สาย Fiber Duplex กับ Simplex ต่างกันอย่างไร

สาย Fiber Simplex และ Duplex ต่างกันที่จำนวนเส้น Fiber ที่ใช้ในหนึ่งชุดสาย โดย Simplex มี Fiber หลักเพียง 1 เส้น ส่วน Duplex มี 2 เส้นอยู่คู่กัน จึงเหมาะกับระบบส่งข้อมูลคนละรูปแบบ เช่น ระบบที่ส่งและรับบน Core เดียวด้วย BiDi มักใช้ Simplex ขณะที่ระบบ Ethernet ทั่วไปที่แยก Tx และ Rx คนละ Core มักใช้ Duplex

สำหรับงานติดตั้งจริง comsiam แนะนำให้เลือกจาก Transceiver และ Architecture ของระบบก่อน เพราะสายที่ดูคล้ายกันอาจใช้งานแทนกันไม่ได้ หากจำนวน Core ไม่ตรงกับวิธีส่งและรับสัญญาณของอุปกรณ์

Fiber Simplex คืออะไร

Simplex Fiber คือสายที่มี Optical Fiber 1 เส้นในหนึ่งชุด

ใช้สำหรับการส่งสัญญาณในระบบที่ต้องการเพียง Core เดียว เช่น

• BiDi
• PON
• FTTH
• Sensor บางประเภท
• ระบบเฉพาะทาง

จุดเด่นคือใช้ Fiber น้อยและประหยัด Core ได้ดี

Fiber Duplex คืออะไร

Duplex Fiber คือสายที่มี Fiber 2 เส้นอยู่คู่กัน

โดยทั่วไปใช้

• Core หนึ่งสำหรับ Transmit
• อีก Core สำหรับ Receive

จึงพบได้มากในระบบ Ethernet และ Data Center

ความต่างหลักของ Simplex กับ Duplex คืออะไร

ความต่างสำคัญคือ

Simplex

ใช้ 1 Core

Duplex

ใช้ 2 Core

แต่สิ่งสำคัญกว่าจำนวน Core คือระบบ Optical Module รองรับแบบใด

ตารางเปรียบเทียบ Simplex กับ Duplex

หัวข้อ	Simplex	Duplex
จำนวน Fiber	1 Core	2 Core
Tx/Rx	ใช้ Core เดียวในบางระบบ	แยก Core
เหมาะกับ BiDi	เหมาะมาก	ไม่จำเป็น
Ethernet ทั่วไป	ใช้ได้บางแบบ	นิยมมาก
ประหยัด Core	ดีมาก	ใช้ Core มากกว่า
Patch Cord	เส้นเดียว	สองเส้นคู่กัน
FTTH	พบมาก	ใช้บางระบบ

Duplex ใช้กับ Ethernet อย่างไร

Ethernet Fiber แบบทั่วไปจำนวนมากใช้

• Fiber A = Tx
• Fiber B = Rx

เช่น

Switch A ส่งผ่าน Core หนึ่งไป Switch B

และ Switch B ส่งกลับผ่านอีก Core

จึงต้องมี Fiber สองเส้น

Simplex ใช้กับ BiDi อย่างไร

BiDi หรือ Bidirectional Optical ใช้ Wavelength คนละค่าในการส่งและรับบน Fiber Core เดียว

เช่น

• ฝั่งหนึ่งส่งที่ Wavelength A
• รับที่ Wavelength B
• อีกฝั่งทำตรงกันข้าม

จึงลดการใช้ Fiber จาก 2 Core เหลือ 1 Core ต่อ Link ได้

Simplex หมายถึงส่งทางเดียวหรือไม่

ไม่จำเป็น

คำว่า Simplex ในบริบทของ Fiber Patch Cord มักหมายถึงมี Fiber 1 เส้น

แต่ระบบสามารถส่งและรับสองทิศทางบน Core เดียวได้ด้วยเทคโนโลยี BiDi

จึงไม่ควรเอาความหมายเชิง Data Communication แบบเก่ามาปนกันโดยตรง

Duplex หมายถึง Full Duplex เสมอไหม

ไม่ควรใช้แทนกันตรง ๆ

Duplex Cable หมายถึงมี Fiber 2 เส้น

ส่วน Full Duplex หมายถึงการส่งและรับข้อมูลได้พร้อมกัน

แม้สองแนวคิดนี้มักอยู่ด้วยกัน แต่ไม่ใช่คำเดียวกัน

Fiber Duplex มีหน้าตาอย่างไร

Patch Cord Duplex มักเป็นสายคู่

เช่น

• Zipcord
• Twin Cable
• Connector 2 หัว

และสามารถมีคลิปจับคู่ Connector เช่น LC Duplex

Fiber Simplex มีหน้าตาอย่างไร

มักเป็นสายเดี่ยว

มี Connector หนึ่งหัวต่อหนึ่งฝั่ง

เช่น

• SC Simplex
• LC Simplex
• FC Simplex

ตามระบบ

LC Duplex คืออะไร

LC Duplex คือ Connector LC สองหัวที่ถูกจับคู่ไว้ด้วยคลิปหรือ Housing

พบได้มากใน

• Switch
• SFP
• Data Center
• Enterprise LAN

เพราะมีขนาดเล็กและประหยัดพื้นที่

SC Duplex คืออะไร

SC Duplex คือ SC Connector สองหัวใช้งานร่วมกันเป็นคู่

พบได้ในระบบ LAN และ Backbone รุ่นต่าง ๆ

แต่กินพื้นที่มากกว่า LC

Simplex ใช้ SC/APC ได้ไหม

ได้

พบมากใน FTTH และ PON

ตัวอย่างคือ SC/APC Simplex Patch Cord จาก Fiber Outlet ไป ONU

Duplex ใช้ SC/APC ได้ไหม

ทำได้ทางกายภาพ แต่พบไม่บ่อยเท่า UPC ในระบบ Ethernet LAN

ต้องดู Application เป็นหลัก

Simplex เหมาะกับ FTTH ไหม

เหมาะมาก

ระบบ PON ใช้ Fiber Core เดียวต่อ Subscriber หรือเส้นทางบางช่วงได้

จึงนิยม Patch Cord แบบ Simplex

Duplex เหมาะกับ Data Center ไหม

เหมาะมาก

โดยเฉพาะระบบ

• 1G
• 10G
• 25G

ที่ใช้ Duplex LC กับ Transceiver แบบ Tx/Rx แยก Core

40G และ 100G ใช้ Duplex ได้ไหม

ใช้ได้ในบาง Transceiver

แต่บางระบบใช้

• MPO/MTP
• Parallel Optics
• หลาย Core

ดังนั้นต้องดู Module Type ก่อนเลือก Cable

ใช้ Simplex กับ 10G ได้ไหม

ได้ ถ้าใช้ BiDi 10G Transceiver ที่รองรับ Single Fiber

แต่ถ้าใช้ 10G LR หรือ SR แบบทั่วไป จะต้องใช้ Duplex Fiber

Duplex ใช้กับ BiDi ได้ไหม

ทางกายภาพสามารถมี Duplex Cable แล้วใช้เพียง Core เดียวได้

แต่จะเสีย Core ไปหนึ่งเส้นโดยไม่จำเป็น

ถ้า Architecture ตั้งใจใช้ BiDi จริง Simplex หรือการจัด Core แบบ Single-Fiber อาจเหมาะกว่า

Simplex ประหยัด Core มากแค่ไหน

ถ้า Link แบบทั่วไปใช้ 2 Core

BiDi ใช้เพียง 1 Core

จึงสามารถลดจำนวน Fiber ต่อ Link ได้ประมาณครึ่งหนึ่ง

มีประโยชน์มากใน Backbone ที่ Core เหลือน้อย

แต่ BiDi มีข้อเสียไหม

มี เช่น

• Transceiver ต้องเป็นคู่ Wavelength ที่ถูกต้อง
• ราคา Module อาจสูงกว่า
• Inventory ซับซ้อนขึ้น
• ต้อง Label ฝั่ง A/B ให้ชัด

ดังนั้นไม่ได้เหมาะกับทุกระบบ

Duplex มีข้อดีอะไร

ข้อดีคือ

• ใช้มาตรฐานทั่วไปมาก
• หา Transceiver ง่าย
• Troubleshooting ง่าย
• ไม่ต้องจับคู่ Wavelength แบบ BiDi

จึงเป็นรูปแบบที่ช่างคุ้นเคยมาก

Simplex มีข้อดีอะไร

ข้อดีคือ

• ประหยัด Core
• ใช้พื้นที่น้อย
• เหมาะกับ FTTH
• เหมาะกับ BiDi

โดยเฉพาะระบบที่ Fiber Count จำกัด

Duplex ใช้ Fiber Single Mode ได้ไหม

ได้

เช่น OS2 Duplex Patch Cord

พบมากใน

• Data Center
• Backbone
• Campus

Duplex ใช้ Multimode ได้ไหม

ได้เช่นกัน

เช่น OM3 หรือ OM4 Duplex LC

เป็นรูปแบบมาตรฐานของ 10GBASE-SR

Simplex ใช้ Single Mode ได้ไหม

ได้ และพบบ่อยมาก

เช่น FTTH SC/APC Simplex

Simplex ใช้ Multimode ได้ไหม

ได้ในระบบเฉพาะทาง

แต่พบไม่มากเท่า Duplex ใน LAN/Data Center

Duplex ต่างจาก Zipcord อย่างไร

Zipcord เป็นรูปแบบสาย Duplex ที่มีสาย Simplex สองเส้นติดกันและสามารถแยกออกได้

จึงเป็นหนึ่งใน Cable Construction ของ Duplex Fiber

Duplex Patch Cord สลับ Tx/Rx ได้อย่างไร

ในการติดตั้งต้องรักษา Polarity

ตัวอย่างคือ

Tx ฝั่ง A ต้องไป Rx ฝั่ง B

ถ้ากลับ Polarity ผิด Link อาจไม่ขึ้น

Polarity คืออะไร

Polarity คือการกำหนดให้ Fiber Tx/Rx ต่อถึงปลายทางถูก Core

ใน Duplex Link ต้องมั่นใจว่า

• Tx → Rx
• Rx → Tx

ไม่ใช่ Tx → Tx

ถ้าเสียบ Duplex แล้ว Link ไม่ขึ้นควรเช็กอะไร

ควรตรวจ

• Tx/Rx Polarity
• Connector Cleanliness
• SFP Compatibility
• Fiber Type
• Optical Power
• Cable Damage

Polarity เป็นหนึ่งในสาเหตุที่พบบ่อย

กลับหัว LC Duplex แก้ได้ไหม

Patch Cord บางรุ่นสามารถสลับ Polarity ได้ด้วยการถอด Clip หรือ Housing ตาม Design

แต่ควรทำตามวิธีของผู้ผลิต

ไม่ควรบิด Connector แบบฝืน

Simplex มีปัญหา Polarity ไหม

มีใน BiDi อีกลักษณะหนึ่ง

ต้องจับคู่ Transceiver ฝั่ง A และ B ให้ถูก Wavelength

ถ้าใช้ Module คู่ผิด Link จะไม่ทำงาน

BiDi Module ฝั่ง A และ B ต่างกันอย่างไร

ต่างกันที่คู่ Wavelength ส่งและรับ

เช่น

• ฝั่ง A: Tx λ1 / Rx λ2
• ฝั่ง B: Tx λ2 / Rx λ1

จึงต้องใช้เป็นคู่

Duplex ต้องใช้ Transceiver เหมือนกันสองฝั่งไหม

โดยทั่วไป Ethernet Duplex Module มักใช้รุ่นที่ Compatible กันทั้งสองฝั่ง

แต่ต้องตรวจ

• Speed
• Wavelength
• Reach
• Vendor Compatibility

เพิ่มเติม

Simplex เหมาะกับ Core น้อยไหม

เหมาะมาก

ถ้า Backbone มี Fiber เหลือเพียงไม่กี่ Core การใช้ BiDi ช่วยเพิ่มจำนวน Link ได้

แต่ควรพิจารณาต้นทุน Module และแผน Maintenance

ถ้ามี 12 Core ทำ Duplex ได้กี่ Link

หาก Link ละ 2 Core

12 Core สามารถรองรับได้สูงสุด 6 Duplex Links ในทางพื้นฐาน

ก่อนหัก Spare Core

ถ้าใช้ BiDi 12 Core ได้กี่ Link

ถ้า Link ละ 1 Core

สามารถรองรับได้สูงสุด 12 Links ในทางพื้นฐาน

แต่ควรเผื่อ Spare Core และ Design Redundancy

ควรเผื่อ Core เท่าไร

ขึ้นอยู่กับโครงการ

ควรเผื่อสำหรับ

• Fiber เสีย
• Expansion
• Backup

โดยเฉพาะ Backbone ที่เดินใหม่ยาก

Simplex กับ Duplex ราคาอะไรแพงกว่า

Duplex Patch Cord มักแพงกว่า Simplex เพราะใช้ Fiber และ Connector มากกว่า

แต่ต้นทุนระบบต้องรวม Transceiver ด้วย

BiDi Module อาจทำให้ Simplex System มีราคาสูงขึ้นในส่วน Active Equipment

ควรเลือกจากราคาสายอย่างเดียวไหม

ไม่ควร

ควรคิด Total Cost เช่น

• Cable
• SFP
• Core Availability
• ODF Port
• Maintenance
• Future Expansion

ร่วมกัน

Duplex ใช้กับ ODF อย่างไร

ODF จะ Terminate Fiber เป็นคู่สำหรับ Link

เช่น

• Port 1 = Tx
• Port 2 = Rx

หรือจัดคู่ตาม Label

Simplex ใช้ ODF ได้ไหม

ได้

แต่ Core Assignment ต้องชัดเจน โดยเฉพาะ BiDi Link

ควร Label Wavelength หรือ Link ID ให้ดี

Simplex และ Duplex Fusion Splice ต่างกันไหม

ไม่ต่างในหลักการ

Fiber แต่ละ Core จะถูก Splice แยกกัน

ขั้นตอนหลักคือ

1. Strip
2. Clean
3. Cleave
4. Fusion
5. Sleeve
6. Arrange
7. Test

หากต้องสไปซ์ Backbone หรือ Drop Cable สามารถศึกษารายละเอียด บริการสไปซ์สายไฟเบอร์ออฟติก เพิ่มเติมได้

Duplex ต้อง Splice สอง Core ใช่ไหม

ใช่ หาก Link ใช้สอง Core

ต้องตรวจทั้ง Tx และ Rx

ถ้า Core ใด Core หนึ่งเสีย Link อาจใช้งานไม่ได้

Simplex Splice แค่ Core เดียวใช่ไหม

ใช่สำหรับ Link Single-Fiber

จึงช่วยลดจำนวน Splice ต่อ Link

ต้อง Test Duplex อย่างไร

ควร Test Fiber ทั้งสอง Core

ด้วย

• Power Meter
• Light Source
• OTDR

ตาม Requirement

ต้อง Test Simplex อย่างไร

Test Core ที่ใช้งานเช่นเดียวกัน

แต่ถ้าเป็น BiDi ต้องตรวจ Optical Power และ Wavelength Compatibility ของ Module เพิ่มด้วย

Duplex ใช้กับ APC และ UPC อย่างไร

ขึ้นอยู่กับระบบ

LAN และ Data Center มักใช้ UPC

FTTH มักใช้ APC

Connector Polish ไม่ได้ถูกกำหนดจาก Simplex/Duplex โดยตรง

Simplex กับ Duplex ดูจากสีสายได้ไหม

ไม่ได้

สี Jacket บอก Fiber Type ได้บางส่วน

แต่ไม่ได้บอกว่าเป็น Simplex หรือ Duplex เสมอไป

ต้องดูจำนวน Fiber และ Cable Construction

ก่อนซื้อควรตรวจอะไร

ควรดูอย่างน้อย

1. Simplex หรือ Duplex
2. Single Mode หรือ Multimode
3. Connector Type
4. Polish Type
5. Fiber Standard
6. Transceiver Type
7. Wavelength
8. Distance
9. Polarity
10. Core Availability

จุดผิดพลาดที่พบบ่อย

ซื้อ Simplex แต่ใช้ SFP Duplex

ไม่มี Fiber Core สำหรับ Tx/Rx ครบ

ซื้อ Duplex แต่คิดว่าใช้ BiDi ต้องเสียบทั้งสอง Core

จริง ๆ BiDi ใช้ Core เดียว

ไม่เช็ก Polarity

Link ไม่ขึ้น

ใช้ BiDi Module คนละคู่

Wavelength ไม่ตรงกัน

ดู Connector เหมือนกันแล้วคิดว่าใช้แทนกันได้

Fiber Type และ Optical Module อาจไม่ตรง

ควรเลือก Simplex เมื่อไร

เลือกเมื่อ

• FTTH
• PON
• ใช้ BiDi
• Core Fiber มีจำกัด
• ต้องการประหยัด Core

ควรเลือก Duplex เมื่อไร

เลือกเมื่อ

• Ethernet ทั่วไป
• Data Center
• SFP แบบ Tx/Rx แยก Fiber
• ต้องการระบบมาตรฐานและดูแลง่าย

สรุป Fiber Duplex กับ Simplex ต่างกันอย่างไร

Simplex Fiber มี Fiber หลัก 1 เส้นต่อ Cable Assembly ส่วน Duplex มี 2 เส้นอยู่เป็นคู่

จำง่าย ๆ ว่า

Simplex = 1 Fiber

Duplex = 2 Fibers

แต่การเลือกใช้งานต้องดู Transceiver เป็นหลัก

ถ้าเป็น Ethernet Optical Module แบบทั่วไปที่แยก Tx/Rx มักใช้ Duplex

ถ้าเป็น PON หรือ BiDi สามารถใช้ Simplex ได้

สำหรับ comsiam สิ่งที่ควรเช็กก่อนซื้อไม่ใช่แค่หัว Connector แต่ต้องดูพร้อมกันว่า “ใช้กี่ Core, Module แบบไหน และส่ง/รับอย่างไร” เพราะเลือก Simplex หรือ Duplex ผิดเพียงจุดเดียวสามารถทำให้ Link ที่ติดตั้งเสร็จแล้วเปิดใช้งานไม่ได้