รอยสไปซ์ Fiber บวมหรือมีปุ่ม (Fat Splice) เกิดจากอะไร? 12 สาเหตุ พร้อมวิธีแก้ค่า Arc และ Overlap

รอยสไปซ์ Fiber บวมหรือมีปุ่ม (Fat Splice) เกิดจากอะไร? สาเหตุสำคัญที่ควรตรวจเป็นอันดับแรกคือ Fiber Overlap หรือ Fiber Stuffing มากเกินไป ทำให้เส้นใยแก้วสองด้านถูกดันเข้าหากันมากเกินระหว่างหลอมเชื่อม จนเนื้อแก้วสะสมและเกิดลักษณะบวมบริเวณรอยต่อ

นอกจากนี้การตั้งค่า Splice Mode ไม่เหมาะสม สภาพ Arc ผิดปกติ หรือระบบมอเตอร์ที่ควบคุมการเลื่อนเส้นใยไม่ตรงตามค่าที่กำหนด อาจทำให้เกิดรอยต่อที่มีรูปทรงผิดปกติได้

วิธีแก้ Fat Splice ที่ถูกต้องคือ ตรวจภาพรอยต่อ → ตรวจชนิด Fiber และ Splice Mode → ตรวจความสะอาดกับคุณภาพหน้าตัด → ตรวจ Overlap หรือ Fiber Stuffing → ทำ Motor Calibration หรือ Arc Calibration ตามข้อบ่งชี้ของเครื่อง → สไปซ์ใหม่เมื่อรอยต่อไม่ผ่านเกณฑ์

อย่างไรก็ตาม ห้ามเข้าใจว่ารอยสไปซ์ที่หนาขึ้นเพียงเล็กน้อยเป็น Fat Splice ที่เสียเสมอไป เพราะเครื่อง Fusion Splicer บางรุ่นอาจแสดงรอยต่อที่มีความหนาแตกต่างเล็กน้อยได้โดยไม่ส่งผลต่อคุณภาพตามเกณฑ์ของผู้ผลิต

สิ่งสำคัญคือ ต้องแยก Fat Splice, Thin Splice และ Bubble ให้ถูกต้องก่อนแก้ไข ไม่ควรลดหรือเพิ่ม Arc Power โดยคาดเดา เพราะอาจทำให้การหลอมเชื่อมผิดปกติมากกว่าเดิม

บทความนี้ comsiam จะอธิบาย Fat Splice อย่างละเอียด พร้อม 12 สาเหตุ วิธีตรวจค่า Overlap การทำ Motor Calibration, Arc Calibration และขั้นตอนแก้ปัญหารอยสไปซ์บวมสำหรับช่าง Fiber Optic

① Fat Splice คืออะไร?

Fat Splice คือรอย Fusion Splice ที่บริเวณเชื่อมต่อเส้นใยแก้วมีลักษณะหนาหรือบวมกว่าส่วนเส้นใยปกติ

เครื่อง Fusion Splicer บางรุ่นใช้ชื่อคำเตือน เช่น

Fat Splice
Fat Fiber
Bulging
Splice Bulge
Abnormal Splice
Splice Defect

คำเหล่านี้อาจมีความหมายหรือเงื่อนไขแจ้งเตือนต่างกันตามผู้ผลิต

เมื่อเกิด Fat Splice ช่างอาจเห็นลักษณะคล้ายปุ่มที่บริเวณกึ่งกลางรอยต่อจากภาพ X หรือ Y ของเครื่องสไปซ์

ในกรณีที่ผิดปกติจริง รอยต่ออาจมีความเสี่ยงด้าน Optical Loss หรือความแข็งแรงเชิงกล แต่ไม่สามารถตัดสินจากความหนาของภาพอย่างเดียวได้ทุกครั้ง

② ทำไม Fiber จึงบวมหลัง Fusion Splicing?

ระหว่าง Fusion Splicing เครื่องจะใช้ Arc หลอมปลายเส้นใย และควบคุมการเคลื่อน Fiber เข้าหากัน

เมื่อเนื้อแก้วอยู่ในสภาวะอ่อนตัว การดันปลายทั้งสองด้านเข้าหากันมากเกินไปอาจทำให้เกิดการสะสมของเนื้อแก้วที่รอยเชื่อม

ลักษณะนี้เรียกว่า Bulging หรือ Fat Splice

เปรียบเทียบง่าย ๆ คือ หากวัสดุสองด้านถูกดันเข้าหากันในขณะที่อ่อนตัวมากเกินไป วัสดุบางส่วนอาจโป่งออกทางด้านข้าง

อย่างไรก็ตาม กลไกจริงมีความสัมพันธ์กับชนิด Fiber อุณหภูมิ กระบวนการหลอม และการควบคุมมอเตอร์ของเครื่องด้วย

③ Fat Splice กับ Normal Splice ต่างกันอย่างไร?

รายการ	Normal Splice	Fat Splice
รูปร่าง	รอยต่อเป็นไปตามเกณฑ์เครื่อง	มีปุ่มหรือบริเวณบวมผิดปกติ
เส้นผ่านศูนย์กลาง	ใกล้เคียงส่วนเส้นใยตามข้อกำหนด	อาจเพิ่มขึ้นที่จุดเชื่อม
สาเหตุสำคัญ	กระบวนการ Fusion ถูกต้อง	Overlap มากเกินหรือพารามิเตอร์ไม่เหมาะ
ค่า Loss	ต้องวัดหรือประเมินตามเกณฑ์	อาจสูงหรือไม่ผ่านเกณฑ์
ความแข็งแรง	ต้องผ่านข้อกำหนด	อาจมีความเสี่ยงหากผิดรูปมาก
การแก้ไข	ไม่จำเป็นหากผ่านเกณฑ์	ตรวจสาเหตุและสไปซ์ใหม่เมื่อไม่ผ่าน

ข้อควรจำ: รอยสไปซ์ที่หนาขึ้นเล็กน้อยไม่ได้หมายความว่าต้องตัดทิ้งทุกครั้ง ให้พิจารณาคำเตือน ลักษณะภาพ และเกณฑ์ของเครื่องรุ่นนั้น

④ Fat Splice, Thin Splice และ Bubble ต่างกันอย่างไร?

Fat Splice

เนื้อแก้วบริเวณรอยต่อบวมหรือหนาขึ้นผิดปกติ

Thin Splice

บริเวณรอยต่อคอดหรือบางลง

Bubble

มีลักษณะจุดคล้ายโพรงหรือฟองภายในบริเวณรอยหลอม

ปัญหา	ลักษณะที่เห็น	จุดตรวจหลัก
Fat Splice	รอยต่อบวม	Overlap และ Fiber Feed
Thin Splice	รอยต่อคอด	Arc, Prefuse และ Overlap
Bubble	ฟองหรือโพรง	หน้าตัด สิ่งปนเปื้อน และ Prefuse
Fiber Offset	แกนเยื้องกัน	V-Groove, Clamp และ Alignment
Separation	เส้นใยแยกจากกัน	Fiber Feed, Gap และ Prefuse

การแยกลักษณะผิดปกติให้ถูกต้องช่วยลดโอกาสปรับค่าผิดทิศทาง

⑤ ตาราง 12 สาเหตุที่ควรตรวจเมื่อเกิด Fat Splice

ลำดับ	สาเหตุหรือปัจจัยที่เกี่ยวข้อง	วิธีตรวจ
1	Overlap มากเกิน	ตรวจค่าและโหมดตามคู่มือ
2	Fiber Stuffing มากเกิน	ตรวจปริมาณการ Feed
3	Motor Calibration ไม่เหมาะ	ใช้ฟังก์ชันตรวจมอเตอร์
4	เลือก Splice Mode ผิด	ตรวจชนิด Fiber
5	ใช้ Special Mode ที่ปรับพารามิเตอร์ไว้	เปรียบเทียบค่ามาตรฐาน
6	Arc หรือ Prefuse ไม่เหมาะ	ตรวจ Calibration และโปรแกรม
7	Fiber ต่างชนิด	ตรวจ Data Sheet ของสาย
8	Gap Setting ผิดปกติ	ตรวจตำแหน่งปลาย Fiber
9	Holder หรือ Clamp จับเส้นใยไม่มั่นคง	ตรวจการเลื่อนของ Fiber
10	V-Groove สกปรก	ตรวจการจัดแนว
11	Cleave ไม่สมบูรณ์	ตรวจหน้าตัด Fiber
12	Electrode หรือระบบขับเคลื่อนผิดปกติ	ตรวจ Error และ Diagnostics

ในรายการนี้ Overlap มากเกินเป็นสาเหตุที่สัมพันธ์กับ Fat Splice โดยตรงที่สุด ส่วนข้ออื่นเป็นปัจจัยที่ควรตรวจประกอบ ไม่ได้หมายความว่าจะทำให้เกิด Fat Splice โดยตรงทุกกรณี

⑥ สาเหตุที่ 1 — Overlap มากเกินไป

Overlap คือค่าหรือเงื่อนไขที่ควบคุมการดันปลายเส้นใยเข้าหากันระหว่างกระบวนการหลอมเชื่อม ตามการออกแบบของเครื่อง

หากตั้งค่าสูงเกินความเหมาะสม เนื้อแก้วอาจถูกดันรวมกันจนเกิดลักษณะบวม

อาการ

มีปุ่มตรงรอยต่อ
เครื่องแจ้ง Fat Fiber
รอยต่อหนากว่าส่วนรอบข้าง
เกิด Bulging ซ้ำเมื่อใช้โปรแกรมเดิม
ค่า Estimated Loss อาจสูงร่วมด้วย

วิธีแก้

ตรวจ Splice Mode ที่เลือก
ตรวจว่าเป็น Auto Mode หรือ Special Mode
ตรวจว่ามีการปรับ Overlap ไว้หรือไม่
เปรียบเทียบค่ากับคู่มือเฉพาะรุ่น
ใช้ Motor Calibration เมื่อผู้ผลิตกำหนด
ปรับหรือลด Overlap เฉพาะในโหมดและกระบวนการที่ผู้ผลิตอนุญาต
ทดลองสไปซ์ด้วย Fiber ทดสอบ
ตรวจภาพรอยต่อและผลทดสอบ

ไม่ควรลด Overlap ด้วยจำนวนมิลลิเมตรที่คาดเดา เพราะค่าของเครื่องแต่ละรุ่นมีรูปแบบและช่วงการปรับต่างกัน

⑦ สาเหตุที่ 2 — Fiber Stuffing มากเกิน

Fiber Stuffing หมายถึงการป้อนหรือดันเส้นใยเข้าหากันระหว่างการหลอมตามกระบวนการของเครื่อง

เครื่องบางรุ่นใช้คำว่า Stuff Amount หรือ Fiber Feed

หากปริมาณการป้อนสูงเกินไป อาจทำให้เกิดการสะสมเนื้อแก้วมากเกินบริเวณรอยต่อ

วิธีตรวจ

ตรวจภาพรอยต่อ
ตรวจโหมดที่ใช้งาน
ตรวจประวัติการปรับค่ามอเตอร์
ตรวจว่ามี Fat Splice ซ้ำหลาย Core หรือไม่
เปรียบเทียบกับ Fiber ทดสอบชนิดเดียวกัน

การแก้ไขควรอ้างอิงคู่มือ โดยบางรุ่นแนะนำให้ทำ Motor Calibration และปรับ Overlap ในโหมดที่อนุญาต

⑧ สาเหตุที่ 3 — Motor Calibration ไม่เหมาะสม

Fusion Splicer ที่มีระบบป้อนเส้นใยด้วยมอเตอร์ต้องควบคุมระยะเคลื่อนที่ให้ถูกต้อง

หากระบบควบคุมการ Feed คลาดเคลื่อน อาจทำให้ปลาย Fiber ถูกดันเข้าหากันมากกว่าที่ต้องการ

อาการที่อาจพบ

Fat Splice เกิดซ้ำหลายครั้ง
รอยต่อบวมคล้ายกันทุก Core
ปริมาณการป้อน Fiber ไม่สม่ำเสมอ
มี Motor Error ร่วมด้วย
การจัดแนวหรือ Gap Setting ผิดปกติ

แนวทางแก้

ตรวจ Fiber Placement
ตรวจ Holder
ตรวจความสะอาด V-Groove
ใช้ฟังก์ชัน Motor Calibration เมื่อคู่มือระบุ
บันทึกผลก่อนและหลังทำ
ทดลองด้วย Fiber ทดสอบ

ห้ามดันหรือปรับชุดมอเตอร์ด้วยมือ

⑨ สาเหตุที่ 4 — เลือก Splice Mode ผิด

Splice Mode กำหนดกระบวนการที่เครื่องใช้กับ Fiber ตามชนิดและงาน

โหมดที่อาจพบ เช่น

SM Auto
G.652
G.657
MM
NZDS
Specialty Fiber
User-Defined Splice Mode

หากใช้โหมดที่ไม่เหมาะกับ Fiber อาจทำให้พารามิเตอร์ของ Arc และ Feed ไม่เหมาะสม

วิธีแก้

ตรวจชนิด Fiber ทั้งสองด้าน แล้วเลือก Splice Mode ที่คู่มือรองรับ

หากใช้ Custom Mode ให้ตรวจประวัติการปรับค่า

ไม่ควรใช้โปรแกรมพิเศษของงานหนึ่งไปสไปซ์เส้นใยอีกชนิดโดยไม่ตรวจสอบ

⑩ สาเหตุที่ 5 — ปรับค่าพารามิเตอร์ใน Special Mode ผิด

เครื่องบางรุ่นเปิดให้ผู้เชี่ยวชาญปรับค่าการสไปซ์ เช่น

Overlap
Prefuse Power
Prefuse Time
Arc Power
Arc Time
Gap
Fiber Feed

การปรับค่าเหล่านี้โดยไม่มีข้อมูลอาจทำให้รอยต่อผิดรูป

ตัวอย่างเช่น การเพิ่ม Overlap มากเกินไปอาจทำให้เกิด Fat Splice

วิธีแก้

บันทึกค่าปัจจุบัน
เปรียบเทียบกับค่าเริ่มต้นของโปรแกรม
ตรวจคู่มือหรือเอกสารเฉพาะรุ่น
คืนค่าหรือปรับเฉพาะส่วนที่ได้รับอนุญาต
ทดลองกับ Fiber ทดสอบ
ตรวจผลอย่างเป็นระบบ

การปรับ Special Mode ไม่ควรเป็นขั้นตอนแรกของช่างที่ยังไม่สามารถแยกสาเหตุจาก Fiber Preparation ได้

⑪ สาเหตุที่ 6 — Arc Power หรือ Prefuse ไม่เหมาะสม

Arc Power และ Prefuse เกี่ยวข้องกับการทำให้ปลายเส้นใยได้รับพลังงานความร้อนก่อนหรือระหว่าง Fusion

หากค่าดังกล่าวไม่เหมาะกับชนิด Fiber อาจทำให้กระบวนการหลอมผิดรูปได้

อย่างไรก็ตาม Fat Splice ที่มีลักษณะบวมชัดเจนควรตรวจ Overlap ก่อนการลด Arc Power เพราะความบวมเกี่ยวข้องโดยตรงกับปริมาณเส้นใยที่ถูกดันรวมกัน

วิธีตรวจ

ตรวจ Splice Mode
ตรวจคำเตือน Arc
ตรวจภาพรอยต่อ
ตรวจผล Arc Calibration ล่าสุด
ตรวจ Electrode Count
ตรวจว่ามีการปรับ Prefuse ใน Special Mode หรือไม่

หากมีข้อบ่งชี้ด้าน Arc ให้ทำ Calibration ตามคู่มือ

ห้ามเพิ่มหรือลด Arc Power แบบสุ่มเพียงเพราะต้องการให้รอยต่อเล็กลง

⑫ สาเหตุที่ 7 — ใช้ Fiber ต่างชนิด

การเชื่อมต่อ Fiber ต่างชนิดอาจต้องใช้โปรแกรมที่เหมาะกับคุณสมบัติของเส้นใย

ตัวอย่างเช่น

G.652D กับ G.657A1
G.652D กับ G.657A2
Fiber ต่างผู้ผลิต
Specialty Fiber กับ Standard Single-mode

ความต่างของ Fiber ไม่ได้ทำให้เกิด Fat Splice เสมอไป แต่ควรตรวจว่า Splice Mode รองรับเส้นใยที่กำลังเชื่อมหรือไม่

แนวทาง

ตรวจ Fiber Type
ตรวจข้อมูลการรองรับจากผู้ผลิต
ตรวจ Splice Mode
ตรวจภาพรอยต่อ
ทดลองด้วย Fiber ชนิดเดียวกันเมื่อเหมาะสม
ประเมินผลการสไปซ์และ Optical Loss

ไม่ควรสรุปว่าต้องเพิ่ม Arc Power ทุกครั้งที่สไปซ์ Fiber คนละชนิด

⑬ สาเหตุที่ 8 — Gap Setting ผิดปกติ

Gap คือระยะระหว่างปลาย Fiber ก่อน Fusion ตามกระบวนการของเครื่อง

หากปลาย Fiber อยู่ผิดตำแหน่งหรือระบบ Gap Setting มีปัญหา อาจส่งผลต่อขั้นตอนหลอมเชื่อม

จุดตรวจ

Cleave Length
Holder Position
Fiber Too Long
Fiber Too Short
Gap Setting Error
Fiber Alignment
Motor Movement

ถ้าปัญหาเกี่ยวข้องกับการเคลื่อนมอเตอร์ ให้แก้ตามคู่มือ ไม่ควรปรับ Gap หรือค่ามอเตอร์แบบสุ่ม

⑭ สาเหตุที่ 9 — Fiber Holder หรือ Clamp จับไม่มั่นคง

เมื่อ Fiber Holder หรือ Clamp จับเส้นใยไม่เหมาะสม อาจทำให้เส้นใยเคลื่อนผิดตำแหน่งระหว่างขั้นตอนสไปซ์

สิ่งที่ควรตรวจ

Holder ถูกขนาดหรือไม่
Holder วางถูกทิศทางหรือไม่
Clamp มีฝุ่นหรือไม่
Fiber เลื่อนจากตำแหน่งหรือไม่
มีแรงดึงจากสายด้านนอกหรือไม่
จุดล็อก Holder สมบูรณ์หรือไม่

การเลื่อนของ Fiber อาจทำให้เกิดข้อผิดพลาดหลายประเภท ไม่ได้จำกัดเฉพาะ Fat Splice

⑮ สาเหตุที่ 10 — V-Groove สกปรก

V-Groove ใช้รองรับเส้นใยให้เครื่องสามารถตรวจและจัดแนวได้

ฝุ่นหรือเศษ Coating อาจทำให้เส้นใยเยื้องหรือถูกจัดตำแหน่งไม่เหมาะสม

วิธีแก้

หยุดเครื่องตามขั้นตอน
นำ Fiber ออก
ตรวจร่อง V-Groove
ทำความสะอาดด้วยวัสดุที่ผู้ผลิตอนุญาต
ตรวจ Fiber Clamp ร่วมด้วย
วาง Fiber ใหม่
ทดลองสไปซ์

แม้ V-Groove สกปรกจะไม่ใช่สาเหตุโดยตรงของ Fat Splice ทุกครั้ง แต่การตรวจความสะอาดช่วยตัดปัจจัยรบกวนก่อนวิเคราะห์ Overlap และ Arc

⑯ สาเหตุที่ 11 — Cleave ไม่สมบูรณ์

หน้าตัด Fiber ที่เอียง บิ่น หรือแตกอาจทำให้กระบวนการ Fusion ผิดปกติ

สิ่งที่ควรตรวจ

Cleave Angle
Fiber End Face
ใบมีด Cleaver
Clamp Pad
Coating Residue
Cleave Length

วิธีแก้

หากหน้าตัดผิดปกติ ให้เตรียมปลายใหม่

ถ้าเกิด Bad Cleave ซ้ำ ให้ตรวจ Fiber Cleaver ก่อนสรุปว่าเครื่องสไปซ์มีปัญหาด้าน Arc

⑰ สาเหตุที่ 12 — Electrode หรือระบบขับเคลื่อนผิดปกติ

Electrode ที่เสื่อมหรือระบบมอเตอร์ที่ทำงานผิดปกติอาจส่งผลต่อความสม่ำเสมอของกระบวนการ Fusion

อาการที่ควรตรวจร่วม ได้แก่

Arc Calibration Failed
Strong Arc หรือ Weak Arc
Motor Overrun
Splice Loss สูงต่อเนื่อง
รอยต่อผิดรูปหลายประเภท
เครื่องแจ้ง Electrode Warning

แนวทาง

ตรวจ Electrode Count และ Maintenance Log

หากคู่มือกำหนดให้ทำ Stabilization, Arc Calibration หรือ Motor Calibration ให้ปฏิบัติตามขั้นตอนนั้น

หากมี Error ต่อเนื่องแม้ใช้ Fiber ทดสอบที่เตรียมถูกต้อง ควรส่งเครื่องเข้าศูนย์บริการ

⑱ วิธีแก้ Fat Splice ทีละขั้นตอน

ขั้นตอนที่ 1 — บันทึกข้อความแจ้งเตือน

จดว่าเครื่องแสดง Fat, Fat Fiber, Bulging หรือข้อความอื่น พร้อม Splice Mode และ Estimated Loss

ขั้นตอนที่ 2 — ตรวจภาพรอยต่อ

ตรวจทั้งภาพ X และ Y หากเครื่องรองรับ เพื่อดูว่าจุดบวมมีลักษณะใด

ขั้นตอนที่ 3 — เปรียบเทียบเกณฑ์

ตรวจว่ารอยต่ออยู่ภายในช่วงยอมรับของเครื่องหรือไม่ ไม่ใช้การมองเห็นเพียงอย่างเดียวตัดสิน

ขั้นตอนที่ 4 — ตรวจสถานะวงจร

หากเป็น Live Fiber ต้องได้รับอนุญาตก่อนตัดหรือแก้รอยต่อ

ขั้นตอนที่ 5 — ตรวจ Fiber Slack

ยืนยันว่ามีความยาวเส้นใยสำรองเพียงพอหากต้องสไปซ์ใหม่

ขั้นตอนที่ 6 — ตรวจ Splice Mode

ดูว่าเป็นโปรแกรมมาตรฐานหรือ Custom Mode

ขั้นตอนที่ 7 — ตรวจ Overlap

เปรียบเทียบค่ากับข้อกำหนดเฉพาะรุ่น โดยไม่ปรับแบบสุ่ม

ขั้นตอนที่ 8 — ตรวจ Fiber Holder และ Clamp

ยืนยันว่าเส้นใยอยู่ในตำแหน่งที่เหมาะสม

ขั้นตอนที่ 9 — ตรวจคุณภาพ Cleave

ตรวจว่าปลาย Fiber ไม่มีข้อบกพร่อง

ขั้นตอนที่ 10 — ตรวจความสะอาด V-Groove

ทำความสะอาดตามคู่มือเมื่อพบสิ่งปนเปื้อน

ขั้นตอนที่ 11 — ตรวจระบบมอเตอร์

หากเกิด Fat Splice ซ้ำและคู่มือกำหนด ให้ทำ Motor Calibration

ขั้นตอนที่ 12 — ตรวจระบบ Arc

ทำ Arc Calibration เมื่อมีข้อบ่งชี้ ไม่ใช่ปรับ Arc Power ก่อนทุกครั้ง

ขั้นตอนที่ 13 — เตรียม Fiber ทดสอบ

ใช้ชนิดเส้นใยที่ทราบสภาพและเครื่องมือที่พร้อมใช้งาน

ขั้นตอนที่ 14 — ทดลองสไปซ์

ตรวจรูปทรงรอยต่อและ Estimated Loss

ขั้นตอนที่ 15 — แก้รอยต่อที่ไม่ผ่านเกณฑ์

เมื่อระบุสาเหตุและแก้ไขแล้ว ให้สไปซ์ใหม่ตามขั้นตอนที่ได้รับอนุมัติ

ขั้นตอนที่ 16 — ตรวจผลหลังสไปซ์

ตรวจภาพรอยต่อและข้อบกพร่องที่เครื่องรายงาน

ขั้นตอนที่ 17 — หด Splice Protection Sleeve

ทำเมื่อรอยต่อผ่านเกณฑ์และพร้อมจัดเก็บ

ขั้นตอนที่ 18 — จัดลง Splice Tray

ตรวจ Bend Radius และไม่ให้เกิดแรงกดหรือแรงดึงบริเวณ Sleeve

ขั้นตอนที่ 19 — วัด Optical Loss

ใช้เครื่องมือทดสอบตามข้อกำหนดโครงการ

ขั้นตอนที่ 20 — บันทึกผล

บันทึก Core Number, Splice Result, การแก้ไข และผลตรวจรับ

⑲ Overlap ควรตั้งค่าเท่าไร?

ไม่มีค่า Overlap เดียวที่ใช้ได้กับเครื่อง Fusion Splicer ทุกยี่ห้อและทุกชนิด Fiber

การแสดงผลอาจใช้หน่วยหรือรูปแบบการตั้งค่าต่างกัน และบาง Splice Mode อาจไม่อนุญาตให้ผู้ใช้ปรับโดยตรง

ก่อนปรับต้องตรวจ

รุ่นเครื่อง
Splice Mode
Fiber Type
ค่า Overlap เดิม
คู่มือโปรแกรมที่ใช้งาน
ผล Motor Calibration
สภาพ Electrode
รูปทรงรอยต่อจาก Fiber ทดสอบ

ในเครื่องบางรุ่น คู่มือระบุให้ลด Overlap เมื่อเกิด Fat Splice แต่การดำเนินการต้องอยู่ภายใต้ช่วงและวิธีที่ผู้ผลิตอนุญาต

⑳ วิธีตรวจและแก้ค่า Arc เมื่อเกิด Fat Splice

การแก้ค่า Arc ควรทำอย่างมีลำดับ ไม่ใช่เริ่มจากเพิ่มหรือลด Arc Current ทันที

ขั้นตอนที่ 1 ตรวจภาพว่าคือ Fat Splice จริงหรือไม่

แยกจาก Bubble และ Thin Splice

ขั้นตอนที่ 2 ตรวจ Overlap

ตรวจปริมาณ Fiber Feed และประวัติการตั้งค่า

ขั้นตอนที่ 3 ตรวจ Splice Mode

ยืนยันว่าใช้โหมดเหมาะกับ Fiber

ขั้นตอนที่ 4 ตรวจ Arc Error

ดูว่ามี Strong Arc, Weak Arc หรือ Calibration Warning หรือไม่

ขั้นตอนที่ 5 ตรวจ Electrode

ตรวจรอบการใช้งานและความสมบูรณ์ตามคู่มือ

ขั้นตอนที่ 6 ทำ Arc Calibration เมื่อกำหนด

ให้เครื่องตรวจและปรับสภาวะตามโปรแกรมของรุ่น

ขั้นตอนที่ 7 ตรวจ Motor Calibration

หากอาการเกี่ยวกับ Fiber Feed ให้ทำตามคู่มือ

ขั้นตอนที่ 8 ทดลองสไปซ์

ใช้ Fiber ทดสอบและเปรียบเทียบภาพก่อน–หลัง

ขั้นตอนที่ 9 ปรับพารามิเตอร์เฉพาะเมื่อได้รับอนุญาต

ถ้าต้องปรับ Overlap, Prefuse หรือ Arc Parameters ให้ผู้มีความรู้ใช้ค่าตามเอกสารเฉพาะรุ่น

ขั้นตอนที่ 10 ตรวจรับคุณภาพ

ทดสอบทางแสงตามข้อกำหนดก่อนใช้กับวงจรจริง

สำหรับงานแก้ Fat Splice comsiam แนะนำให้ตรวจ Overlap และการป้อนเส้นใยก่อนการปรับ Arc Power เพราะรอยต่อที่บวมมักเกี่ยวข้องโดยตรงกับปริมาณเนื้อแก้วที่ถูกดันรวมกัน

㉑ Motor Calibration กับ Arc Calibration ต่างกันอย่างไร?

รายการ	Motor Calibration	Arc Calibration
ระบบหลัก	การเคลื่อนและตำแหน่ง Fiber	สภาวะอาร์ก
เกี่ยวข้องกับ	Fiber Feed, Gap, มอเตอร์	Arc Energy และการหลอม
อาการที่อาจเกี่ยวข้อง	Fat Splice, Separation, Motor Error	Thin Splice, Arc Error, Splice Defect
วิธีดำเนินการ	ตามเมนูเครื่อง	ตามเมนูเครื่อง
ใช้แทนกันได้ไหม	ไม่ได้	ไม่ได้

หากมี Fat Splice จาก Overlap มากเกินไป การทำ Arc Calibration เพียงอย่างเดียวอาจไม่แก้สาเหตุที่แท้จริง

㉒ Fat Splice ทำให้ Splice Loss สูงไหม?

อาจทำให้ Loss สูงได้ แต่ไม่ใช่ทุกลักษณะบวมจะมี Loss สูงเสมอไป

การประเมินต้องพิจารณา

รูปร่างรอยต่อ
คำเตือนของเครื่อง
Core Alignment
Estimated Splice Loss
ความสมบูรณ์ทางกายภาพ
ข้อกำหนดรับงาน
ผลวัดทางแสงเมื่อกำหนด

ค่า Estimated Loss ที่เครื่องแสดงไม่ใช่ผลวัด Optical Loss โดยตรง

หากเครื่องหรือโครงการกำหนดให้ปฏิเสธรอยต่อที่มี Fat Splice ผิดปกติ ต้องแก้ไขตามเกณฑ์นั้น ไม่ควรเพิ่มค่า Loss Limit เพื่อให้เครื่องยอมรับ

㉓ Fat Splice แต่ค่า Loss 0.00 dB ใช้งานได้ไหม?

ค่า Estimated Loss 0.00 dB หมายถึงเครื่องแสดงค่าประเมินตามอัลกอริทึมและความละเอียดของจอ ไม่ได้ยืนยันว่ารอยต่อไม่มีการสูญเสีย

หากภาพแสดงจุดบวมเล็กน้อย แต่ไม่มีคำเตือนและคู่มือระบุว่ารูปทรงดังกล่าวอยู่ในลักษณะที่ยอมรับได้ อาจไม่จำเป็นต้องสไปซ์ใหม่

แต่ถ้าเครื่องขึ้น Fat Fiber หรือมีข้อบกพร่องที่เกินเกณฑ์ ต้องพิจารณาแก้ไขตามข้อกำหนด

อย่าตัดสินจากตัวเลข Estimated Loss เพียงอย่างเดียว

㉔ Fat Splice มีผลต่อความแข็งแรงของรอยต่อไหม?

รอยต่อที่ผิดรูปมากอาจมีความเสี่ยงต่อคุณสมบัติทางกล แต่ผลจริงขึ้นอยู่กับลักษณะความผิดปกติและคุณภาพกระบวนการ Fusion

การตรวจควรพิจารณา

ภาพรอยต่อ
ข้อบกพร่องที่เครื่องรายงาน
Proof Test เมื่อระบบกำหนด
Splice Protection Sleeve
แรงดึงหลังสไปซ์
Bend Radius
การจัดเก็บใน Splice Tray

ไม่ควรดึง Bare Fiber ด้วยมืออย่างรุนแรงเพื่อทดสอบความแข็งแรง

㉕ Fat Splice หลังเปลี่ยน Electrode เกิดจากอะไร?

หากเกิดรอยต่อบวมหลังเปลี่ยน Electrode ควรตรวจ

Electrode รุ่นที่ใช้
ขั้นตอนติดตั้ง
ประวัติ Stabilization
ผล Arc Calibration
Splice Mode
Motor Calibration เมื่อมีข้อบ่งชี้
การเปลี่ยนค่าพารามิเตอร์ก่อนหน้า

แต่ไม่ควรสรุปว่า Electrode ใหม่เป็นสาเหตุทันที เพราะอาจมีค่า Overlap ผิดหรือใช้โหมดไม่เหมาะอยู่ก่อนแล้ว

ห้ามปรับตำแหน่ง Electrode ขณะเครื่องมีไฟเลี้ยง หรือถอดส่วนแรงดันสูงโดยไม่มีการฝึกอบรม

㉖ Fat Splice เกิดจาก Fiber G.652D กับ G.657A2 หรือไม่?

การสไปซ์ G.652D กับ G.657A2 เป็นงานที่สามารถพบได้ในระบบ Single-mode

การใช้ Fiber ต่างรุ่นไม่ได้หมายความว่าจะเกิด Fat Splice เสมอไป

หากพบอาการดังกล่าวควรตรวจ

ชนิด Fiber ทั้งสองด้าน
ความเหมาะสมของ Splice Mode
Overlap
Motor Calibration
Arc Calibration เมื่อมีข้อบ่งชี้
คุณภาพหน้าตัด
ภาพรอยสไปซ์
ผลทดสอบ Optical Loss

ควรแยกปัญหาที่เกิดจากรูปทรงรอยต่อออกจากผล OTDR ที่อาจได้รับผลจาก Backscatter Mismatch

㉗ Fat Splice เกิดซ้ำทุก Core ต้องแก้อะไรก่อน?

หาก Fat Splice เกิดซ้ำกับหลาย Core โดยมีรูปทรงคล้ายกัน ควรสงสัยปัจจัยร่วมที่เกิดจากขั้นตอนหรือเครื่องมือ

จุดตรวจหลัก

Splice Mode
Overlap
Motor Calibration
Arc Calibration เมื่อมีข้อบ่งชี้
Electrode
Fiber Holder
Fiber Cleaver
ความสะอาด
ชนิด Fiber ทดสอบ

หากทดลองกับ Fiber ทดสอบที่ทราบสภาพแล้วยังบวมเหมือนเดิม ควรตรวจระบบเครื่องเพิ่มเติมก่อนสไปซ์สายโครงการต่อ

㉘ ตัวอย่าง Troubleshooting หน้างาน

สมมติช่างกำลังสไปซ์สาย Single-mode 48 Core และพบรอยต่อบวมใน Core 5, 6 และ 7 ติดต่อกัน

การตรวจครั้งที่ 1

บันทึก Splice Result และภาพรอยต่อทั้งสามจุด

การตรวจครั้งที่ 2

ตรวจ Splice Mode พบว่าใช้โปรแกรม Custom ที่มีการปรับ Overlap จากค่าตั้งเดิม

การตรวจครั้งที่ 3

ตรวจค่าตั้งและคู่มือเครื่อง

การตรวจครั้งที่ 4

ใช้ Fiber ทดสอบชนิดเดียวกันเพื่อตรวจอาการโดยไม่ตัด Core ของโครงการเพิ่ม

การตรวจครั้งที่ 5

ทำ Motor Calibration หรือคืนค่าตามกระบวนการที่ผู้ผลิตอนุญาต

การตรวจครั้งที่ 6

ทดลอง Fusion Splicing อีกครั้ง

การตรวจครั้งที่ 7

ตรวจภาพรอยต่อและค่า Estimated Loss

การตรวจครั้งที่ 8

เมื่ออาการบวมผิดปกติหายและผลเป็นไปตามข้อกำหนด จึงเริ่มแก้รอยต่อของโครงการที่ไม่ผ่านเกณฑ์

การตรวจครั้งที่ 9

หด Sleeve และจัด Fiber ลง Tray

การตรวจครั้งที่ 10

ทดสอบ Optical Loss ตามวิธีตรวจรับของโครงการ

สถานการณ์นี้เป็นตัวอย่างสมมติ เพื่อแสดงให้เห็นว่าการตรวจค่า Overlap อาจแก้ปัญหาได้ตรงจุดกว่าการปรับ Arc Power แบบสุ่ม

㉙ วิธีป้องกัน Fat Splice ก่อนเริ่มงาน

ก่อนเริ่ม Fusion Splicing

ตรวจชนิด Fiber
ตรวจ Splice Mode
ตรวจว่ามี Custom Parameters หรือไม่
ตรวจความสะอาด V-Groove
ตรวจ Clamp
ตรวจ Fiber Cleaver
ตรวจ Electrode Count
ตรวจประวัติ Calibration
เตรียม Fiber ทดสอบเมื่อจำเป็น

ระหว่างสไปซ์

ปอก Coating ตามระยะ
ทำความสะอาด Bare Fiber
Cleave ให้ได้คุณภาพ
วาง Fiber ให้ตรง
ไม่ให้สายด้านนอกดึงตึง
ตรวจภาพหลัง Arc
สังเกต Fat, Thin หรือ Bubble
บันทึกผลผิดปกติ

หลังสไปซ์

ตรวจรอยต่อก่อนหด Sleeve
ใช้ Sleeve ตรงประเภท
จัด Fiber ลง Tray
รักษา Bend Radius
ไม่กดทับบริเวณรอยต่อ
ทดสอบทางแสง
เก็บผลตรวจรับ

㉚ Checklist แก้รอยสไปซ์ Fiber บวม

อ่านคำเตือน Fat Splice
ตรวจภาพ X/Y
ตรวจว่าบวมเล็กน้อยหรือผิดรูปชัดเจน
ตรวจเกณฑ์รับงาน
ตรวจ Splice Mode
ตรวจชนิด Fiber
ตรวจค่า Overlap
ตรวจ Fiber Stuffing
ตรวจค่าเดิมใน Custom Mode
ตรวจ Holder
ตรวจ Clamp
ตรวจ V-Groove
ตรวจ Cleave Length
ตรวจ Cleave Angle
ตรวจ Fiber Cleaver
ตรวจ Gap Setting
ตรวจ Motor Error
ทำ Motor Calibration เมื่อกำหนด
ตรวจ Arc Error
ตรวจ Electrode
ทำ Arc Calibration เมื่อจำเป็น
ทดลองกับ Fiber ทดสอบ
ตรวจภาพรอยต่อใหม่
ตรวจ Estimated Loss
ตรวจสถานะ Live Fiber ก่อนแก้ไข
ตรวจ Fiber Slack
สไปซ์ใหม่เมื่อไม่ผ่านเกณฑ์
หด Splice Sleeve
ตรวจ Bend Radius
วัด Optical Loss
บันทึกผลและ As-Built

㉛ คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ Fat Splice

Fat Splice คืออะไร?

คือรอย Fusion Splice ที่บริเวณเชื่อมเส้นใยมีลักษณะบวมหรือหนาผิดปกติ โดยอาจเกี่ยวข้องกับการป้อน Fiber มากเกินระหว่างหลอมเชื่อม

รอยสไปซ์ Fiber บวมเกิดจากอะไร?

สาเหตุสำคัญคือ Overlap หรือ Fiber Stuffing มากเกินไป นอกจากนี้ต้องตรวจ Splice Mode และกระบวนการ Fusion ด้วย

Fat Splice ต้องแก้ Arc Power ไหม?

ไม่ใช่ทุกกรณี ควรตรวจ Overlap และ Motor Calibration ก่อน แล้วจึงตรวจ Arc เมื่อมีข้อบ่งชี้

Overlap คืออะไร?

คือค่าหรือเงื่อนไขที่เกี่ยวข้องกับการดันปลาย Fiber เข้าหากันระหว่าง Fusion ตามการออกแบบเครื่อง

Overlap มากเกินทำให้ Fiber บวมได้ไหม?

ได้ เพราะเนื้อแก้วอาจสะสมและโป่งออกบริเวณรอยต่อ

Motor Calibration ช่วยแก้ Fat Splice ได้ไหม?

ช่วยได้ในกรณีที่เครื่องมีปัญหาการควบคุมปริมาณการ Feed และคู่มือกำหนดให้ทำ

Arc Calibration ช่วยแก้ Fat Splice ได้ไหม?

อาจช่วยเมื่อปัญหาเกี่ยวข้องกับสภาวะ Arc แต่ไม่ควรใช้แทนการตรวจ Overlap

Fat Splice กับ Thin Splice ต่างกันอย่างไร?

Fat Splice มีลักษณะบวม ส่วน Thin Splice มีลักษณะคอดหรือบางลง

Fat Splice กับ Bubble ต่างกันอย่างไร?

Fat Splice เป็นรูปร่างบวมของรอยต่อ ส่วน Bubble เป็นลักษณะคล้ายโพรงหรือฟองภายในบริเวณหลอม

Fat Splice ทำให้ Loss สูงไหม?

อาจทำให้ Loss สูง แต่ต้องประเมินจากลักษณะรอยต่อ เกณฑ์เครื่อง และผลทดสอบ

Fat Splice แต่ Loss 0.00 dB ต้องสไปซ์ใหม่ไหม?

ให้ตรวจข้อบกพร่องและเกณฑ์ที่กำหนด ไม่ตัดสินจากค่า Estimated Loss เพียงค่าเดียว

Fat Splice เกิดกับเครื่อง Fujikura ได้ไหม?

ได้เช่นเดียวกับเครื่อง Fusion Splicer ยี่ห้ออื่น และเครื่องบางรุ่นมีคำเตือน Fat Fiber พร้อมขั้นตอนตรวจ Overlap โดยเฉพาะ

Fat Splice เกิดจาก G.652D กับ G.657A2 หรือไม่?

ไม่จำเป็นต้องเกิดจากการใช้ Fiber ต่างชนิด ต้องตรวจ Splice Mode และพารามิเตอร์ก่อน

ต้องลด Overlap เท่าไร?

ใช้ค่าตามคู่มือและช่วงการปรับที่เครื่องรองรับ ไม่มีค่าลดตายตัวสำหรับทุกยี่ห้อ

ต้องลด Arc Current เมื่อ Fiber บวมไหม?

ไม่ควรลดทันที เพราะอาจไม่ใช่สาเหตุหลัก และอาจทำให้รอยต่อเกิดปัญหาอื่น

ทำไม Fat Splice เกิดซ้ำหลาย Core?

อาจเกิดจาก Splice Mode, Overlap, Motor Calibration หรือสภาวะเครื่องที่ใช้ร่วมกันทุก Core

Fat Splice ใช้งานต่อได้ไหม?

ขึ้นอยู่กับขนาดความผิดปกติและเกณฑ์ของเครื่องหรือโครงการ ถ้าไม่ผ่านเกณฑ์ต้องแก้ไข

เมื่อไรควรส่ง Fusion Splicer ซ่อม?

เมื่อแก้ตามคู่มือแล้ว Fat Splice ยังเกิดซ้ำกับ Fiber ทดสอบหลายชุด หรือพบ Motor/Arc Error ต่อเนื่อง

㉜ สรุป รอยสไปซ์ Fiber บวมหรือมีปุ่ม (Fat Splice) แก้อย่างไร?

Fat Splice เป็นลักษณะรอย Fusion Splice ที่บวมหรือหนาผิดปกติบริเวณรอยต่อ โดยสาเหตุสำคัญคือ Overlap หรือ Fiber Stuffing มากเกินระหว่างหลอมเชื่อม

แนวทางตรวจที่ถูกต้องคือเริ่มจากตรวจภาพรอยต่อและ Splice Mode จากนั้นตรวจค่า Overlap ระบบมอเตอร์ และการเตรียม Fiber ก่อนพิจารณาปรับสภาวะ Arc

หากเครื่องรองรับ Motor Calibration และคู่มือระบุให้ใช้กับอาการ Fat Splice ควรดำเนินการตามขั้นตอน โดยไม่ปรับพารามิเตอร์ระดับวิศวกรรมแบบคาดเดา

รอยต่อที่หนาขึ้นเล็กน้อยอาจอยู่ในลักษณะที่เครื่องบางรุ่นยอมรับได้ แต่ถ้าเครื่องแจ้งข้อบกพร่องหรือผลไม่ผ่านเกณฑ์ ต้องดำเนินการแก้ไขและตรวจซ้ำ

comsiam แนะนำให้ทีมช่างตรวจ Overlap และ Fiber Feed ก่อนแก้ Arc Power ทุกครั้งที่พบ Fat Splice เพื่อป้องกันการปรับค่าผิดสาเหตุและลดการสไปซ์ใหม่โดยไม่จำเป็น

หลังแก้ไขต้องตรวจคุณภาพรอยต่อ หด Splice Protection Sleeve จัดเก็บ Fiber ใน Splice Tray และทดสอบ Optical Loss ตามข้อกำหนด

การควบคุมปริมาณ Fiber Feed ให้เหมาะสม การเลือก Splice Mode ที่ถูกต้อง และการบำรุงรักษา Fusion Splicer อย่างสม่ำเสมอ จะช่วยลดปัญหารอยสไปซ์บวม เพิ่มความสม่ำเสมอของงาน Fusion Splicing และทำให้ระบบ Fiber Optic มีความน่าเชื่อถือในระยะยาว

ComSiam Professional Team