🛠️ Fiber Stripper มีกี่แบบ? วิธีเลือกคีมปอกสายไฟเบอร์ให้ตรงกับ Coating 250/900 µm

Fiber Stripper คือเครื่องมือปอกชั้นเคลือบเส้นใยแก้วนำแสงที่ช่างติดตั้งสายไฟเบอร์ออฟติกต้องใช้งานเป็นประจำ โดยเฉพาะขั้นตอนเตรียมสายก่อนสไปซ์ (Fusion Splicing) และการเข้าหัว Fiber Optic Connector

การเลือก Fiber Stripper ผิดประเภทอาจทำให้เส้นใยแก้วเป็นรอย แตก หัก หรือเกิดความเสียหายที่มองไม่เห็นด้วยตาเปล่า ส่งผลต่อความแข็งแรงและความน่าเชื่อถือของรอยต่อในระยะยาว

บทความนี้ comsiam จะอธิบาย Fiber Stripper แต่ละแบบ ขนาด 125, 250 และ 900 ไมครอน วิธีเลือกให้เหมาะกับชั้น Coating รวมถึงวิธีปอกสายอย่างถูกต้องตามหลักงานติดตั้งไฟเบอร์ออฟติก

① Fiber Stripper คืออะไร?

Fiber Stripper หรือคีมปอกเส้นใยแก้วนำแสง เป็นเครื่องมือสำหรับกำจัดชั้น Coating หรือ Buffer ที่หุ้มเส้นใย เพื่อเปิดเผยส่วนของแก้วสำหรับการตัดปลายสายและเชื่อมต่อ

เครื่องมือนี้ต่างจากคีมปอกสายไฟฟ้าทั่วไป เพราะต้องควบคุมใบมีดให้ตัดเฉพาะวัสดุเคลือบ โดยไม่ทำให้เส้นใยแก้วเสียหาย

โดยทั่วไป Fiber Stripper มีลักษณะเป็นคีมขนาดเล็ก พร้อมช่องปอกสายที่ออกแบบสำหรับเส้นผ่านศูนย์กลางเฉพาะ

Fiber Stripper ใช้ทำอะไรได้บ้าง?

• ปอก Primary Coating ขนาด 250 µm
• ปอก Tight Buffer ขนาด 900 µm
• เตรียมเส้นใยก่อน Fusion Splicing
• เตรียมเส้นใยสำหรับ Fast Connector
• เตรียมสาย Pigtail และ Patch Cord ตามโครงสร้างที่รองรับ
• ใช้งานร่วมกับ Fiber Cleaver เพื่อเตรียมปลายเส้นใย

② ทำความเข้าใจโครงสร้างสาย Fiber 125/250/900 µm

ก่อนเลือกคีมปอกสาย ช่างต้องเข้าใจว่า 125, 250 และ 900 µm หมายถึงขนาดของโครงสร้างคนละชั้น ไม่ใช่ขนาด Core ที่แตกต่างกันทั้งหมด

ภาพตัดขวางโครงสร้างเส้นใยไฟเบอร์แบบทั่วไป

Core	แกนส่งผ่านแสง เช่น 9 µm โดยประมาณสำหรับ Single-mode
Cladding	125 µm เส้นผ่านศูนย์กลางภายนอกของแก้ว
Primary Coating	โดยทั่วไป 250 µm
Tight Buffer	โดยทั่วไป 900 µm

ขนาดดังกล่าวเป็นโครงสร้างทั่วไปของสายไฟเบอร์มาตรฐาน อย่างไรก็ตาม ปัจจุบันมีเส้นใยที่ใช้ Coating ขนาดอื่น เช่น 200 µm หรือ 180 µm จึงต้องตรวจสอบข้อมูลของสายก่อนเลือกเครื่องมือ

③ Fiber Stripper มีกี่แบบ?

หากแบ่งตามลักษณะการใช้งาน สามารถแบ่งเป็น 5 กลุ่มสำคัญ ได้แก่

1. Single-Hole Fiber Stripper

เป็นคีมปอกสายที่มีช่องปอกขนาดเดียว เหมาะสำหรับช่างที่ทำงานกับ Coating ขนาดใดขนาดหนึ่งเป็นประจำ

ข้อดี

• โครงสร้างเรียบง่าย
• ใช้งานสะดวก
• ขนาดกะทัดรัด
• เหมาะกับงานปอก Coating เฉพาะขนาด

ข้อจำกัด

ไม่สามารถใช้ปอกทุกชั้นของสายได้ หากต้องทำงานกับ Tight Buffer หรือ Jacket อาจต้องใช้อุปกรณ์เพิ่มเติม

2. Two-Hole Fiber Stripper

คีมปอกแบบ 2 ช่อง สามารถรองรับการปอกวัสดุสองระดับตามขนาดที่ผู้ผลิตกำหนด

ตัวอย่างการใช้งานคือ

• ช่องแรก ปอก Tight Buffer 900 µm ให้เหลือ Coating 250 µm
• ช่องที่สอง ปอก Coating 250 µm ให้เหลือ Bare Fiber 125 µm

เหมาะสำหรับงานสไปซ์ที่ต้องเปิดเส้นใยจาก Buffer ลงถึงแก้ว

3. Three-Hole Fiber Stripper

เป็นคีมปอกสายไฟเบอร์ที่นิยมในงานติดตั้ง เพราะมีช่องปอกสามระดับในเครื่องมือเดียว

ตัวอย่างรุ่น Jonard JIC-375 ออกแบบมาสำหรับปอกตั้งแต่ Jacket ขนาด 1.6–3.0 มม. ไปจนถึง Coating 250 µm เพื่อเปิดเผยแก้ว 125 µm

Jonard Tools

+1

ข้อดี

• ใช้เครื่องมือเดียวจัดการได้หลายชั้น
• ลดจำนวนเครื่องมือที่ต้องพก
• เหมาะกับช่างภาคสนาม
• รองรับงานเข้าหัวและงานสไปซ์ทั่วไป

แต่ไม่ใช่คีม 3 รูทุกรุ่นจะรองรับสายทุกชนิด ต้องอ่านขนาดที่ระบุบนเครื่องมือก่อนใช้งาน

4. Adjustable Fiber Stripper

เป็นเครื่องมือปอกที่สามารถปรับการทำงานหรือรองรับช่วงขนาดวัสดุได้ตามการออกแบบของแต่ละรุ่น

มักใช้ในงานที่มีสายหลากหลายรูปแบบ หรือในขั้นตอนเตรียม Jacket และ Buffer

ข้อควรระวังคือ หากปรับความลึกของใบมีดไม่เหมาะสม อาจทำให้ Coating หรือเส้นใยด้านในเสียหาย

สำหรับการปอก Primary Coating ควรใช้เครื่องมือที่ออกแบบตรงกับเส้นใยโดยเฉพาะ

5. Thermal Fiber Stripper

Thermal Stripper เป็นเครื่องมือปอก Coating โดยใช้ความร้อนร่วมกับกลไกการดึงหรือแยกวัสดุ

มักพบในงาน Ribbon Fiber หรืองานเตรียมเส้นใยที่ต้องใช้เครื่องมือเฉพาะ

ข้อดีคือเหมาะกับการปอกเส้นใยหลายเส้นพร้อมกันในระบบที่รองรับ แต่มีต้นทุนและขั้นตอนใช้งานมากกว่าคีมปอกแบบทั่วไป

④ เปรียบเทียบ Fiber Stripper แต่ละแบบ

ประเภท	จุดเด่น	เหมาะกับงาน
Single-Hole	ปอกเฉพาะขนาด	งาน Fiber ทั่วไป
Two-Hole	ปอก Buffer และ Coating	Fusion Splicing
Three-Hole	ครอบคลุมหลายชั้น	FTTH / งานภาคสนาม
Adjustable	ปรับตามประเภทสาย	งานสายหลากหลาย
Thermal	ใช้ความร้อนช่วยปอก	Ribbon / งานเฉพาะทาง

สำหรับช่างติดตั้ง FTTH ที่พบทั้งสาย Drop Cable และ Pigtail แบบ Tight Buffer คีม 3 รูที่รองรับขนาดสายจริงมักเป็นตัวเลือกที่ใช้งานได้หลากหลาย

⑤ เลือก Fiber Stripper ให้ตรงกับ Coating อย่างไร?

การเลือกเครื่องมือควรพิจารณาจากขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางภายนอกของชั้นที่ต้องการปอก ไม่ใช่พิจารณาเฉพาะประเภท Single-mode หรือ Multimode

ขนาดชั้นสาย	เครื่องมือที่ใช้
180 µm	Stripper สำหรับ Coating 180 µm
200 µm	Stripper สำหรับ Coating 200 µm
250 µm	Stripper สำหรับ Coating 250 µm
900 µm	Stripper สำหรับ Tight Buffer 900 µm
1.6–3.0 มม.	Jacket Stripper ที่รองรับขนาดดังกล่าว

ผู้ผลิตเครื่องมือมีรุ่นเฉพาะสำหรับ Coating ขนาด 180, 200 และ 250 µm จริง ไม่ควรสมมติว่าคีม 250 µm ใช้ทดแทนได้ทุกขนาด

Catalog 2021_0

+1

⑥ วิธีใช้ Fiber Stripper ปอกสาย 250 µm ทีละขั้นตอน

ขั้นตอนที่ 1 ตรวจสอบสาย

ตรวจสอบประเภทและขนาด Coating ของเส้นใยที่ต้องการปอก พร้อมอ่านคู่มือ Fusion Splicer หรือ Connector เพื่อกำหนดระยะปอกที่ถูกต้อง

ขั้นตอนที่ 2 เลือกช่องปอกสาย

ใช้ช่องที่ออกแบบสำหรับ Coating 250 µm เพื่อเปิดเผยแก้ว 125 µm

ขั้นตอนที่ 3 จับเส้นใยให้มั่นคง

ประคองเส้นใยไม่ให้โค้งงอหรือบิดตัวอย่างรุนแรง รักษาแนวปอกให้ตรง

ขั้นตอนที่ 4 ปอกชั้น Coating

ปิดคีมให้เข้าตำแหน่งที่ถูกต้อง แล้วดึงหรือดันตามวิธีที่ผู้ผลิตเครื่องมือกำหนดอย่างต่อเนื่องและนุ่มนวล ไม่กระชากสาย

ขั้นตอนที่ 5 ตรวจสอบ Bare Fiber

สังเกตว่า Coating ถูกกำจัดตามระยะที่ต้องการ ไม่มีเศษเคลือบติดอยู่ และไม่มีความผิดปกติที่มองเห็นได้

ขั้นตอนที่ 6 ทำความสะอาดเส้นใย

ใช้วัสดุและน้ำยาทำความสะอาดที่เหมาะสม ปล่อยให้แห้งก่อนนำไปตัดด้วย Fiber Cleaver

ขั้นตอนที่ 7 ตัดและเตรียมสไปซ์

ตัดปลายเส้นใยตามระยะ Cleave Length ที่เครื่องสไปซ์หรือคอนเน็กเตอร์กำหนด แล้วดำเนินการเชื่อมต่อ

แนวทางการปอกควรหลีกเลี่ยงการทำให้เส้นใยงอขณะใช้แรงดึง เพราะอาจทำให้แก้วหักได้

Hints For Terminating Fiber Optic Connectors

⑦ วิธีใช้ Fiber Stripper กับ Tight Buffer 900 µm

กรณีสาย Pigtail หรือสายที่มี Tight Buffer 900 µm ต้องปอกอย่างน้อยสองระดับเมื่อจำเป็นต้องเปิดถึง Bare Fiber

ลำดับการปอกสาย

1. ตรวจสอบว่า Tight Buffer มีขนาด 900 µm จริง
2. เลือกช่องสำหรับปอก 900 µm ลงถึง Coating 250 µm
3. ปอกตามระยะที่คู่มือกำหนด
4. ใช้ช่อง 250 µm เพื่อปอกลงถึง Bare Fiber 125 µm
5. ทำความสะอาด ตรวจสอบ และเตรียมตัดปลายสาย

ตัวอย่างคู่มือ Corning ระบุขั้นตอนปอก Buffer 900 µm และ Coating 250 µm แยกกันตามช่องของเครื่องมือ

Corning

⑧ วิธีเลือกคีมปอกไฟเบอร์สำหรับงาน FTTH

ช่าง FTTH ควรเลือกเครื่องมือจากประเภทสายที่ใช้งานจริง เช่น

• Drop Cable แบบ Flat
• Round Drop Cable
• Pigtail
• Patch Cord
• สาย Tight Buffer
• สาย Loose Tube

สำหรับสาย Drop Cable บางรูปแบบ อาจต้องใช้ Drop Cable Stripper เพิ่มเติมเพื่อเปิดเปลือกและแยก Strength Member ก่อนนำเส้นใยไปปอก Coating

ไม่ควรใช้ช่องปอกเส้นใยขนาดเล็กปอกเปลือกสายขนาดใหญ่ หากเครื่องมือไม่ได้ออกแบบมาสำหรับงานนั้น

⑨ Fiber Stripper ราคาถูกกับรุ่นมืออาชีพต่างกันอย่างไร?

ปัจจัย	รุ่นประหยัด	รุ่นมืออาชีพ
ความแม่นยำใบมีด	แตกต่างตามคุณภาพผลิต	มักควบคุมคุณภาพสม่ำเสมอ
วัสดุ	แตกต่างตามรุ่น	มักใช้วัสดุทนทานกว่า
ความทนทาน	ต้องตรวจสภาพบ่อย	เหมาะกับงานต่อเนื่อง
การรับประกัน	ขึ้นอยู่กับผู้จำหน่าย	มักมีข้อมูลชัดเจน
ความเหมาะสม	งานไม่ถี่หรือสำรอง	งานช่างประจำวัน

อย่างไรก็ตาม ราคาเพียงอย่างเดียวไม่ได้ยืนยันว่าคีมจะปอกได้ดีเสมอไป ควรทดสอบกับเส้นใยจริง ตรวจสอบความเข้ากันได้ และเลือกจากผู้ผลิตที่มีข้อมูลขนาดช่องปอกชัดเจน

⑩ ปัญหาที่พบบ่อยเมื่อใช้ Fiber Stripper

อาการ	สาเหตุที่เป็นไปได้	วิธีแก้ไข
Fiber หักระหว่างปอก	ใช้แรงมากหรือเส้นใยงอ	ปรับเทคนิคปอกและตรวจเครื่องมือ
Coating ปอกไม่หมด	ใช้ช่องไม่ตรงขนาด	ตรวจสอบขนาด Coating
เส้นใยเป็นรอย	ใบมีดเสียหายหรือสกปรก	หยุดใช้และตรวจสภาพ
ปอกแล้วสะดุด	เศษ Coating ติดใบมีด	ทำความสะอาดคีม
ปอกยากผิดปกติ	วัสดุเคลือบหรือเครื่องมือไม่เหมาะ	ตรวจสเปกและวิธีเตรียมเส้นใย
เส้นใยหักบ่อยในตำแหน่งเดิม	เทคนิคปอกหรือคีมมีปัญหา	ทดลองด้วยเครื่องมือที่ผ่านการตรวจสอบ

หากสงสัยว่าเส้นใยมีรอยเสียหายจากการปอก ไม่ควรนำไปสไปซ์ทันที ควรตัดส่วนที่เสียหายออกแล้วเตรียมเส้นใยใหม่

⑪ วิธีดูแลรักษา Fiber Stripper

การบำรุงรักษาเครื่องมือช่วยลดปัญหาการปอกสายและรักษาความสม่ำเสมอของงาน

• ทำความสะอาดคราบและเศษ Coating หลังใช้งาน
• ตรวจสอบใบมีดว่ามีรอยบิ่นหรือเสียรูปหรือไม่
• ไม่ใช้คีมตัดโลหะหรือวัสดุอื่นที่ไม่รองรับ
• เก็บคีมให้แห้งและป้องกันการกระแทก
• ไม่ดัดแปลงช่องปอกของคีมที่ตั้งค่าจากโรงงาน
• ตรวจสอบคุณภาพการปอกก่อนเริ่มงานสำคัญ

หากคีมเริ่มทำให้เส้นใยหักหรือเกิดรอยบ่อยผิดปกติ ควรหยุดใช้งานและตรวจสอบก่อนดำเนินการต่อ

⑫ ข้อควรระวังด้านความปลอดภัย

เศษเส้นใยแก้วขนาดเล็กอาจทิ่มผิวหนังหรือกระเด็นเข้าดวงตาได้ จึงควรปฏิบัติดังนี้

1. สวมแว่นตานิรภัยขณะทำงาน
2. ใช้พื้นที่ทำงานที่สะอาดและมีแสงเพียงพอ
3. เก็บเศษ Fiber ลงในภาชนะเฉพาะ
4. ไม่ใช้มือเปล่าปัดเศษเส้นใยแก้ว
5. ไม่รับประทานอาหารในบริเวณเตรียมเส้นใย
6. ไม่มองเข้าไปในปลายสายที่อาจมีสัญญาณแสงทำงานอยู่

⑬ Checklist เลือกซื้อ Fiber Stripper

เช็กรายการก่อนซื้อ

0/8 รายการตรวจสอบประเภทสายที่ต้องปอกทราบขนาด Coating เช่น 180/200/250 µmตรวจสอบว่าต้องปอก Tight Buffer 900 µm หรือไม่เลือกจำนวนช่องปอกตามลักษณะงานตรวจสอบความเข้ากันได้กับ Jacket หรือ Drop Cableตรวจสอบคุณภาพและสภาพใบมีดทดลองปอกเส้นใยจริงก่อนใช้งานตรวจสอบการรับประกันและบริการหลังการขาย

ล้างรายการ คัดลอก Checklist

⑭ คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ Fiber Stripper

Fiber Stripper 250 µm ใช้กับสาย 900 µm ได้ไหม?

หากเป็นคีมช่องเดียวที่ออกแบบเฉพาะ Coating 250 µm จะไม่เหมาะกับการปอก Tight Buffer 900 µm โดยตรง ควรใช้เครื่องมือสำหรับชั้น 900 µm ก่อน แล้วจึงใช้ช่อง 250 µm

คีม 3 รูดีที่สุดสำหรับทุกงานหรือไม่?

ไม่เสมอไป คีม 3 รูสะดวกสำหรับงานหลายประเภท แต่บางงานต้องใช้เครื่องมือเฉพาะ เช่น สาย Ribbon หรือ Coating ขนาดพิเศษ

Fiber Stripper ใช้กับ Single-mode และ Multimode ได้เหมือนกันไหม?

สามารถใช้เครื่องมือร่วมกันได้เมื่อขนาดและชนิด Coating ตรงกับสเปกคีม เพราะประเภทการส่งสัญญาณไม่ได้เป็นตัวกำหนดขนาดช่องปอกโดยตรง

ปอก Coating แล้วเส้นใยเป็นรอยเล็กน้อย ใช้ต่อได้ไหม?

ไม่ควรใช้ต่อ หากพบหรือสงสัยว่าผิวแก้วเสียหาย เพราะรอยอาจลดความแข็งแรงของเส้นใยและเพิ่มโอกาสเสียหายภายหลัง

มือใหม่ควรใช้ Fiber Stripper แบบไหน?

สำหรับงาน FTTH ทั่วไป คีม 3 รูที่รองรับ 250 µm, 900 µm และขนาด Jacket ที่ใช้จริงเป็นจุดเริ่มต้นที่เหมาะสม แต่ควรตรวจสอบประเภทสายก่อนตัดสินใจซื้อ

⑮ สรุป Fiber Stripper แบบไหนเหมาะกับงานของคุณ?

Fiber Stripper เป็นเครื่องมือขนาดเล็กแต่ส่งผลต่อคุณภาพงานติดตั้งไฟเบอร์ออฟติกอย่างมาก การเลือกให้ตรงกับชั้น Coating และ Buffer จะช่วยลดความเสียหายของเส้นใย เพิ่มความรวดเร็วในการทำงาน และลดโอกาสต้องสไปซ์ใหม่

สำหรับช่างทั่วไป ควรเริ่มจากเครื่องมือที่รองรับขนาด 250 และ 900 µm ตามลักษณะสายที่ใช้งาน ขณะที่งาน Ribbon หรือเส้นใย Coating ขนาดพิเศษควรใช้เครื่องมือเฉพาะทาง

หากต้องการงานติดตั้งและเชื่อมต่อสายไฟเบอร์ที่มีการเตรียมสายและตรวจสอบคุณภาพอย่างเหมาะสม สามารถดูรายละเอียด บริการสไปซ์สายไฟเบอร์ออฟติก จาก comsiam ได้ตามขอบเขตบริการ

ComSiam Professional Team