อินเทอร์เน็ตไฟเบอร์กับระบบ LAN Fiber ต่างกันอย่างไร อย่าสับสนก่อนติดตั้ง

คำว่า “ไฟเบอร์” ถูกใช้ทั้งกับอินเทอร์เน็ตบ้านและระบบเครือข่ายภายในองค์กร จึงทำให้หลายคนเข้าใจว่าเป็นระบบเดียวกันทั้งหมด แต่จริง ๆ แล้ว อินเทอร์เน็ตไฟเบอร์ กับ LAN Fiber มีหน้าที่และรูปแบบการใช้งานต่างกันอย่างชัดเจน

อินเทอร์เน็ตไฟเบอร์มีหน้าที่นำสัญญาณจากผู้ให้บริการเข้ามายังบ้านหรืออาคาร ส่วน LAN Fiber คือการใช้สายไฟเบอร์เชื่อมอุปกรณ์เครือข่ายภายในระบบของเราเอง เช่น เชื่อม Switch ระหว่างชั้น เชื่อมอาคาร หรือทำ Backbone ความเร็วสูง

สำหรับผู้ที่กำลังวางระบบใหม่ comsiam แนะนำให้แยกสองเรื่องนี้ออกจากกันก่อน เพราะถ้าเข้าใจผิด อาจเลือกอุปกรณ์ผิด เช่น ซื้อ Media Converter มาใช้กับสาย FTTH โดยตรง หรือคิดว่า ONT สามารถแทน Fiber Switch ได้ทุกกรณี

หากต้องวางสายหรือเชื่อมระบบภายในอาคาร สามารถดูรายละเอียด บริการติดตั้งระบบไฟเบอร์ สำหรับงานเดินสาย สไปซ์ และตรวจวัดสัญญาณได้

① อินเทอร์เน็ตไฟเบอร์คืออะไร

อินเทอร์เน็ตไฟเบอร์คือบริการอินเทอร์เน็ตที่ผู้ให้บริการนำสาย Fiber มายังผู้ใช้งาน

ระบบที่พบได้มากคือ FTTH หรือ Fiber To The Home

เส้นทางโดยทั่วไปคือ

ผู้ให้บริการอินเทอร์เน็ต
↓
OLT
↓
Optical Splitter
↓
สาย Distribution
↓
Drop Fiber
↓
บ้านผู้ใช้งาน
↓
ONT
↓
Router
↓
LAN / Wi-Fi

ระบบส่วนนี้อยู่ภายใต้โครงข่ายของผู้ให้บริการเป็นหลัก

ผู้ใช้งานไม่สามารถนำอุปกรณ์ Fiber แบบใดก็ได้มาเสียบแล้วใช้งานแทน ONT ได้ทันที

② LAN Fiber คืออะไร

LAN Fiber คือการใช้ Fiber Optic เป็นส่วนหนึ่งของ Local Area Network

ตัวอย่างเช่น

Switch ชั้น 1
↓
Fiber
↓
Switch ชั้น 2

หรือ

สำนักงานอาคาร A
↓
Fiber
↓
สำนักงานอาคาร B

Fiber ในลักษณะนี้ทำหน้าที่เหมือน Backbone ของระบบ Network ภายใน

ไม่ได้ทำหน้าที่เป็นบริการอินเทอร์เน็ตโดยตรง

③ ต่างกันที่ “ใครเป็นเจ้าของระบบ”

ความแตกต่างสำคัญข้อแรกคือขอบเขตของระบบ

อินเทอร์เน็ต Fiber

ช่วงก่อนถึง ONT ส่วนใหญ่เป็นระบบของผู้ให้บริการ

LAN Fiber

เป็นระบบที่เจ้าของบ้าน บริษัท หรือองค์กรออกแบบและดูแลเอง

จุดนี้สำคัญมาก เพราะมีผลต่อการเลือกอุปกรณ์และสิทธิ์ในการตั้งค่าระบบ

④ FTTH ใช้เทคโนโลยีแบบไหน

FTTH จำนวนมากใช้ระบบ PON

ตัวอย่างเทคโนโลยี เช่น

• GPON
• XG-PON
• XGS-PON

ลักษณะสำคัญของ PON คือสามารถใช้ Optical Splitter แบ่งเส้นทาง Fiber จากโครงข่ายไปยังผู้ใช้งานหลายราย

จึงแตกต่างจาก Ethernet Fiber แบบ Point-to-Point ที่มักใช้ใน LAN

⑤ LAN Fiber ใช้ Ethernet ได้อย่างไร

LAN Fiber มักใช้ Ethernet Protocol เช่นเดียวกับสาย LAN ทองแดง แต่เปลี่ยนตัวกลางจาก Copper เป็น Fiber

ตัวอย่าง

10G Switch
↓
SFP+
↓
Single Mode Fiber
↓
SFP+
↓
10G Switch

ในกรณีนี้ไม่ได้มี ONT หรือ GPON เข้ามาเกี่ยวข้อง

เป็น Ethernet Link โดยตรง

⑥ ONT กับ Media Converter ไม่เหมือนกัน

นี่เป็นจุดที่หลายคนสับสน

ONT

ใช้กับระบบ PON ของผู้ให้บริการ

ทำหน้าที่สื่อสารกับ OLT และระบบของ ISP

Media Converter

ใช้แปลง Ethernet Fiber เป็น Ethernet Copper หรือกลับกัน

จึงไม่สามารถสรุปว่าอุปกรณ์สองชนิดนี้แทนกันได้

ตัวอย่าง FTTH

Fiber จาก ISP
↓
ONT
↓
Ethernet

ตัวอย่าง LAN Fiber

Switch
↓
Fiber
↓
Media Converter
↓
Ethernet

หรือเชื่อม SFP ถึง SFP โดยตรง

⑦ Router เกี่ยวข้องกับสองระบบนี้อย่างไร

Router สามารถอยู่หลังทั้งสองระบบได้

ตัวอย่างอินเทอร์เน็ต Fiber

ISP Fiber
↓
ONT
↓
Router

ตัวอย่าง LAN Fiber

Router
↓
Switch
↓
Fiber Backbone
↓
Switch

ดังนั้น Router ไม่ได้เป็นอุปกรณ์ Fiber โดยตรงเสมอไป แต่ทำหน้าที่ Routing ระหว่าง Network

⑧ อินเทอร์เน็ต Fiber ต้องใช้ ONT เสมอหรือไม่

ในระบบ FTTH ทั่วไปต้องมีอุปกรณ์ปลายทาง Optical ที่เข้ากันได้กับระบบของผู้ให้บริการ

หลายกรณีเรียกว่า ONT หรือ ONU

อุปกรณ์นี้ต้อง

• รองรับมาตรฐาน PON ที่ใช้
• ผ่านการ Provision
• มีข้อมูล Authentication ตามระบบ
• รองรับ Configuration ของผู้ให้บริการ

จึงไม่ใช่การซื้อ ONT รุ่นใดก็ได้มาเปลี่ยนเองแล้วใช้งานได้ทันที

⑨ LAN Fiber ต้องใช้ ONT ไหม

โดยทั่วไปไม่ต้อง

ถ้าเป็น Ethernet Fiber สามารถใช้อุปกรณ์ เช่น

• Fiber Switch
• SFP
• SFP+
• Media Converter
• Router ที่มี SFP Port

ได้โดยตรง

ตัวอย่าง

Switch A + SFP
↓
Fiber
↓
SFP + Switch B

ไม่มี ONT อยู่ในเส้นทาง

⑩ Optical Splitter ใช้เหมือน Network Switch หรือไม่

ไม่เหมือนกัน

Optical Splitter ใน PON เป็นอุปกรณ์ Passive ที่แบ่งกำลังแสง

มันไม่ได้อ่าน MAC Address หรือทำ Switching แบบ Ethernet Switch

ตัวอย่าง

1 Fiber
↓
Splitter 1:8
↓
Fiber 8 เส้น

แต่ Network Switch จะรับ Frame แล้วส่งข้อมูลไปยัง Port ตามการทำงานของ Ethernet

จึงเป็นอุปกรณ์คนละประเภทกัน

⑪ LAN Fiber ใช้ Splitter ได้ไหม

Ethernet Fiber แบบ Point-to-Point ปกติไม่ใช้ Passive Splitter เพื่อแบ่งลิงก์แบบเดียวกับ PON

ถ้าต้องการเชื่อมหลายปลายทาง จะใช้

Switch
↓
หลาย Port
↓
หลาย Fiber Link

แต่ระบบ PON ถูกออกแบบให้รองรับ Splitter โดยเฉพาะ

⑫ Single Mode ใช้ได้ทั้งสองระบบหรือไม่

ได้

Single Mode Fiber สามารถพบได้ทั้ง

• FTTH
• PON
• Ethernet Backbone
• Campus Network
• Data Center Interconnect บางงาน
• เชื่อมระหว่างอาคาร

แต่แม้ใช้สายชนิดเดียวกัน ก็ไม่ได้หมายความว่าอุปกรณ์ทุกตัวจะใช้งานร่วมกันได้

ต้องตรวจ

• Wavelength
• Connector
• Optical Budget
• Transceiver
• Protocol
• Speed

ด้วย

⑬ Multimode ใช้กับ FTTH ไหม

FTTH โดยทั่วไปนิยม Single Mode มากกว่า

Multimode พบมากใน

• LAN ภายในอาคาร
• Data Center
• Equipment Room
• Backbone ระยะที่เหมาะสม

ดังนั้นถ้าพูดถึงเน็ตบ้านที่ลาก Fiber จากผู้ให้บริการเข้าบ้าน ส่วนใหญ่ควรนึกถึง Single Mode ก่อน

⑭ หัว SC/APC ทำไมพบมากในเน็ตบ้าน

ระบบ PON มักพบ Connector แบบ SC/APC

ลักษณะเด่นคือหัวสีเขียว

APC ถูกออกแบบให้ลด Back Reflection ได้ดี

จึงเหมาะกับระบบที่ให้ความสำคัญกับ Reflection เช่น PON

ส่วน LAN Fiber อาจพบ Connector หลายชนิดมากกว่า เช่น

• LC/UPC
• SC/UPC
• MPO/MTP

ขึ้นอยู่กับอุปกรณ์

⑮ SFP ใช้กับเน็ต Fiber บ้านได้โดยตรงไหม

ไม่ควรสรุปว่าได้

SFP Ethernet ทั่วไปออกแบบมาสำหรับ Ethernet Optical Link

แต่ FTTH อาจใช้ GPON หรือ XGS-PON ซึ่งต้องใช้ Optical Module และระบบ Provision ที่สอดคล้องกับ ISP

จึงไม่ควรนำ SFP Single Mode Ethernet ธรรมดาไปเสียบสาย FTTH แล้วคาดว่าจะใช้อินเทอร์เน็ตได้

⑯ บ้านมี Fiber จาก ISP แล้ว ใช้เชื่อมอาคารต่อได้ไหม

ไม่ควรนำสายหรือ Port ฝั่ง PON ของ ISP ไปดัดแปลงเป็น LAN Backbone โดยตรง

แนวทางที่ถูกต้องคือ

Fiber ISP
↓
ONT
↓
Router / Switch
↓
LAN Fiber ของเรา
↓
อาคาร B

เท่ากับมี Fiber สองระบบที่ทำงานคนละหน้าที่

⑰ ตัวอย่างบ้านสองหลัง

สมมติบ้าน A เป็นจุดติดตั้งอินเทอร์เน็ตหลัก และต้องการส่ง Network ไปบ้าน B

ระบบที่เหมาะสมอาจเป็น

Fiber จาก ISP
↓
ONT
↓
Router
↓
Switch + SFP
↓
Fiber ระหว่างอาคาร
↓
SFP + Switch
↓
บ้าน B

Fiber ช่วงแรกคือ Internet Fiber

Fiber ช่วงหลังคือ LAN Fiber

นี่คือตัวอย่างที่ทำให้เห็นความแตกต่างได้ชัดที่สุด

⑱ ทำไมไม่ควรลากสาย LAN ทองแดงระหว่างอาคารเสมอไป

แม้ระยะจะไม่ไกล การเชื่อมระหว่างอาคารด้วย Copper ยังต้องพิจารณาเรื่อง

• Ground Potential
• Surge
• ฟ้าผ่า
• EMI
• ระยะทาง

Fiber มีข้อดีเพราะตัวเส้นใยไม่ได้นำกระแสไฟฟ้า

จึงเป็นตัวเลือกที่นิยมสำหรับ Backbone ระหว่างอาคาร

⑲ LAN Fiber เหมาะกับบ้านหรือไม่

เหมาะในบางกรณี เช่น

• บ้านขนาดใหญ่
• บ้านหลายอาคาร
• บ้านที่มีสำนักงานแยก
• ระบบ 10GbE
• ต้องการ Backbone ระหว่างชั้น
• มีระยะทางเกินสาย Copper

แต่บ้านขนาดเล็กทั่วไปไม่จำเป็นต้องเปลี่ยนทุกเส้นเป็น Fiber

Cat6 หรือ Cat6A ยังเหมาะกับอุปกรณ์ปลายทางจำนวนมาก

⑳ LAN Fiber ช่วยให้ Wi-Fi เร็วขึ้นไหม

ไม่โดยตรง

Fiber สามารถทำให้ Backhaul ระหว่างอุปกรณ์มีความเร็วสูงและเสถียร

แต่ความเร็ว Wi-Fi ยังขึ้นอยู่กับ

• Access Point
• Wi-Fi Standard
• Channel
• Client Device
• ระยะทาง
• สิ่งกีดขวาง

ตัวอย่างระบบ

Fiber Backbone
↓
Switch
↓
Access Point Wi-Fi 7

Fiber ช่วยให้ AP มี Backhaul ที่ดี แต่ไม่ได้ทำให้โทรศัพท์รองรับ Wi-Fi เร็วขึ้นเอง

㉑ Fiber Backbone คืออะไร

Backbone คือเส้นทางหลักที่เชื่อมส่วนต่าง ๆ ของ Network เข้าด้วยกัน

ตัวอย่างอาคาร 3 ชั้น

Core Switch ชั้น 1
↓
Fiber
↓
Switch ชั้น 2
↓
Fiber
↓
Switch ชั้น 3

จากนั้นแต่ละชั้นสามารถใช้สาย LAN เชื่อมไปยังอุปกรณ์ปลายทางได้

㉒ LAN Fiber ต้องใช้กี่ Core

ขึ้นอยู่กับระบบ

Ethernet Optical แบบทั่วไปอาจใช้ Fiber 2 Core

• Core หนึ่งส่ง
• Core หนึ่งรับ

แต่ระบบ BiDi สามารถใช้ Fiber เพียง Core เดียวได้ โดยใช้ Wavelength ต่างกันสำหรับส่งและรับ

หากเดินสายใหม่ควรพิจารณา Core สำรองสำหรับอนาคตด้วย

㉓ BiDi Fiber คืออะไร

BiDi ย่อมาจาก Bidirectional

ช่วยให้รับและส่งข้อมูลผ่าน Fiber Core เดียวโดยใช้ความยาวคลื่นต่างกัน

ตัวอย่าง

ฝั่ง A ส่ง 1310 nm / รับ 1550 nm

ฝั่ง B ส่ง 1550 nm / รับ 1310 nm

Transceiver ทั้งสองฝั่งต้องเป็นคู่กัน

ข้อดีคือประหยัดจำนวน Core

㉔ ความเร็ว LAN Fiber ขึ้นอยู่กับอะไร

ไม่ได้ขึ้นอยู่กับ Fiber Cable อย่างเดียว

ต้องดู

• Switch Port
• SFP/SFP+
• Transceiver
• Fiber Type
• ระยะทาง
• Connector
• Loss Budget

ตัวอย่าง Fiber เส้นเดียวกันอาจถูกใช้งานที่ความเร็วต่างกัน หากอุปกรณ์และมาตรฐานรองรับ

㉕ อินเทอร์เน็ต 1 Gbps ไม่ได้แปลว่า Fiber วิ่งได้แค่ 1 Gbps

ความเร็วแพ็กเกจอินเทอร์เน็ตคือ Bandwidth ที่ผู้ให้บริการกำหนดให้ผู้ใช้งาน

ไม่ได้หมายความว่าสาย Fiber รองรับได้สูงสุดเท่านั้น

สาย Fiber สามารถรองรับระบบที่มีความเร็วสูงกว่ามาก แต่ความเร็วอินเทอร์เน็ตของบ้านจะถูกกำหนดโดยแพ็กเกจและอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้อง

㉖ ถ้าเน็ต 2 Gbps LAN ในบ้านต้องเปลี่ยนไหม

อาจต้องเปลี่ยน

หาก Router และอุปกรณ์มี Port เพียง 1GbE การเชื่อมต่อหนึ่งเครื่องจะถูกจำกัดตามความเร็ว Port

ระบบ 2 Gbps อาจต้องใช้

• 2.5GbE WAN
• 2.5GbE LAN
• Multi-Gig Switch
• สาย LAN ที่เหมาะสม
• NIC 2.5GbE

จึงจะใช้ความเร็วกับอุปกรณ์เดียวได้มากกว่า 1 Gbps

㉗ ถ้าทำ LAN Fiber 10 Gbps ต้องใช้อะไร

ตัวอย่างระบบพื้นฐานคือ

10G Switch
↓
SFP+
↓
Fiber
↓
SFP+
↓
10G Switch

ต้องเลือก Fiber และ SFP+ ให้ตรงกัน

เช่น Single Mode กับ Single Mode Transceiver

ไม่ควรซื้อจากความเร็ว 10G อย่างเดียว

㉘ ติดตั้ง Fiber LAN ต้องสไปซ์หรือไม่

ไม่จำเป็นทุกงาน

ถ้าใช้ Pre-Terminated Fiber ที่มี Connector สำเร็จรูป สามารถติดตั้งโดยไม่ Fusion Splice ได้

แต่ถ้า

• ต้องลากผ่านท่อเล็ก
• สายยาว
• ใช้สายหลาย Core
• ต้องเข้า ODF
• ต้องซ่อมสาย

การ Fusion Splice มักเหมาะกว่า

หากระบบมีหลายจุดเชื่อม สามารถใช้ ช่างสไปซ์ไฟเบอร์ออฟติก เพื่อเชื่อมสาย วัดค่า Loss และตรวจงานหลังติดตั้งได้

㉙ จะเลือก Internet Fiber หรือ LAN Fiber ต้องเลือกอย่างใดอย่างหนึ่งไหม

ไม่ต้องเลือก

ทั้งสองระบบสามารถอยู่ในบ้านเดียวกันได้

ตัวอย่าง

Internet Fiber ทำหน้าที่นำอินเทอร์เน็ตเข้าบ้าน

ส่วน

LAN Fiber ทำหน้าที่กระจาย Network ภายในบ้านหรือระหว่างอาคาร

ทั้งสองระบบจึงเสริมกันมากกว่าจะแข่งขันกัน

㉚ สิ่งที่มือใหม่มักเข้าใจผิด

เห็น Fiber เหมือนกันจึงคิดว่าเสียบกันได้หมด

ไม่จริง ต้องดู Protocol และ Optical Specification

คิดว่า Media Converter แทน ONT ได้

โดยทั่วไปไม่ได้ เพราะทำงานคนละระบบ

คิดว่า Splitter คือ Switch

ไม่ใช่

คิดว่า Fiber ทุกชนิดใช้หัวเหมือนกัน

ไม่จริง

คิดว่ามี Fiber แล้วไม่ต้องใช้สาย LAN

ไม่จริง เพราะอุปกรณ์ปลายทางจำนวนมากยังใช้ Ethernet Copper

㉛ วิธีวางระบบบ้านแบบเข้าใจง่าย

บ้านทั่วไปสามารถวางระบบเป็นสามชั้น

ชั้นที่ 1 — Internet Access

Fiber ISP → ONT

ชั้นที่ 2 — Core Network

Router → Main Switch

ชั้นที่ 3 — Distribution

ใช้ LAN หรือ Fiber ไปยัง

• ห้องต่าง ๆ
• Switch
• Access Point
• อาคารอื่น

วิธีคิดนี้ช่วยแยกหน้าที่ของอุปกรณ์ได้ชัดเจนมาก

㉜ สรุป Internet Fiber กับ LAN Fiber ต่างกันอย่างไร

อินเทอร์เน็ตไฟเบอร์คือระบบที่นำบริการอินเทอร์เน็ตจาก ISP มายังบ้านหรืออาคาร โดยมักใช้เทคโนโลยี PON และมี ONT เป็นอุปกรณ์ปลายทาง

ส่วน LAN Fiber คือการนำ Fiber มาใช้เป็นตัวกลางของเครือข่ายภายใน เช่น เชื่อม Switch ระหว่างชั้น เชื่อมสองอาคาร หรือสร้าง Backbone ความเร็วสูง

ทั้งสองอย่างอาจใช้สาย Single Mode เหมือนกันได้ แต่ อุปกรณ์ โปรโตคอล และรูปแบบระบบไม่ได้เหมือนกัน

ดังนั้นก่อนซื้ออุปกรณ์ ต้องตอบก่อนว่า Fiber เส้นนั้นเป็น

สายจากผู้ให้บริการ

หรือ

สาย Network ภายในของเรา

เพียงแยกสองเรื่องนี้ออกจากกัน ก็จะลดความผิดพลาดในการเลือก ONT, SFP, Media Converter, Connector และอุปกรณ์อื่นได้มาก

สำหรับบ้านหรือสำนักงานที่กำลังวางระบบใหม่ comsiam แนะนำให้แยก Internet Access ออกจาก LAN Backbone ให้ชัดตั้งแต่การออกแบบ เพื่อให้ระบบดูแลง่าย ขยายง่าย และแก้ปัญหาได้ตรงจุดในอนาคต