OFNR, OFNP และ LSZH ต่างกันอย่างไร? เลือกสายภายในอาคารให้ถูก

OFNR, OFNP และ LSZH เป็นคำที่พบได้บ่อยมากเวลาซื้อสายไฟเบอร์ออฟติกสำหรับใช้งานภายในอาคาร แต่ทั้งสามคำไม่ได้หมายถึงสิ่งเดียวกัน โดย OFNR และ OFNP เป็นการจัดประเภทด้านการใช้งานและพฤติกรรมเมื่อเกิดไฟในพื้นที่เฉพาะ ส่วน LSZH เน้นเรื่องควันและฮาโลเจนของวัสดุ Jacket

สำหรับงานติดตั้งภายในอาคาร comsiam แนะนำให้เริ่มจากตำแหน่งที่จะเดินสายก่อน แล้วค่อยดู Rating ที่ต้องการ เพราะการเลือก LSZH อย่างเดียวไม่ได้แปลว่าจะสามารถใช้แทน OFNR หรือ OFNP ได้ในทุกพื้นที่

OFNR คืออะไร

OFNR ย่อมาจาก

Optical Fiber Nonconductive Riser

ใช้กับสาย Fiber แบบ Nonconductive ที่ออกแบบสำหรับพื้นที่ Riser หรือการเดินสายระหว่างชั้นตามข้อกำหนดที่เกี่ยวข้อง

คำสำคัญคือ

• Optical Fiber
• Nonconductive
• Riser

จึงเหมาะกับ Backbone แนวดิ่งภายในอาคารในหลายระบบ

OFNP คืออะไร

OFNP ย่อมาจาก

Optical Fiber Nonconductive Plenum

เป็น Rating สำหรับสาย Fiber แบบ Nonconductive ที่ใช้ในพื้นที่ Plenum หรือพื้นที่ที่เกี่ยวข้องกับการหมุนเวียนอากาศตามข้อกำหนดของระบบที่ใช้มาตรฐานนี้

OFNP มีข้อกำหนดด้าน Flame และ Smoke ที่เข้มงวดกว่าสาย Riser ในบริบทดังกล่าว

LSZH คืออะไร

LSZH ย่อมาจาก

Low Smoke Zero Halogen

หมายถึง Jacket ที่ออกแบบให้

• ปล่อยควันต่ำ
• ลดก๊าซฮาโลเจน
• ลดก๊าซกัดกร่อน

เมื่อเกิดการเผาไหม้

LSZH จึงเน้นลักษณะของวัสดุ Jacket มากกว่าการกำหนดว่าต้องใช้ใน Riser หรือ Plenum

ความต่างหลักของทั้งสามแบบคืออะไร

จำง่าย ๆ ได้ว่า

OFNR = เน้นพื้นที่ Riser

OFNP = เน้นพื้นที่ Plenum

LSZH = เน้นควันต่ำและ Halogen ต่ำ

ดังนั้นสามคำนี้ไม่ควรใช้แทนกันโดยตรง

ตารางเปรียบเทียบ OFNR, OFNP และ LSZH

หัวข้อ	OFNR	OFNP	LSZH
ความหมายหลัก	Riser	Plenum	Low Smoke Zero Halogen
เน้นพื้นที่ติดตั้ง	แนวดิ่ง/ระหว่างชั้น	Plenum/Air Handling	หลายพื้นที่ตาม Rating
Flame Performance	สำหรับ Riser	เข้มงวดกว่าใน Plenum	ต้องดู Rating เพิ่ม
Smoke	มีข้อกำหนดตาม Rating	มีข้อกำหนดเข้ม	เน้น Low Smoke
Halogen	ไม่ได้กำหนดจากชื่อโดยตรง	ไม่ได้กำหนดจากชื่อโดยตรง	เน้น Zero/Low Halogen
ใช้แทนกันได้เลย	ไม่ควร	ไม่ควร	ไม่ควร

คำว่า Nonconductive หมายถึงอะไร

ใน OFNR และ OFNP ตัว N หมายถึง Nonconductive

คือ Cable ไม่มีส่วนประกอบนำไฟฟ้าตามประเภทที่กำหนด

เหมาะกับ Fiber Cable ที่ไม่มี Metallic Conductive Component

หากสายมีโลหะ อาจต้องอยู่ใน Classification อื่น

Riser คืออะไร

Riser คือพื้นที่หรือเส้นทางแนวดิ่งในอาคาร เช่น

• Shaft
• ช่องเดินสายระหว่างชั้น
• Telecom Riser
• Backbone Vertical Route

Cable ที่เดินในแนวดิ่งต้องควบคุมการลุกลามของไฟตามข้อกำหนดของพื้นที่

ทำไมสาย Riser ต้องมี Rating

เพราะ Shaft สามารถกลายเป็นเส้นทางให้ไฟและควันแพร่ขึ้นชั้นบนได้

ดังนั้น Cable ที่เดินในแนวดิ่งจึงต้องมีคุณสมบัติด้าน Flame Propagation ตาม Requirement ที่เกี่ยวข้อง

Plenum คืออะไร

Plenum คือพื้นที่ที่ใช้เป็นส่วนหนึ่งของระบบหมุนเวียนอากาศในอาคารตามการออกแบบ เช่น พื้นที่เหนือฝ้าบางประเภทหรือใต้พื้นยกในบางระบบ

ถ้าเกิดไฟไหม้ ควันสามารถถูกระบบอากาศกระจายไปทั่วอาคารได้

จึงต้องใช้ Cable ที่เหมาะกับพื้นที่ประเภทนี้เมื่อข้อกำหนดเรียกร้อง

OFNP ทำไมเข้มงวดกว่า OFNR

เพราะ Cable ใน Plenum อยู่ในพื้นที่ที่อากาศสามารถหมุนเวียนผ่าน

จึงต้องควบคุม

• Flame Spread
• Smoke Generation

มากกว่า Riser ในมาตรฐานที่ใช้ Rating เหล่านี้

ใช้ OFNR ใน Plenum ได้ไหม

ไม่ควร หากพื้นที่นั้นกำหนดให้ต้องใช้ Plenum Rated Cable

ต้องเลือก Cable ที่มี Rating ตรงกับ Requirement

ไม่ควรลด Rating เพื่อประหยัดต้นทุน

ใช้ OFNP ใน Riser ได้ไหม

ในหลายระบบ Rating ที่สูงกว่าสามารถใช้ในพื้นที่ที่ Requirement ต่ำกว่าได้ แต่ต้องตรวจข้อกำหนดของมาตรฐานและโครงการจริงก่อน

อย่าตัดสินจากหลัก “สูงกว่าแทนต่ำกว่าได้เสมอ” โดยไม่ตรวจแบบ

LSZH ใช้แทน OFNP ได้ไหม

ไม่ควรสรุปว่าได้

เพราะ LSZH บอกเพียงลักษณะด้าน

• Smoke
• Halogen

ไม่ได้ยืนยันว่า Cable ผ่าน Plenum Rating ตามที่แบบต้องการ

ถ้าแบบระบุ OFNP ต้องเลือก OFNP จริง

LSZH ใช้แทน OFNR ได้ไหม

ก็ไม่ควรสรุปว่าได้เช่นกัน

Cable LSZH บางรุ่นอาจมี Riser Rating เพิ่ม แต่ต้องดู Datasheet

คำว่า LSZH อย่างเดียวไม่พอ

Cable เป็น LSZH และ OFNR พร้อมกันได้ไหม

ได้

ผู้ผลิตสามารถทำ Cable ที่มีทั้ง

• LSZH Jacket
• Riser Rating

หากผ่านข้อกำหนดที่เกี่ยวข้อง

ดังนั้นควรดูหลาย Specification พร้อมกัน

Cable เป็น LSZH และ OFNP พร้อมกันได้ไหม

มีผลิตภัณฑ์ที่มีคุณสมบัติหลายด้านได้ แต่ต้องตรวจ Part Number และ Certification ของรุ่นจริง

ไม่ควรเหมารวมจากคำว่า LSZH

อาคารสำนักงานควรใช้ OFNR หรือ OFNP

ขึ้นอยู่กับ Route

ถ้าเดินใน Vertical Riser อาจต้องใช้ Riser Rated Cable

ถ้าเดินใน Plenum Space อาจต้องใช้ Plenum Rated Cable

จึงต้องดู Drawing และ Building Requirement

โรงแรมควรเลือกอย่างไร

ควรแยกตามพื้นที่

เช่น

• Backbone ระหว่างชั้น
• Corridor
• Telecom Room
• Ceiling Space

แต่ละส่วนอาจมี Requirement ต่างกัน

โรงพยาบาลควรใช้ LSZH ไหม

LSZH เป็นตัวเลือกที่เหมาะมากในหลายส่วน เพราะลดควันและก๊าซกัดกร่อน

แต่ถ้าพื้นที่กำหนด OFNR หรือ OFNP ก็ต้องให้ Cable มี Rating นั้นด้วย

Data Center ควรใช้แบบไหน

ต้องดู Route และ Fire Design

ภายใน Data Center อาจให้ความสำคัญกับ

• Low Smoke
• Low Corrosive Gas
• Plenum หรือ Riser Rating
• Cable Density

จึงควรเลือกจาก Specification ของ Facility มากกว่าคำเดียว

อาคารสูงควรให้ความสำคัญกับอะไร

ควรดูอย่างน้อย

• Vertical Riser Rating
• Firestop
• Smoke
• Halogen
• Cable Density
• Escape Route

เพราะการแพร่ไฟและควันในแนวดิ่งเป็นเรื่องสำคัญมาก

LSZH สำคัญกับพื้นที่คนหนาแน่นอย่างไร

ควันเป็นหนึ่งในอันตรายสำคัญของเหตุไฟไหม้

สาย LSZH ช่วยลด Smoke Density และ Corrosive Halogen Gas ตาม Design

จึงเหมาะกับ

• สนามบิน
• โรงพยาบาล
• สถานี
• โรงแรม
• ศูนย์ประชุม

ในหลายโครงการ

OFNR เป็น LSZH เสมอไหม

ไม่ใช่

OFNR คือ Riser Classification

วัสดุ Jacket อาจไม่ใช่ LSZH

ต้องตรวจเพิ่ม

OFNP เป็น LSZH เสมอไหม

ไม่ใช่โดยอัตโนมัติ

OFNP ผ่านข้อกำหนด Plenum ตาม Classification ที่เกี่ยวข้อง แต่ไม่ควรใช้คำว่า Plenum กับ LSZH แทนกัน

ทำไมตลาดทำให้คนสับสน

เพราะร้านค้าหรือผู้ขายบางรายนำคำหลายคำมาใช้ร่วมกัน เช่น

“LSZH Riser Fiber”

หรือ

“Plenum Fiber”

ถ้าผู้ซื้อไม่แยกความหมาย อาจเลือก Cable ผิดพื้นที่

วิธีดูสายที่ถูกต้องควรดูอะไร

ควรดูจาก

• Part Number
• Datasheet
• Jacket Marking
• Certification
• Manufacturer Specification

ไม่ควรดูจากชื่อสินค้าใน Marketplace เพียงอย่างเดียว

Jacket Marking สำคัญไหม

สำคัญ

Cable ที่ได้มาตรฐานมักมีข้อมูลพิมพ์บน Jacket

ช่วยให้ตรวจสอบ

• Type
• Rating
• Manufacturer
• Length

ได้ภายหลัง

ถ้าสายไม่มี Marking ควรใช้ไหม

สำหรับโครงการสำคัญควรระวังมาก

เพราะจะตรวจสอบ Rating และแหล่งที่มาได้ยาก

อาจสร้างปัญหาตอนตรวจรับงาน

OFNR กับสาย Riser ทั่วไปเหมือนกันไหม

OFNR เป็นการระบุ Rating ของ Optical Fiber Nonconductive Riser

คำว่า “Riser Cable” บนสินค้าโดยไม่มีข้อมูลมาตรฐานอาจไม่เพียงพอ

ควรตรวจ Certification เพิ่ม

OFNP กับ Plenum Cable ทั่วไปเหมือนกันไหม

หลักการคล้ายกัน แต่ต้องดูว่าผลิตภัณฑ์ผ่าน Classification ที่แบบต้องการจริงหรือไม่

คำว่า Plenum ในชื่อการตลาดอย่างเดียวไม่ควรใช้แทนเอกสารรับรอง

สาย Fiber ภายในอาคารควรเป็น Tight Buffer หรือไม่

Tight Buffer พบได้มากใน Indoor Cable เพราะ

• Terminate ง่าย
• แข็งแรง
• จัดการง่าย

แต่ Loose Tube Indoor/Outdoor ก็มีใช้ใน Backbone เช่นกัน

Cable Structure กับ Fire Rating เป็นคนละเรื่อง

Distribution Cable ใช้ OFNR ได้ไหม

ได้หากรุ่นนั้นมี OFNR Rating

เหมาะกับ Backbone ภายในอาคารและ Cable Tray ตามพื้นที่ที่กำหนด

Breakout Cable มี OFNR หรือ LSZH ไหม

มีได้ทั้งคู่ ขึ้นอยู่กับผู้ผลิต

จึงต้องตรวจ Part Number

Fiber Patch Cord ต้องดู LSZH ไหม

ถ้าโครงการกำหนด Low Smoke/Zero Halogen ควรตรวจ Patch Cord ด้วย

เพราะ Patch Cord จำนวนมากรวมกันก็มี Jacket ปริมาณมาก

สาย Backbone อย่างเดียวพอไหม

ไม่พอถ้าโครงการกำหนด Fire Safety ทั้งระบบ

ควรตรวจ

• Backbone
• Patch Cord
• Horizontal Cable
• Cable Tray
• Firestop

ร่วมกัน

Firestop เกี่ยวกับ OFNR และ OFNP อย่างไร

แม้ Cable จะมี Rating ถูกต้อง แต่เมื่อเดินผ่าน

• Floor
• Wall
• Shaft

ยังต้องทำ Firestop ตามแบบ

Cable Rating ไม่สามารถแทน Firestop ได้

Fiber เป็นแก้วแล้วทำไมยังต้องสนใจไฟ

เพราะส่วนที่เป็นปัญหาหลักคือ

• Jacket
• Buffer
• Strength Material

ซึ่งเป็นวัสดุจำนวนมากรอบ Fiber

ดังนั้นแม้ตัว Fiber จะเป็นแก้ว ก็ไม่ได้หมายความว่า Cable ทั้งเส้นไม่เกี่ยวกับ Fire Safety

OFNR ใช้ Outdoor ได้ไหม

Rating OFNR อย่างเดียวไม่ได้บอกว่าเหมาะ Outdoor

ต้องดู

• UV Resistance
• Moisture
• Outdoor Rating

เพิ่มเติม

OFNP ใช้ Outdoor ได้ไหม

หลักเดียวกัน

Plenum Rating ไม่ได้แปลว่า Cable ทนแดดและฝน

LSZH ใช้ Outdoor ได้ไหม

ได้ถ้าผู้ผลิตระบุ Indoor/Outdoor หรือ Outdoor

LSZH อย่างเดียวไม่พอ

ถ้าสายต้องวิ่งจาก Outdoor เข้า Indoor ควรทำอย่างไร

สามารถใช้

• Indoor/Outdoor Rated Cable

หรือ

• Outdoor Cable → Splice/ODF → Indoor Cable

ตามแบบ

วิธีหลังช่วยให้แต่ละช่วงใช้ Cable ที่ตรง Environment มากขึ้น

จำนวน Core เกี่ยวกับ Rating ไหม

ไม่โดยตรง

OFNR, OFNP หรือ LSZH สามารถมีได้หลาย Core เช่น

• 2 Core
• 4 Core
• 6 Core
• 12 Core
• 24 Core
• 48 Core

และสูงกว่านั้น

ต้อง Fusion Splice ต่างกันไหม

ไม่ต่างในส่วน Optical Fiber

Rating ของ Jacket ไม่มีผลต่อหลักการ Fusion

ขั้นตอนทั่วไปยังเป็น

1. เปิด Cable
2. เตรียม Fiber
3. Strip
4. Clean
5. Cleave
6. Fusion
7. Protection Sleeve
8. Splice Tray
9. Test

สำหรับ Backbone อาคารสามารถศึกษารายละเอียด บริการสไปซ์สายไฟเบอร์ออฟติก เพิ่มเติมได้

ODF ต้องมี Fire Rating แบบเดียวกับสายไหม

ไม่จำเป็นต้องใช้ชื่อ Rating เดียวกัน แต่ Enclosure และระบบติดตั้งทั้งหมดต้องเป็นไปตามข้อกำหนดของพื้นที่

ควรดู Specification ของโครงการ

ควร Test Optical หลังติดตั้งไหม

ควร

Rating ด้านไฟไม่เกี่ยวกับ Optical Performance โดยตรง

จึงยังต้องตรวจ

• Insertion Loss
• Splice Loss
• Continuity

ด้วย Power Meter หรือ OTDR ตามความเหมาะสม

OFNR ถูกกว่า OFNP ไหม

โดยทั่วไป OFNP มักมีต้นทุนสูงกว่า เนื่องจาก Requirement ด้าน Flame/Smoke ที่เข้มขึ้น

แต่ราคาจริงขึ้นอยู่กับ

• Brand
• Core Count
• Fiber Type
• Jacket
• Certification

LSZH แพงกว่าไหม

หลายรุ่นมีราคาสูงกว่าวัสดุ Jacket ทั่วไป

แต่ต้องเทียบกับ Requirement ของอาคาร

ถ้าแบบกำหนด LSZH การใช้สายถูกกว่าแต่ไม่ตรงสเปกไม่ใช่การประหยัดที่ถูกต้อง

เลือกสายอย่างไรให้ไม่ผิด

เริ่มจากถาม 4 ข้อนี้

1. สายเดินตรงไหน
2. พื้นที่เป็น Riser หรือ Plenum หรือไม่
3. โครงการกำหนด LSZH หรือไม่
4. Cable ต้อง Indoor, Outdoor หรือ Indoor/Outdoor

จากนั้นจึงเลือก Part Number

ถ้าเดินแนวดิ่งระหว่างชั้นควรเลือกอะไร

มองหา Riser Rating ที่ตรงกับข้อกำหนด

เช่น OFNR สำหรับ Nonconductive Optical Fiber ในระบบที่ใช้ Classification นี้

ถ้าโครงการกำหนด LSZH เพิ่ม ก็ควรให้สายมีทั้งสองคุณสมบัติตามเอกสาร

ถ้าเดินใน Plenum ควรเลือกอะไร

หากพื้นที่ถูกกำหนดเป็น Plenum และระบบมาตรฐานกำหนด OFNP ก็ควรใช้ OFNP

ไม่ควรใช้ OFNR หรือ LSZH แทนเอง

ถ้าอาคารต้องการ Low Smoke แต่ไม่ใช่ Plenum ล่ะ

สามารถเลือก LSZH ที่มี Fire Rating เหมาะกับ Route นั้น

เช่น Riser Rated + LSZH หากเป็นสิ่งที่ข้อกำหนดต้องการ

จุดผิดพลาดที่พบบ่อย

คิดว่า LSZH ดีกว่า OFNP ทุกด้าน

เป็นคนละประเภทของ Specification

ใช้ OFNR ใน Plenum

อาจไม่ตรง Requirement

เห็น OFNP แล้วคิดว่าเป็น LSZH

ไม่ควรสรุปจากชื่อ Rating

ซื้อจากชื่อสินค้าโดยไม่ดู Datasheet

เสี่ยงได้ Cable ผิดรุ่น

เลือก Cable ถูกแต่ไม่ทำ Firestop

ระบบป้องกันไฟยังไม่สมบูรณ์

ก่อนซื้อสายภายในอาคารควรตรวจอะไร

ควรตรวจอย่างน้อย

1. Cable Rating
2. OFNR/OFNP ถ้าเกี่ยวข้อง
3. LSZH Requirement
4. Fiber Type
5. Core Count
6. Indoor/Outdoor Rating
7. Jacket Marking
8. Certification
9. Bend Radius
10. Manufacturer Datasheet

สรุป OFNR, OFNP และ LSZH ต่างกันอย่างไร

OFNR, OFNP และ LSZH ไม่ใช่คำที่ใช้แทนกันได้

จำง่ายที่สุดคือ

OFNR = สำหรับ Riser ตาม Rating

OFNP = สำหรับ Plenum ตาม Rating

LSZH = เน้นควันต่ำและไม่มี/มี Halogen ต่ำตาม Specification

ก่อนเลือกสายต้องดูพื้นที่ติดตั้งก่อนเสมอ

หากแบบกำหนด OFNP ก็ต้องใช้ Cable ที่มี OFNP ไม่ใช่เลือก LSZH แล้วถือว่าแทนกันได้

หากแบบกำหนด LSZH ก็ต้องตรวจ Jacket และ Test Specification เพิ่มจาก Fire Rating

แนวทางของ comsiam คือเลือก Cable จาก “ตำแหน่งติดตั้ง + Fire Rating + Jacket Requirement” พร้อมกัน เพราะการเลือก Fiber ภายในอาคารที่ถูกต้องไม่ได้จบที่ Single Mode หรือ Multimode แต่ต้องให้ Cable ตรงกับระบบความปลอดภัยของอาคารด้วย