สายไฟเบอร์ 1 Core, 2 Core, 4 Core เลือกอย่างไรให้ไม่ต้องเดินใหม่

การเลือกจำนวน Core ของสายไฟเบอร์ออฟติกเป็นเรื่องที่หลายคนมองข้าม ทั้งที่มีผลโดยตรงต่อการขยายระบบในอนาคต เพราะถ้าเลือก Core น้อยเกินไป แม้วันแรกจะใช้งานได้ แต่เมื่อมีการเพิ่มอุปกรณ์ เพิ่ม Link หรือเปลี่ยนโครงสร้างระบบ อาจต้องเดินสายใหม่ทั้งเส้น

สำหรับงานติดตั้งจริง comsiam แนะนำว่าอย่าดูเพียงจำนวน Core ที่ใช้งานในวันนี้ แต่ควรเผื่อความต้องการในอนาคตด้วย โดยเฉพาะแนวสายที่เดินยาก เช่น ระหว่างอาคาร ในท่อใต้ดิน บนเสา หรือผ่าน Shaft ภายในอาคาร

Core ของสายไฟเบอร์คืออะไร

คำว่า Core ในงาน Fiber หมายถึงจำนวนเส้นใยแก้วนำแสงที่อยู่ภายในสาย Cable หนึ่งเส้น

ตัวอย่างเช่น

• 1 Core = มีใยแก้ว 1 เส้น
• 2 Core = มีใยแก้ว 2 เส้น
• 4 Core = มีใยแก้ว 4 เส้น

สายหนึ่งเส้นจึงสามารถรองรับจำนวน Link ได้แตกต่างกันตามจำนวน Fiber Core ที่อยู่ภายใน

1 Core ใช้งานแบบไหน

สาย Fiber 1 Core มักใช้ในระบบที่ต้องการ Fiber เพียงเส้นเดียวต่อ Link

ตัวอย่างที่พบได้ เช่น

• FTTH บางระบบ
• PON Network
• Drop Cable จาก Splitter ไปบ้าน
• ระบบที่ใช้ BiDi Transceiver
• งานเฉพาะจุดที่กำหนดไว้แล้ว

ข้อดีคือ

• ราคาประหยัด
• สายมีขนาดเล็ก
• เดินง่าย
• เหมาะกับ Drop Cable

แต่ข้อเสียคือแทบไม่มี Core สำรอง

ถ้า Fiber เสียหรือจำเป็นต้องเพิ่ม Link อาจต้องเดินสายใหม่

2 Core เหมาะกับงานอะไร

2 Core เป็นจำนวนที่นิยมมากในงาน Point-to-Point

เพราะระบบ Ethernet แบบ Fiber ทั่วไปจำนวนมากใช้

1 Core สำหรับ TX

และ

1 Core สำหรับ RX

จึงใช้ทั้งหมด 2 Core ต่อหนึ่ง Link

ตัวอย่างเช่น

Switch อาคาร A → Switch อาคาร B

สามารถใช้สาย 2 Core ได้พอดี

ข้อดีของสาย 2 Core

สาย 2 Core มีข้อดีคือ

• ราคาไม่สูง
• สายไม่ใหญ่
• เหมาะกับ Link เดียว
• ติดตั้งง่าย
• Splice ไม่มาก

จึงเหมาะกับงานขนาดเล็กที่ไม่มีแผนขยายมากนัก

ข้อเสียของสาย 2 Core

ปัญหาหลักคือไม่มี Core สำรองหากใช้ครบทั้งสองเส้น

สมมติว่า

Core 1 = TX
Core 2 = RX

หาก Core ใดเสีย อาจไม่มี Core สำรองให้ย้ายระบบทันที

นี่เป็นเหตุผลที่โครงการจำนวนมากเลือก 4 Core แทน 2 Core แม้ปัจจุบันใช้เพียง 2 Core

4 Core เหมาะกับงานอะไร

4 Core เป็นจำนวนที่เหมาะมากสำหรับงานขนาดเล็กถึงกลาง

เพราะสามารถใช้งาน 2 Core และเหลือสำรองอีก 2 Core

ตัวอย่างเช่น

• บ้านไปสำนักงาน
• อาคาร A ไปอาคาร B
• Main Rack ไป Sub Rack
• ระบบ CCTV
• โรงงานขนาดเล็ก
• ระบบ Network ภายในพื้นที่เดียวกัน

จึงให้ความยืดหยุ่นมากกว่า

ตัวอย่างการใช้สาย 4 Core

สมมติมีสาย 4 Core

สามารถแบ่งได้เป็น

Core 1–2 = Network หลัก

Core 3–4 = Spare

หาก Core 1 หรือ 2 มีปัญหา สามารถย้ายไปใช้ Core สำรองได้

หรือในอนาคตสามารถนำ Core 3–4 ไปใช้เพิ่มอีกหนึ่ง Link ได้

1 Core กับ 2 Core ต่างกันอย่างไร

ความแตกต่างสำคัญคือรูปแบบการส่งข้อมูล

ระบบทั่วไปแบบ Duplex มักใช้ 2 Core

แต่ระบบ BiDi สามารถส่งและรับข้อมูลผ่าน Fiber Core เดียว โดยใช้ความยาวคลื่นต่างกัน

ดังนั้น 1 Core ไม่ได้หมายความว่าใช้ไม่ได้กับ Ethernet

แต่ต้องใช้อุปกรณ์ที่รองรับ BiDi

BiDi คืออะไร

BiDi ย่อมาจาก Bidirectional

เป็นเทคโนโลยีที่ให้สัญญาณส่งและรับเดินทางผ่าน Fiber เส้นเดียว

ตัวอย่างเช่น

ฝั่งหนึ่งส่ง 1310 nm และรับ 1550 nm

อีกฝั่งส่ง 1550 nm และรับ 1310 nm

จึงประหยัด Fiber Core ได้

แต่ต้องเลือก Transceiver เป็นคู่ที่ตรงกัน

2 Core กับ 4 Core เลือกอะไรดี

ถ้าต้องการ Link เดียวและมั่นใจว่าไม่มีการขยาย

2 Core ใช้งานได้

แต่ถ้าแนวสายเดินยากหรือคาดว่าจะใช้งานหลายปี

4 Core มักคุ้มกว่า

เพราะค่า Cable ที่เพิ่มขึ้นมักน้อยกว่าค่าแรงเดินสายใหม่ในอนาคต

บ้านควรใช้กี่ Core

ถ้าเป็นสาย FTTH จากผู้ให้บริการเข้า ONU

1 Core อาจเพียงพอ

แต่ถ้าเป็นการเดิน Fiber ภายในพื้นที่ส่วนตัว เช่น

บ้านหลัก → บ้านอีกหลัง

หรือ

บ้าน → Office

แนะนำพิจารณาอย่างน้อย 2 Core หรือ 4 Core

โดยเฉพาะถ้าต้องการสำรองระบบ

สำนักงานขนาดเล็กควรใช้กี่ Core

ถ้าเชื่อมเพียง 2 จุด

4 Core เป็นตัวเลือกที่น่าสนใจมาก

สามารถใช้ 2 Core สำหรับระบบหลักและเหลือ 2 Core สำรอง

ถ้ามีแนวโน้มเพิ่ม

• CCTV
• Access Point
• Network แยก
• Backup Link

อาจพิจารณา 6 Core หรือมากกว่า

ระบบ CCTV ควรใช้กี่ Core

ถ้าใช้ Fiber เป็น Backbone จากตู้กล้องไปห้อง Control

จำนวน Core ขึ้นอยู่กับการออกแบบ

ถ้าทุกระบบรวมผ่าน Network Switch อาจใช้เพียง 2 Core ต่อ Link

แต่ควรเผื่อ Spare

ดังนั้น 4 Core มักเหมาะกว่าสาย 2 Core

เชื่อมระหว่างอาคารควรใช้กี่ Core

ถ้าเป็นแนวสายสำคัญ comsiam แนะนำว่าอย่าคิดเพียงจำนวน Core ที่ใช้งานทันที

เพราะการเดินสายระหว่างอาคารมีต้นทุนอื่น เช่น

• ค่าแรง
• ท่อ
• ราง
• งานขุด
• งานขึ้นเสา
• อุปกรณ์แขวน

ดังนั้นการเพิ่มจำนวน Core ตั้งแต่ต้นมักประหยัดกว่าการเดินใหม่

สำหรับ Link ขนาดเล็ก 4 Core เป็นจุดเริ่มต้นที่ดี

ควรเผื่อ Core เท่าไร

ไม่มีตัวเลขตายตัวสำหรับทุกโครงการ

แต่หลักง่าย ๆ คือควรมี Spare Core

ตัวอย่างเช่น

ต้องใช้จริง 2 Core

อาจเลือก 4 Core

ต้องใช้จริง 4 Core

อาจเลือก 6 หรือ 12 Core

ขึ้นอยู่กับโอกาสขยายระบบ

ทำไมไม่ควรเลือก Core เท่าที่ใช้พอดี

เพราะระบบจริงอาจเกิด

• Fiber ขาด
• Splice เสีย
• Core Loss สูง
• ต้องเพิ่ม Link
• ต้องแยกระบบ
• เพิ่มกล้อง
• เพิ่ม Network

หากไม่มี Spare Core การแก้ปัญหาจะยากขึ้น

สาย Core เยอะทำให้ Loss สูงขึ้นไหม

ไม่

จำนวน Core ภายใน Cable ไม่ได้ทำให้ Loss ของ Fiber แต่ละเส้นสูงขึ้นโดยตรง

ค่า Loss ขึ้นอยู่กับ

• คุณภาพ Fiber
• ระยะทาง
• Connector
• Fusion Splice
• Bend
• Wavelength

ดังนั้นสาย 24 Core ไม่ได้มี Loss มากกว่าสาย 2 Coreเพียงเพราะมี Core มากกว่า

สาย Core เยอะใหญ่ขึ้นหรือไม่

โดยทั่วไปใหญ่ขึ้น แต่ไม่จำเป็นต้องเพิ่มตามจำนวน Core แบบตรงตัว

ผู้ผลิตใช้โครงสร้างหลายแบบ เช่น

• Loose Tube
• Central Tube
• Ribbon Fiber
• Micro Cable

เพื่อบรรจุ Core จำนวนมากใน Cable ที่มีขนาดเหมาะสม

Core เยอะสไปซ์ยากขึ้นหรือไม่

จำนวนจุด Splice เพิ่มขึ้นตาม Core ที่ใช้งาน

ถ้ามีสาย 4 Core แต่ใช้เพียง 2 Core ก็ไม่จำเป็นต้อง Fusion ทุก Core เสมอไป

Core สำรองสามารถจัดเก็บไว้ใน Splice Tray ได้

เมื่อจำเป็นจึงนำมาใช้งาน

ควรสไปซ์ Core สำรองไว้เลยหรือไม่

ขึ้นอยู่กับระบบ

บางโครงการ Splice ทุก Core เพื่อเตรียมพร้อมใช้งานทันที

บางโครงการ Splice เฉพาะ Core ที่ใช้งาน

ถ้า Core จำนวนไม่มาก การเตรียม Core สำรองให้พร้อมอาจช่วยลดเวลาเมื่อเกิดปัญหา

หากต้องจัดการสายหลาย Core สามารถดูรายละเอียดเกี่ยวกับ บริการสไปซ์สายไฟเบอร์ออฟติก เพื่อทำความเข้าใจการจัด Splice Tray และการตรวจวัด Link เพิ่มเติม

ต้องกำหนดสี Core หรือไม่

ควรกำหนด

สาย Fiber หลาย Core จะใช้ Color Code เพื่อแยก Fiber แต่ละเส้น

เช่น

• Blue
• Orange
• Green
• Brown

และสีอื่นตามมาตรฐานของผู้ผลิต

ช่างควรบันทึกให้ชัดเจนว่า Core ใดใช้กับระบบอะไร

ควรติด Label หรือไม่

ควรติดอย่างมาก

โดยเฉพาะสาย 4 Core ขึ้นไป

ควรระบุ

• ต้นทาง
• ปลายทาง
• Core ที่ใช้งาน
• Core สำรอง
• วันที่ติดตั้ง

ช่วยให้ Maintenance ง่ายขึ้นมาก

ซื้อ 4 Core แพงกว่า 2 Core มากไหม

ราคาขึ้นอยู่กับประเภทสายและผู้ผลิต

แต่ในหลายกรณี ส่วนต่างของราคาสายไม่ได้สูงเมื่อเทียบกับต้นทุนเดินสายใหม่

ดังนั้นหากแนวเดินสายมีความยาก การเพิ่ม Core ตั้งแต่แรกมักคุ้มกว่า

วิธีเลือกแบบง่ายที่สุด

เลือก 1 Core เมื่อ

• FTTH
• PON
• ใช้ BiDi
• ไม่มีความต้องการสำรอง

เลือก 2 Core เมื่อ

• Point-to-Point Link เดียว
• ระบบ Duplex
• ไม่มีแผนขยายมาก

เลือก 4 Core เมื่อ

• ต้องการ Spare
• เชื่อมอาคาร
• ระบบสำคัญ
• อาจขยายในอนาคต

ถ้าลังเลระหว่าง 2 Core กับ 4 Core เลือกอะไร

ถ้าแนวสายเดินง่ายและเปลี่ยนใหม่ได้สะดวก 2 Core อาจเพียงพอ

แต่ถ้าแนวสาย

• ฝังดิน
• เดินบนเสา
• ลอดท่อไกล
• ผ่านหลายชั้น
• เชื่อมอาคาร

4 Core มักเป็นตัวเลือกที่ปลอดภัยกว่าในระยะยาว

สรุป 1 Core, 2 Core และ 4 Core เลือกอย่างไร

จำง่าย ๆ ว่า

1 Core = ระบบที่ใช้ Fiber เส้นเดียว เช่น FTTH หรือ BiDi

2 Core = Link Duplex หนึ่งชุด

4 Core = ใช้ 2 Core และเหลือ Spare หรือรองรับ Link เพิ่ม

ถ้าเป็นงานที่เดินสายใหม่ภายหลังยาก อย่าประหยัดจำนวน Core มากเกินไป เพราะต้นทุนสายที่เพิ่มขึ้นเล็กน้อยอาจช่วยลดค่าใช้จ่ายจำนวนมากในอนาคต

หลักสำคัญที่ comsiam ใช้คือ “เผื่อ Core ตอนเดินสายง่ายกว่าเดินสายใหม่ตอนระบบเต็ม” โดยเฉพาะ Backbone และสายเชื่อมระหว่างอาคาร