สายไฟเบอร์มีไฟฟ้าวิ่งอยู่ไหม? อันตรายหรือเกิดไฟดูดได้หรือไม่

สายไฟเบอร์ออฟติกใช้ แสง ในการส่งข้อมูล ไม่ได้ใช้กระแสไฟฟ้าไหลผ่านแก้ว Fiber เหมือนสายทองแดงทั่วไป ดังนั้นตัวเส้นใยแก้วเองจึงไม่ทำให้เกิดไฟดูดจากสัญญาณข้อมูล

อย่างไรก็ตาม คำว่า “สายไฟเบอร์ไม่มีไฟ” ไม่ได้หมายความว่างานติดตั้งไฟเบอร์ทุกประเภทจะปลอดภัยจากไฟฟ้า 100% เพราะสายบางรุ่นมีส่วนประกอบโลหะ เช่น Steel Wire, Armor หรือ Messenger รวมถึงอุปกรณ์อย่าง ONT, Switch และ Media Converter ที่ยังต้องใช้ไฟฟ้า

สำหรับผู้ใช้งานทั่วไป comsiam แนะนำให้แยกให้ชัดระหว่าง Fiber Core ที่ใช้แสงส่งข้อมูล กับ โครงสร้างภายนอกและอุปกรณ์ประกอบระบบ เพราะความเสี่ยงด้านไฟฟ้าของแต่ละส่วนแตกต่างกัน

หากต้องเดิน Fiber ใกล้ระบบไฟฟ้า เชื่อมระหว่างอาคาร หรือมีงานสายภายนอก สามารถดูรายละเอียด บริการติดตั้งไฟเบอร์ออฟติก สำหรับงานเดินสาย สไปซ์ และตรวจสอบหน้างานได้

① สายไฟเบอร์ใช้ไฟฟ้าส่งข้อมูลหรือไม่

ไม่

Fiber Optic ใช้ Optical Signal หรือสัญญาณแสงส่งข้อมูลผ่าน Core

โครงสร้างพื้นฐานคือ

ข้อมูล
↓
Optical Transmitter
↓
แสง
↓
Fiber Core
↓
Optical Receiver
↓
ข้อมูล

แตกต่างจากสาย LAN ทองแดงที่ใช้สัญญาณไฟฟ้าวิ่งผ่านตัวนำ Copper

② ถ้าจับสาย Fiber จะโดนไฟดูดไหม

จากตัวเส้นใยแก้วที่ใช้ส่งข้อมูลเอง โดยทั่วไปจะไม่เกิดไฟดูดจากสัญญาณ Network

เพราะ Glass Fiber ไม่ได้ทำหน้าที่เป็นตัวนำกระแสไฟฟ้าแบบทองแดง

แต่ต้องดูโครงสร้างสายด้วย เพราะสายบางประเภทมีวัสดุโลหะอยู่ภายใน

③ Fiber Core ทำจากอะไร

Fiber Core ส่วนใหญ่ทำจากแก้ว Silica คุณภาพสูง

บางระบบเฉพาะอาจใช้วัสดุอื่น เช่น Plastic Optical Fiber

แต่ Fiber สำหรับระบบ Network และ Telecom ส่วนใหญ่ใช้ Glass Fiber

แก้วมีคุณสมบัติเป็นฉนวนไฟฟ้า

จึงไม่ใช้กระแสไฟฟ้าเป็นตัวพาข้อมูล

④ แล้วทำไม ONT ต้องเสียบปลั๊กไฟ

เพราะ ONT เป็นอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์

แม้สัญญาณจะเข้ามาทาง Fiber เป็นแสง แต่ ONT ต้องใช้ไฟเพื่อ

• รับ Optical Signal
• ประมวลผลข้อมูล
• แปลงเป็น Ethernet
• กระจาย Wi-Fi ในบางรุ่น
• จ่ายสัญญาณ Telephone
• ทำ Routing ในบางรุ่น

ดังนั้น

สาย Fiber ไม่ต้องใช้ไฟเพื่อพาสัญญาณ

แต่

ONT ต้องใช้ไฟเพื่อทำงาน

⑤ ถ้าไฟดับ อินเทอร์เน็ต Fiber ยังใช้ได้ไหม

ถ้า ONT และ Router ไม่มีไฟ ระบบภายในบ้านจะใช้งานไม่ได้ แม้ Fiber ภายนอกจะยังมี Optical Signal อยู่

ตัวอย่าง

Fiber จาก ISP
↓
ONT ❌ ไม่มีไฟ
↓
Router
↓
Internet ใช้งานไม่ได้

หากต้องการใช้อินเทอร์เน็ตระหว่างไฟดับ ต้องสำรองไฟให้กับ ONT และ Router

⑥ Fiber ต่างจากสาย LAN เรื่องไฟฟ้าอย่างไร

สาย LAN ทองแดงสามารถนำสัญญาณไฟฟ้าและในบางระบบสามารถส่งกำลังไฟผ่าน PoE ได้

ตัวอย่าง

PoE Switch
↓
Cat6
↓
Access Point

สายเส้นเดียวส่งทั้ง

• Data
• Power

แต่ Fiber ไม่สามารถทำแบบนี้ผ่านเส้นใยแก้วได้

⑦ Fiber รองรับ PoE ไหม

ตัว Fiber Core ไม่รองรับ PoE

PoE หรือ Power over Ethernet อาศัยสายทองแดง

ถ้าปลายทางเชื่อมผ่าน Fiber และต้องการไฟ ต้องมีแหล่งจ่ายไฟแยก

ตัวอย่าง

Fiber
↓
PoE Switch ปลายทาง
↓
Cat6 + PoE
↓
Camera

⑧ สาย Fiber ทุกชนิดไม่มีโลหะจริงไหม

ไม่จริง

แม้ Core จะเป็น Glass Fiber แต่สายบางประเภทมีโลหะเป็นส่วนประกอบ

ตัวอย่าง

• Steel Strength Member
• Steel Armor
• Messenger Wire
• Corrugated Steel Tape

โลหะเหล่านี้ใช้เพิ่มความแข็งแรง ไม่ได้ใช้ส่งข้อมูล

⑨ Strength Member คืออะไร

Strength Member คือวัสดุช่วยรับแรงดึงของสาย

อาจเป็น

• FRP
• Aramid Yarn
• Steel Wire

ถ้าเป็น FRP หรือ Aramid จะไม่เป็นตัวนำไฟฟ้าแบบโลหะ

แต่ Steel Wire สามารถนำไฟฟ้าได้

จึงต้องดู Datasheet ของสายจริง

⑩ All-Dielectric Fiber คืออะไร

All-Dielectric หมายถึงสายที่ไม่มีองค์ประกอบโลหะที่เป็นตัวนำไฟฟ้าในโครงสร้างหลัก

เหมาะกับงานที่ต้องการลดปัญหาเกี่ยวกับไฟฟ้า เช่น

• ความต่างศักย์
• Induced Voltage
• Ground Loop

ตัวอย่างที่รู้จักกันมากคือ ADSS บางประเภท

⑪ Armored Fiber มีไฟฟ้าได้ไหม

Armored Fiber บางชนิดมีเกราะโลหะ

ตัว Fiber Core ยังใช้แสงและไม่มีไฟฟ้าส่งข้อมูล

แต่ชั้น Armor สามารถนำไฟฟ้าได้

หากติดตั้งในพื้นที่ที่มีความเสี่ยงด้านไฟฟ้า ต้องปฏิบัติตามข้อกำหนดของสายและระบบ Grounding ที่เกี่ยวข้อง

⑫ สาย Fiber แขวนเสาไฟอันตรายไหม

ตัว Fiber อาจไม่เป็นตัวนำไฟฟ้า แต่การทำงานบนเสาไฟมีความเสี่ยงสูงจากระบบไฟฟ้าที่อยู่ใกล้เคียง

อันตรายอาจเกิดจาก

• สายไฟแรงสูง
• ระยะ Clearance ไม่เพียงพอ
• เครื่องมือไปสัมผัสสายไฟ
• Messenger โลหะ
• สภาพอากาศ

จึงไม่ควรตีความว่า “เป็น Fiber เลยปลอดภัยบนเสาไฟ”

⑬ Fiber เดินใกล้สายไฟได้ไหม

ในด้าน EMI Fiber มีข้อได้เปรียบ เพราะไม่ถูกรบกวนแบบสายทองแดง

แต่การเดินสายจริงยังต้องดู

• มาตรฐานอาคาร
• ความปลอดภัย
• ประเภทท่อ
• Fire Rating
• การเข้าถึงเพื่อซ่อม
• โครงสร้างสาย

ดังนั้นไม่ควรเอาสาย Fiber ไปมัดรวมกับสายไฟโดยไม่พิจารณากฎการติดตั้ง

⑭ Fiber มี Ground Loop ไหม

ตัว Glass Fiber ไม่เชื่อม Ground ทางไฟฟ้าระหว่างอุปกรณ์สองฝั่ง

จึงเป็นหนึ่งในข้อดีของ Fiber สำหรับเชื่อมระหว่างอาคาร

ระบบทองแดงอาจมีปัญหาจากความต่างศักย์ไฟฟ้าระหว่าง Ground ของอาคาร

Fiber ช่วยแยกทางไฟฟ้าได้ดี

⑮ ทำไม Fiber เหมาะกับการเชื่อมสองอาคาร

เพราะมีข้อดีหลายอย่าง เช่น

• ไม่ส่งกระแสผ่าน Core
• EMI ต่ำ
• ส่งได้ไกล
• Bandwidth สูง
• ลดการเชื่อม Ground ทางไฟฟ้าระหว่าง Network Interface

ตัวอย่าง

อาคาร A
↓
Fiber
↓
อาคาร B

จึงเป็นรูปแบบที่นิยมกว่า Copper ในงาน Backbone ระหว่างอาคาร

⑯ Fiber ป้องกันฟ้าผ่าได้ 100% หรือไม่

ไม่

แม้ Glass Fiber ไม่ได้นำกระแสไฟ แต่ระบบโดยรวมยังอาจมีส่วนประกอบโลหะและอุปกรณ์ไฟฟ้า

ฟ้าผ่ายังสามารถสร้างผลกระทบผ่าน

• ระบบไฟฟ้า
• Ground
• อุปกรณ์ Network
• สายโลหะอื่น
• Surge

ดังนั้น Fiber ช่วยลดความเสี่ยงบางด้าน แต่ไม่ใช่ระบบป้องกันฟ้าผ่า

⑰ Fiber จาก ISP นำไฟเข้าบ้านไหม

ใน Fiber Core ไม่ได้มีไฟฟ้าแบบสาย Copper

สิ่งที่เข้ามาคือ Optical Signal

เมื่อมาถึง ONT สัญญาณแสงจะถูกแปลงเป็นข้อมูลที่อุปกรณ์ Network ใช้งานได้

ดังนั้นสาย FTTH ทั่วไปไม่ใช่สายจ่ายไฟให้บ้าน

⑱ ทำไมสายโทรศัพท์เก่าถึงต่างจาก Fiber

สายโทรศัพท์ Copper แบบเดิมสามารถมีแรงดันไฟฟ้าบนคู่สายได้

แต่ FTTH ใช้ Optical Fiber เป็นตัวนำข้อมูล

นี่เป็นหนึ่งในความแตกต่างพื้นฐานระหว่าง

Copper Telecom

กับ

Optical Telecom

⑲ ถ้าตัด Fiber จะมีไฟช็อตไหม

จาก Fiber Core เองไม่เกิดไฟช็อตแบบตัดสายไฟ

แต่ไม่ควรตัดสายโดยไม่มีเหตุผล เพราะมีความเสี่ยงอื่น เช่น

• เศษแก้ว Fiber
• Laser Optical Signal
• สายโลหะภายใน
• ทำให้ระบบขาด

โดยเฉพาะเศษ Fiber มีขนาดเล็กและสามารถทิ่มผิวหนังได้

⑳ เศษ Fiber อันตรายหรือไม่

อันตรายได้

เส้นใยแก้วที่ปอกออกมีขนาดเล็กมากและมองเห็นยาก

สามารถ

• ทิ่มนิ้ว
• ฝังในผิว
• กระเด็นเข้าตา

ช่างจึงต้องเก็บเศษ Fiber ในภาชนะที่เหมาะสม

ห้ามทิ้งเศษ Fiber บนพื้นหรือใช้มือเปล่ากวาด

㉑ แสง Laser ใน Fiber อันตรายไหม

สามารถเป็นอันตรายต่อดวงตาได้

โดยเฉพาะ Optical Signal ที่อยู่ในช่วง Infrared ซึ่งตาเปล่ามองไม่เห็น

ดังนั้นห้ามมองเข้า

• Connector
• Adapter
• SFP
• Fiber End

เพื่อดูว่ามีแสงหรือไม่

㉒ ถ้ามองไม่เห็นแสง แปลว่าไม่มีสัญญาณหรือไม่

ไม่

Optical Network จำนวนมากใช้ Wavelength ที่มนุษย์มองไม่เห็น

จึงห้ามใช้ตาเป็นเครื่องตรวจ

ควรใช้

• Optical Power Meter
• VFL
• เครื่องมือที่เหมาะสม

㉓ VFL มีไฟฟ้าไหม

ตัว VFL ใช้แบตเตอรี่หรือแหล่งจ่ายไฟภายในเพื่อสร้าง Laser สีแดง

แต่สิ่งที่ออกไปใน Fiber คือแสง

ดังนั้นเครื่องมือใช้ไฟฟ้า แต่ Fiber ส่ง Optical Signal

㉔ Optical Transceiver ใช้ไฟหรือไม่

ใช้

SFP, SFP+, ONT และ Optical Module ต่าง ๆ เป็นอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์

ต้องใช้ไฟเพื่อ

• สร้าง Laser
• รับ Optical Signal
• ประมวลผลข้อมูล

แต่ Optical Signal ที่อยู่ใน Fiber เป็นแสง

㉕ Media Converter ต้องใช้ไฟหรือไม่

ต้องใช้

Media Converter แปลง

Fiber ↔ Ethernet Copper

จึงมีวงจร Optical และ Ethernet ภายใน

ถ้าไฟดับ Media Converter จะหยุดทำงาน แม้ Fiber Cable จะยังสมบูรณ์

㉖ Fiber Switch ต้องใช้ไฟไหม

ต้องใช้เหมือน Switch ทั่วไป

Switch เป็นอุปกรณ์ Active

Fiber Port ไม่ได้ทำให้ Switch เป็น Passive

ดังนั้นระบบ Backbone ควรวางแผนไฟฟ้าปลายทางด้วย

㉗ Optical Splitter ต้องใช้ไฟไหม

Passive Optical Splitter โดยทั่วไปไม่ต้องใช้ไฟ

มันทำหน้าที่แบ่ง Optical Power จาก Input ไปยังหลาย Output

ตัวอย่าง

1:8 Splitter

Input 1 เส้น
↓
Output 8 เส้น

นี่คือเหตุผลที่ PON ถูกเรียกว่า Passive Optical Network ในช่วง Distribution บางส่วน

㉘ Fiber Adapter ต้องใช้ไฟไหม

ไม่ต้อง

Adapter เป็น Passive Component

ทำหน้าที่จัดแนว Connector สองฝั่งเข้าหากัน

ไม่มีวงจรอิเล็กทรอนิกส์ภายใน

㉙ Fusion Splice ต้องใช้ไฟหลังเชื่อมหรือไม่

ไม่ต้อง

หลัง Fusion Splice เสร็จแล้ว จุดเชื่อมเป็นการต่อ Glass Fiber เข้าหากัน

ไม่มีอุปกรณ์ไฟฟ้าค้างอยู่ที่จุด Splice

เครื่อง Fusion Splicer ใช้ไฟเฉพาะตอนทำงานเชื่อมเท่านั้น

㉚ Fiber ช่วยลดความเสี่ยงจาก EMI อย่างไร

เนื่องจากข้อมูลเดินทางเป็นแสง Fiber จึงไม่ได้รับ Electromagnetic Interference แบบเดียวกับ Copper Cable

เหมาะกับงาน เช่น

• โรงงาน
• ห้องเครื่อง
• ใกล้มอเตอร์
• ระบบไฟกำลัง
• Industrial Network

นี่เป็นข้อดีสำคัญที่นอกเหนือจากเรื่องความเร็ว

㉛ สามารถเดิน Fiber ในโรงงานได้ไหม

ได้ และเป็นตัวเลือกที่นิยม

แต่ควรเลือกสายให้เหมาะกับ

• ความร้อน
• สารเคมี
• น้ำมัน
• ฝุ่น
• แรงกระแทก
• การกัดแทะ

บางพื้นที่อาจต้องใช้ Industrial หรือ Armored Fiber

㉜ ถ้า Fiber มี Steel Wire ต้อง Ground ไหม

เรื่อง Grounding ต้องพิจารณาตามโครงสร้างของสาย วิธีติดตั้ง และมาตรฐานของโครงการ

ไม่ควรใช้กฎเดียวกับสายทุกชนิด

ถ้าต้องการลดความซับซ้อนเรื่องโลหะ สามารถเลือก All-Dielectric Cable สำหรับงานที่เหมาะสม

㉝ ใช้ Fiber แทน Copper เพื่อแยกระบบไฟฟ้าได้ไหม

ในหลายกรณีได้

เช่น เชื่อม Network ระหว่างสองอาคารโดยใช้ Fiber

เนื่องจาก Fiber Core ไม่สร้าง Electrical Continuity แบบ Copper Ethernet

จึงช่วยแยกอุปกรณ์สองฝั่งทางไฟฟ้าได้

㉞ แล้ว Hybrid Fiber คืออะไร

Hybrid Cable เป็นสายที่รวม Fiber และตัวนำไฟฟ้าไว้ในสายชุดเดียวกัน

สามารถใช้ส่ง

• Data ผ่าน Fiber
• Power ผ่าน Copper

เหมาะกับงานบางประเภทที่ปลายทางอยู่ไกลและต้องการทั้งไฟกับข้อมูล

ดังนั้นเมื่อเห็นคำว่า Fiber ไม่ควรสรุปทันทีว่าสายทั้งชุดไม่มีตัวนำไฟฟ้า

㉟ Composite Cable ต่างจาก Fiber ปกติอย่างไร

Composite หรือ Hybrid Cable รวม Media มากกว่าหนึ่งประเภท

เช่น

Fiber + Power

จึงสามารถมีแรงดันไฟฟ้าอยู่ในส่วน Copper ได้

หากไม่แน่ใจว่าเป็นสายชนิดใด ต้องดู Datasheet ก่อนจับ ตัด หรือซ่อม

㊱ ก่อนตัดสาย Fiber ต้องตรวจอะไร

ควรตรวจอย่างน้อย

1. สายเส้นนี้ใช้งานอยู่หรือไม่
2. เป็น Pure Fiber หรือ Hybrid
3. มี Messenger โลหะหรือไม่
4. มี Optical Signal หรือไม่
5. เป็นสายของใคร
6. มีผลต่อผู้ใช้งานอื่นหรือไม่

ห้ามตัดสายสื่อสารที่ไม่ทราบเจ้าของหรือหน้าที่

㊲ สาย Fiber ในบ้านปลอดภัยสำหรับเด็กไหม

ตัวสายเมื่ออยู่ในสภาพสมบูรณ์และติดตั้งถูกต้องมีความเสี่ยงด้านไฟดูดต่ำมาก

แต่ไม่ควรให้เด็ก

• ดึงสาย
• งอสาย
• เปิด Connector
• เล่นกับปลาย Fiber
• รื้อกล่องพักสาย

เพราะอาจทำให้สายเสียหรือสัมผัสเศษ Fiber ได้

㊳ สาย Fiber เปียกน้ำแล้วไฟดูดไหม

ตัว Glass Fiber ไม่ได้เป็นตัวนำไฟฟ้า แต่ไม่ควรนำข้อเท็จจริงนี้ไปใช้สรุปว่าระบบทั้งหมดปลอดภัยเมื่อเปียกน้ำ

บริเวณนั้นอาจมี

• ONT
• Power Adapter
• Switch
• ปลั๊กไฟ
• Hybrid Cable

ซึ่งเป็นอุปกรณ์ไฟฟ้า

จึงต้องตัดไฟและตรวจสอบความปลอดภัยก่อน

㊴ ถ้า ONT เปียกน้ำควรทำอย่างไร

ห้ามจับหรือเปิดใช้งานทันที

ควร

• ตัดแหล่งจ่ายไฟอย่างปลอดภัย
• หลีกเลี่ยงการสัมผัสอุปกรณ์เปียก
• ตรวจ Power Adapter
• ให้ช่างตรวจอุปกรณ์ก่อนเปิดใช้งานอีกครั้ง

ปัญหานี้เกี่ยวกับไฟฟ้าของ ONT ไม่ใช่ Optical Fiber โดยตรง

㊵ Fiber ปลอดภัยกว่าสายทองแดงหรือไม่

ในด้าน Electrical Isolation Fiber มีข้อได้เปรียบ

แต่คำว่า “ปลอดภัยกว่า” ต้องดูงานจริง

Fiber ยังมีความเสี่ยงจาก

• Laser
• เศษแก้ว
• งานบนที่สูง
• เครื่องมือ
• สายโลหะในโครงสร้าง
• ไฟฟ้าจากอุปกรณ์

จึงยังต้องติดตั้งอย่างถูกวิธี

㊶ งานสไปซ์มีความเสี่ยงอะไร

ความเสี่ยงสำคัญ ได้แก่

• เศษ Fiber ทิ่มผิว
• เศษแก้วเข้าตา
• Laser
• Blade ของ Cleaver
• Arc ของ Fusion Splicer
• งานบนบันไดหรือเสา

ช่างต้องใช้เครื่องมือและอุปกรณ์ป้องกันที่เหมาะสม

หากไม่เคยทำงาน Fiber มาก่อน งานเชื่อมสายหลักสามารถใช้ ช่างสไปซ์ไฟเบอร์ออฟติก เพื่อหลีกเลี่ยงความเสียหายจากการตัดหรือเชื่อมผิดวิธี

㊷ มือใหม่สามารถจับหัว Fiber ได้ไหม

จับ Housing ด้านนอกได้ตามปกติ

แต่ไม่ควรสัมผัส End Face ของ Connector

เพราะ

• น้ำมันจากนิ้วทำให้หัวสกปรก
• เพิ่ม Optical Loss
• อาจทำให้ระบบไม่เสถียร

ควรปิด Dust Cap เมื่อไม่ได้ใช้งาน

㊸ ถอด Fiber จาก ONT ปลอดภัยไหม

สามารถถอดได้เมื่อจำเป็น แต่ต้องทำอย่างระมัดระวัง

ควร

• จับที่ Connector
• ไม่ดึงที่สาย
• ไม่มองเข้าปลาย
• ใส่ Dust Cap
• ไม่แตะ End Face
• ไม่พับ Patch Cord

หากไม่มีเหตุผล ไม่ควรถอดเข้าออกบ่อย

㊹ วิธีจำง่าย ๆ ว่าอะไรมีไฟ อะไรไม่มี

Fiber Core

ส่งแสง ไม่ได้ส่งไฟฟ้า

Connector / Adapter

โดยทั่วไปเป็น Passive

Optical Splitter

Passive ไม่ต้องใช้ไฟ

ONT

ต้องใช้ไฟ

Router

ต้องใช้ไฟ

Switch

ต้องใช้ไฟ

Media Converter

ต้องใช้ไฟ

Hybrid Cable

อาจมี Power อยู่ภายใน

㊺ สรุป สายไฟเบอร์มีไฟฟ้าวิ่งอยู่ไหม

ตัว Fiber Core ใช้ แสง ส่งข้อมูล ไม่ได้ใช้กระแสไฟฟ้าเหมือนสายทองแดง จึงไม่เกิดไฟดูดจากสัญญาณข้อมูลในเส้นใยแก้ว

แต่ไม่ได้หมายความว่าสายและระบบ Fiber ทุกชนิดไม่มีความเสี่ยงด้านไฟฟ้า เพราะสายบางแบบมี Steel Wire, Armor หรือสาย Power รวมอยู่ด้วย ขณะที่ ONT, Router, Switch และ Media Converter ยังต้องใช้ไฟฟ้าในการทำงาน

อีกเรื่องที่ต้องระวังคือ Optical Laser และเศษเส้นใยแก้ว จึงไม่ควรมองเข้า Connector หรือจับเศษ Fiber ด้วยมือเปล่า

สำหรับงานภายในบ้าน comsiam แนะนำให้มอง Fiber เป็นระบบสื่อสารด้วยแสงที่มีข้อได้เปรียบด้าน Electrical Isolation แต่ยังต้องติดตั้งตามมาตรฐานและตรวจชนิดสายก่อนทำงานทุกครั้ง โดยเฉพาะสาย Outdoor, Armored และ Hybrid ที่อาจมีส่วนประกอบโลหะหรือระบบไฟฟ้าร่วมอยู่ด้วย