Loose Tube Fiber คืออะไร? เหมาะกับงานภายนอกอย่างไร

Loose Tube Fiber คือโครงสร้างสายไฟเบอร์ออฟติกที่นำใยแก้วหลาย Core บรรจุไว้ภายในท่อหรือ Tube โดยปล่อยให้ Fiber ภายในมีพื้นที่ขยับตัวได้เล็กน้อย ไม่ได้ยึดแน่นติดกับ Jacket โดยตรง จึงเหมาะอย่างมากกับงาน Outdoor, Backbone, เดินในท่อ, แขวนบนเสา และงานใต้ดินที่ต้องเจอกับอุณหภูมิ ความชื้น และแรงทางกลจากสภาพแวดล้อม

สำหรับงานภายนอก comsiam มักให้ความสำคัญกับสายแบบ Loose Tube เพราะช่วยปกป้อง Fiber ภายในจากการเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิและแรงดึงได้ดีกว่าสายบางประเภทที่ออกแบบเพื่อใช้งานภายในอาคารโดยเฉพาะ

Loose Tube Fiber คืออะไร

คำว่า Loose Tube หมายถึงการจัดวาง Optical Fiber หลายเส้นไว้ภายใน Tube ที่มีขนาดใหญ่กว่าตัว Fiber เล็กน้อย

Fiber ภายในจึงไม่ได้ถูกยึดแน่นตลอดทั้งความยาวของสาย

โครงสร้างโดยทั่วไปอาจประกอบด้วย

• Optical Fiber
• Loose Tube
• Water Blocking Material
• Central Strength Member
• Ripcord
• Armor ในบางรุ่น
• Outer Jacket

จำนวน Tube และจำนวน Core ภายในแต่ละ Tube แตกต่างกันตามรุ่นของสาย

Loose Tube ต่างจาก Tight Buffer อย่างไร

Loose Tube และ Tight Buffer เป็นโครงสร้างที่แตกต่างกันชัดเจน

Loose Tube

Fiber อยู่ภายใน Tube และมีพื้นที่เคลื่อนตัวได้

เหมาะกับ

• Outdoor
• Backbone
• Underground
• Aerial
• Duct

Tight Buffer

วัสดุ Buffer หุ้ม Fiber ค่อนข้างแน่น

เหมาะกับ

• Indoor
• Patch Cord
• Distribution Cable
• Breakout Cable

ดังนั้น Loose Tube มักได้เปรียบเมื่อใช้งานภายนอก

ทำไม Loose Tube จึงเหมาะกับงาน Outdoor

งาน Outdoor มีการเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิมากกว่าภายในอาคาร

กลางวันอาจร้อนจัด

กลางคืนอุณหภูมิลดลง

Cable จึงมีการขยายและหดตัว

โครงสร้าง Loose Tube ช่วยให้ Fiber ภายในไม่รับแรงจาก Jacket โดยตรงมากเกินไป ทำให้เหมาะกับสภาพแวดล้อมลักษณะนี้

Loose Tube ช่วยเรื่องอุณหภูมิอย่างไร

เมื่อ Cable ถูกความร้อนหรือความเย็น Outer Jacket และส่วนประกอบต่าง ๆ สามารถขยายหรือหดตัวได้

หาก Fiber ถูกยึดแน่นมากเกินไป แรงเหล่านี้อาจส่งผ่านไปยัง Fiber

Loose Tube ช่วยให้ Fiber มีพื้นที่ในการเคลื่อนตัวภายใน Tube เล็กน้อย

จึงลดความเค้นที่เกิดกับใยแก้ว

Loose Tube กันน้ำได้หรือไม่

ตัวคำว่า Loose Tube ไม่ได้หมายความว่าสายกันน้ำทุกเส้น

แต่สาย Outdoor แบบ Loose Tube จำนวนมากจะมีระบบ Water Blocking เพิ่มเติม เช่น

• Gel Filling
• Water Blocking Yarn
• Water Blocking Tape
• Swellable Material

ดังนั้นต้องดู Datasheet ของ Cable รุ่นจริง

Gel-Filled Loose Tube คืออะไร

เป็นสายที่มีสาร Gel อยู่ภายใน Tube เพื่อช่วยป้องกันน้ำและความชื้น

ข้อดีคือป้องกันน้ำได้ดี

ข้อเสียคือเวลาสไปซ์อาจต้องทำความสะอาด Gel เพิ่ม

ปัจจุบันจึงมีสายแบบ Dry Water Blocking ที่ช่วยลดขั้นตอนนี้

Dry Loose Tube คืออะไร

Dry Loose Tube ใช้วัสดุป้องกันน้ำแบบแห้ง เช่น

• Water Swellable Yarn
• Water Blocking Tape

แทน Gel บางส่วนหรือทั้งหมด

ข้อดีคือ

• ปอกสายง่ายขึ้น
• ทำความสะอาดง่าย
• งาน Fusion Splice สะดวกขึ้น

จึงได้รับความนิยมมากขึ้นในหลายโครงการ

Loose Tube ใช้เดินในท่อได้หรือไม่

ได้ และเป็นหนึ่งในงานที่พบได้บ่อยที่สุด

เหมาะกับ

• Underground Duct
• HDPE Pipe
• Telecom Duct
• Conduit ระหว่างอาคาร

แต่ต้องตรวจแรงดึงและ Bend Radius ก่อนลากสาย

Loose Tube ใช้แขวนบนเสาได้ไหม

ได้ หาก Cable ถูกออกแบบเป็นสาย Aerial

ตัวอย่างเช่น

• ADSS
• Figure-8
• Self-Supporting Cable

แต่สาย Loose Tube ทั่วไปไม่ได้หมายความว่าสามารถแขวนบนเสาได้ทุกเส้น

ต้องดู Tensile Rating และโครงสร้างสายด้วย

Loose Tube ใช้ฝังดินได้หรือไม่

ได้ ถ้าเป็นรุ่นที่ออกแบบสำหรับ Direct Burial

ควรตรวจว่ามีคุณสมบัติ เช่น

• Water Blocking
• Crush Resistance
• Armor
• PE Jacket

เหมาะกับการฝังดิน

อย่านำสาย Loose Tube Outdoor ทั่วไปไปฝังโดยตรงโดยไม่ตรวจ Datasheet

Loose Tube แบบ Armored คืออะไร

เป็น Loose Tube Cable ที่มีชั้นเกราะเพิ่ม เช่น

• Corrugated Steel Tape
• Steel Wire Armor

ช่วยป้องกัน

• แรงกด
• แรงกระแทก
• หนู
• งานก่อสร้าง

เหมาะกับ Underground และ Industrial Area

Loose Tube แบบ Non-Metallic มีไหม

มี

สามารถใช้วัสดุที่ไม่เป็นโลหะ เช่น

• FRP
• Aramid Yarn

เพื่อเพิ่มความแข็งแรง

ข้อดีคือไม่มีโลหะนำไฟฟ้า เหมาะกับพื้นที่ที่ต้องการ All-Dielectric Cable

Loose Tube มีกี่ Core

มีได้หลายจำนวน เช่น

• 4 Core
• 6 Core
• 12 Core
• 24 Core
• 48 Core
• 96 Core
• 144 Core

และอาจสูงกว่านั้นในระบบ Telecom

จึงเหมาะกับ Backbone ตั้งแต่ขนาดเล็กจนถึงขนาดใหญ่

Loose Tube Single Mode เหมาะกับอะไร

เหมาะมากกับ Outdoor Backbone

โดยเฉพาะสายที่ใช้ Fiber เช่น

• G.652D
• G.657A1

ขึ้นอยู่กับการออกแบบ

Single Mode Loose Tube เหมาะกับระยะทางไกลและเชื่อมอาคาร

Loose Tube Multimode มีหรือไม่

มี

สามารถใช้ Fiber ประเภท OM1, OM2, OM3, OM4 หรือ OM5 ได้

แต่ Multimode มักนิยมใช้ภายใน Data Center และอาคารมากกว่า Outdoor ระยะไกล

ดังนั้น Single Mode Loose Tube จึงพบได้มากกว่าใน Backbone Outdoor

Loose Tube เหมาะกับงานเชื่อมระหว่างอาคารหรือไม่

เหมาะมาก

ตัวอย่างเช่น

อาคาร A → อาคาร B

สามารถเดิน Loose Tube ผ่าน

• ท่อใต้ดิน
• ราง Outdoor
• เสา

ตามชนิดของ Cable

ช่วยให้ได้ Backbone ที่แข็งแรงและรองรับระยะไกล

Loose Tube เหมาะกับโรงงานอย่างไร

โรงงานมีสภาพแวดล้อมที่อาจเจอ

• ความร้อน
• ฝุ่น
• ความชื้น
• แรงกด
• เครื่องจักร

การเลือก Loose Tube ที่มี Jacket และ Armor เหมาะสมช่วยเพิ่มความทนทานของระบบ

เหมาะกับระบบ CCTV หรือไม่

เหมาะมากสำหรับ Fiber Backbone ของ CCTV

ตัวอย่างเช่น

Control Room → Cabinet CCTV แต่ละ Zone

สามารถใช้ Loose Tube Multi-Core เพื่อกระจาย Network ไปยังหลายพื้นที่

Loose Tube ใช้ในอาคารได้ไหม

ใช้ได้ในบางกรณี แต่ต้องตรวจ Fire Rating

Outer Jacket แบบ PE ที่ใช้ Outdoor ทั่วไปอาจไม่เหมาะกับการเดินภายในอาคารเป็นระยะทางยาว

หากต้องเข้าภายในอาคารควรตรวจข้อกำหนดเรื่อง

• LSZH
• Riser
• Plenum
• Flame Rating

ให้ตรงกับมาตรฐานของพื้นที่

Loose Tube ปอกสายยากหรือไม่

โดยทั่วไปซับซ้อนกว่าสาย Tight Buffer เล็กน้อย

เพราะต้องจัดการ

• Outer Jacket
• Strength Member
• Tube
• Water Blocking Material
• Fiber

จึงควรใช้เครื่องมือที่เหมาะสม

การเปิด Loose Tube ต้องระวังอะไร

ควรระวังไม่ให้ Blade หรือเครื่องมือสัมผัส Fiber ภายใน

การกรีดลึกเกินไปสามารถทำให้ Fiber เสียหายโดยไม่เห็นชัดจากภายนอก

ควรใช้ Tube Cutter หรือเครื่องมือที่ออกแบบสำหรับงาน Fiber

สไปซ์ Loose Tube อย่างไร

หลังเปิด Cable แล้วจะนำ Fiber ออกจาก Tube

จากนั้น

1. ทำความสะอาด
2. Strip Coating
3. Cleave
4. Fusion Splice
5. ใส่ Protection Sleeve
6. จัดเก็บใน Splice Tray

ถ้ามีหลาย Core ต้องจัดตาม Color Code อย่างชัดเจน

Loose Tube ต้องใช้ Splice Closure หรือไม่

ถ้ามีจุดต่อสาย Outdoor ควรใช้ Splice Closure ที่เหมาะสม

ช่วยป้องกัน

• น้ำ
• ฝุ่น
• ความชื้น
• แรงกระแทก

และมี Splice Tray สำหรับจัดเก็บ Fiber

สำหรับงานเชื่อมต่อ Backbone สามารถดูรายละเอียด บริการสไปซ์สายไฟเบอร์ออฟติก เพื่อศึกษาแนวทาง Fusion Splice และการจัดสายเพิ่มเติม

ก่อนซื้อ Loose Tube ต้องดูอะไรบ้าง

ควรตรวจอย่างน้อย

1. จำนวน Core
2. Fiber Type
3. Tube Construction
4. Water Blocking
5. Jacket
6. Armor
7. Tensile Strength
8. Crush Resistance
9. Bend Radius
10. Operating Temperature

รวมถึงวิธีติดตั้งที่ผู้ผลิตอนุญาต

Outer Jacket ควรเป็นอะไร

สาย Outdoor มักใช้ PE Jacket เพราะทนต่อสภาพภายนอกได้ดี

แต่ต้องตรวจเรื่อง UV Resistance ด้วย

ส่วนงานที่ต้องเข้าอาคารอาจต้องใช้ Jacket ที่มี Flame Rating ตามข้อกำหนด

ต้องเลือก Armored ทุกงานไหม

ไม่จำเป็น

ถ้าเดินในท่อที่มีการป้องกันดีและไม่มีความเสี่ยงสูง Non-Armored อาจเพียงพอ

แต่ถ้า

• ฝังดิน
• พื้นที่มีหนู
• มีแรงกดสูง

Armored อาจเหมาะกว่า

ข้อดีของ Loose Tube Fiber

ข้อดีหลัก ได้แก่

• เหมาะกับ Outdoor
• รองรับการเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิ
• รองรับ Core จำนวนมาก
• ใช้กับ Backbone ได้ดี
• มีตัวเลือก Water Blocking
• มีทั้ง Armored และ Non-Armored
• รองรับระยะทางไกล

ข้อเสียของ Loose Tube Fiber

ข้อจำกัด ได้แก่

• Terminate โดยตรงยากกว่า Tight Buffer
• ปอกสายซับซ้อนกว่า
• อาจมี Gel ในบางรุ่น
• ต้องใช้ Splice Tray และ Enclosure ที่เหมาะสม
• สายบางรุ่นมีขนาดใหญ่และแข็ง

จึงต้องเลือกตามหน้างาน

Loose Tube กับ Tight Buffer ควรเลือกแบบไหน

เลือก Loose Tube เมื่อ

• Outdoor
• Underground
• Backbone
• เชื่อมอาคาร
• Core จำนวนมาก

เลือก Tight Buffer เมื่อ

• Indoor
• ห้อง Server
• Patch Panel
• งานที่ต้อง Terminate โดยตรงง่าย

ทั้งสองแบบไม่มีตัวไหนดีที่สุดสำหรับทุกงาน

จุดผิดพลาดที่พบบ่อย

เห็นว่าเป็น Loose Tube แล้วคิดว่าใช้ Outdoor ได้ทุกเส้น

ต้องดู Jacket และ Rating เพิ่มเติม

ฝังดินโดยไม่ตรวจ Direct Burial Rating

เสี่ยงเกิดความเสียหายจากน้ำและแรงกด

ดึงสายแรงเกินกำหนด

อาจทำให้ Fiber ภายในเสียหาย

โค้งสายมากเกินไป

ทำให้เกิด Loss

ไม่จัด Tube และ Core ให้เป็นระบบ

ทำให้ Maintenance ยาก

สรุป Loose Tube Fiber เหมาะกับงานอะไร

Loose Tube Fiber เป็นโครงสร้างสายที่เหมาะมากกับงาน Outdoor และ Backbone เพราะ Fiber ภายในมีพื้นที่เคลื่อนตัวได้และสามารถรับมือกับการเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิได้ดี

เหมาะกับ

• เดินในท่อ
• แขวนบนเสา
• ฝังดิน
• เชื่อมระหว่างอาคาร
• โรงงาน
• Campus
• CCTV Backbone

แต่การเลือก Loose Tube ต้องดูทั้ง Water Blocking, Armor, Jacket, Tensile Strength และวิธีติดตั้งร่วมกัน

แนวทางของ comsiam คือ อย่าเลือกสายจากคำว่า “Loose Tube” เพียงอย่างเดียว แต่ต้องเลือกโครงสร้างทั้งเส้นให้ตรงกับสภาพหน้างาน เพราะนั่นเป็นสิ่งที่กำหนดอายุการใช้งานของ Backbone ในระยะยาว