วิธีตรวจไฟรั่วและแรงดันผิดปกติของสายโทรศัพท์ Panasonic KX-TES824 พร้อมวิธีแก้ไขอย่างปลอดภัย

วิธีตรวจไฟรั่วและแรงดันผิดปกติของสายโทรศัพท์ Panasonic KX-TES824 ต้องเริ่มจากแยกประเภทวงจรว่าเป็นสายนอก CO หรือสายภายใน Extension ตรวจสภาพสายและจุดต่อด้วยสายตา จากนั้นให้ช่างที่มีความชำนาญใช้เครื่องวัดที่มีพิกัดเหมาะสมตรวจแรงดัน AC และ DC โดยไม่สัมผัสตัวนำเปลือย ก่อนแยกวงจรและตรวจหาความผิดปกติของสายตามขั้นตอนความปลอดภัย

ปัญหาไฟรั่วหรือแรงดันผิดปกติอาจทำให้โทรศัพท์มีเสียงฮัม เสียงซ่า โทรศัพท์ไม่มีสัญญาณ พอร์ต CO ทำงานผิดปกติ โทรศัพท์ระบบ Panasonic PT ไม่ทำงาน หรือเกิดความเสียหายกับวงจรของตู้สาขา

อย่างไรก็ตาม การตรวจพบแรงดันบนสายโทรศัพท์ไม่ได้หมายความว่าไฟรั่วเสมอไป เพราะวงจรโทรศัพท์แอนะล็อกมีแรงดันสำหรับการทำงานตามปกติ และแรงดันอาจเปลี่ยนไปตามสถานะวางหู ยกหู หรือมีสายเรียกเข้า

สิ่งสำคัญคือ ห้ามนำค่าตัวเลขทั่วไป เช่น 48V DC มาใช้ตัดสินว่าสาย Panasonic KX-TES824 ทุกเส้นต้องมีแรงดันเท่ากัน เพราะสายนอก CO กับสายภายใน Extension มีลักษณะการจ่ายสัญญาณต่างกัน และอุปกรณ์ ONT หรือ VoIP Gateway อาจมีข้อกำหนดแตกต่างจากวงจรโทรศัพท์แบบดั้งเดิม

บทความนี้ ComSiam จะอธิบายหลักการตรวจแรงดันสายโทรศัพท์ Panasonic KX-TES824 การแยกปัญหา CO กับ Extension อาการไฟรั่วลงกราวด์ วิธีตรวจ MDF และเต้ารับโทรศัพท์ วิธีป้องกันไฟกระชาก และขั้นตอนทดสอบหลังซ่อมสำหรับงานบำรุงรักษาระบบโทรศัพท์สำนักงาน

① ไฟรั่วสายโทรศัพท์ Panasonic KX-TES824 คืออะไร

ไฟรั่วในระบบสายโทรศัพท์หมายถึงความผิดปกติที่ทำให้กระแสไฟฟ้าไหลผ่านเส้นทางที่ไม่ได้ตั้งใจ เช่น จากตัวนำไปยังกราวด์ โครงโลหะ ตัวนำข้างเคียง หรือจุดที่มีความชื้น

ตัวอย่างความผิดปกติ

① ฉนวนสายโทรศัพท์เสียหายจนสัมผัสโครงโลหะ

② มีน้ำเข้าเต้ารับ RJ11

③ สายโทรศัพท์ถูกกดทับกับรางโลหะ

④ ตัวนำสัมผัสสายไฟฟ้ากำลัง

⑤ จุดต่อ MDF มีความชื้นหรือคราบกัดกร่อน

⑥ อุปกรณ์ป้องกันไฟกระชากชำรุด

⑦ มีแรงดันจากวงจรอื่นเข้ามาในคู่สาย

⑧ สายภายนอกอาคารได้รับความเสียหายจากสภาพอากาศ

ข้อควรรู้

แรงดันที่เกิดขึ้นตามการออกแบบของวงจรโทรศัพท์ ไม่ใช่ไฟรั่วโดยตัวมันเอง

การยืนยันไฟรั่วต้องอาศัยการตรวจประเภทวงจร สภาพอุปกรณ์ และผลทดสอบที่เหมาะสม

② สายโทรศัพท์ Panasonic KX-TES824 มีแรงดันไฟฟ้าหรือไม่

มีได้ตามลักษณะการทำงานของวงจร

Panasonic KX-TES824 เป็นตู้สาขาโทรศัพท์แบบ Advanced Hybrid System ที่เชื่อมต่อกับวงจรโทรศัพท์แอนะล็อกและจ่ายสัญญาณให้โทรศัพท์ภายใน

วงจรที่เกี่ยวข้อง

วงจร	แหล่งสัญญาณ	ลักษณะ
CO	ผู้ให้บริการหรือพอร์ต FXS	สัญญาณโทรศัพท์แอนะล็อก
Extension SLT	ตู้ PBX	สัญญาณสำหรับโทรศัพท์ธรรมดา
Extension PT	ตู้ PBX	สัญญาณสำหรับโทรศัพท์ระบบ
สายที่ไม่ได้เชื่อมต่อ	ไม่มีแหล่งจ่ายโดยเจตนา	ต้องตรวจว่าแยกวงจรจริง

สิ่งสำคัญ

การตรวจแรงดันต้องพิจารณาทั้งแหล่งจ่าย ชนิดพอร์ต และสถานะการทำงาน

ไม่ควรวัดพบแรงดันค่าหนึ่งแล้วสรุปว่าตู้เสียหรือไฟรั่วทันที

③ แรงดันปกติของสายโทรศัพท์แอนะล็อกประมาณเท่าไร

สำหรับวงจรโทรศัพท์แอนะล็อกแบบดั้งเดิม บางระบบมีแรงดัน DC ขณะวางหูอยู่ในช่วงประมาณ 40–52 โวลต์ และขณะมีสายเรียกเข้าอาจมีแรงดัน AC เป็นจังหวะในระดับหลายสิบโวลต์หรือสูงกว่า

แต่ตัวเลขเหล่านี้เป็นเพียงตัวอย่างของวงจรโทรศัพท์ทั่วไป ไม่ใช่สเปกแรงดันที่กำหนดให้ทุกพอร์ตของ Panasonic KX-TES824 ต้องเป็นไปตามนั้น

ตารางเปรียบเทียบ

สถานะ	สิ่งที่อาจพบ
โทรศัพท์วางหู	แรงดัน DC สำหรับวงจรโทรศัพท์
โทรศัพท์ยกหู	แรงดันและกระแสเปลี่ยนตามสภาวะใช้งาน
มีสายเรียกเข้า	สัญญาณ Ringing ที่มีแรงดัน AC
สายถูกถอดจากแหล่งจ่าย	ไม่ควรมีแรงดันจากแหล่งจ่ายที่ยังเชื่อมอยู่
สายมีไฟฟ้าจากวงจรอื่น	อาจเป็นอันตราย ต้องหยุดตรวจแบบปกติ

สำหรับสายจาก ONT

แรงดันและลักษณะสัญญาณจากพอร์ต TEL/FXS อาจไม่เท่ากับวงจรโทรศัพท์แบบ PSTN เดิม

จึงต้องตรวจข้อมูลจากผู้ให้บริการหรือคู่มือของ ONT ที่ใช้งานจริง

④ CO กับ Extension มีแรงดันเหมือนกันหรือไม่

ไม่จำเป็นต้องเหมือนกัน

CO Line

รับบริการโทรศัพท์แอนะล็อกจากผู้ให้บริการ หรือจากพอร์ต FXS ของ ONT/VoIP Gateway

Extension Line

รับสัญญาณจากวงจรภายใน Panasonic KX-TES824

ตารางเปรียบเทียบ

รายการ	CO	Extension
แหล่งสัญญาณ	ภายนอก PBX	ภายใน PBX
ประเภทอุปกรณ์ปลายทาง	วงจรโทรศัพท์แอนะล็อก	SLT หรือ PT
แรงดัน	ขึ้นอยู่กับผู้ให้บริการ	ขึ้นอยู่กับวงจร PBX
มี Ringing	ตามบริการ	ตามการเรียก Extension
จุดตรวจ	CO-IN, MDF, CO Port	EXT Port, MDF, โทรศัพท์

ข้อควรจำ

ห้ามนำค่าแรงดันของ CO ไปใช้เป็นเกณฑ์ตัดสินความผิดปกติของ Extension PT หรือ SLT โดยตรง

⑤ อาการไฟรั่วหรือแรงดันผิดปกติที่พบบ่อย

1. โทรศัพท์มีเสียงฮัม

อาจเกี่ยวข้องกับสัญญาณรบกวนจากไฟฟ้า จุดต่อสาย หรือปัญหากราวด์

2. โทรศัพท์มีเสียงซ่า

อาจเกิดจากความชื้น สายเสื่อม หรือหน้าสัมผัสไม่ดี

3. โทรศัพท์ไม่มีสัญญาณ

อาจเกิดจากสายขาด สายช็อต พอร์ตผิดปกติ หรือไฟเลี้ยงระบบ

4. โทรศัพท์ PT หน้าจอไม่ทำงาน

อาจเกี่ยวข้องกับคู่สาย H/L, T/R ความเข้ากันได้ หรือพอร์ต Hybrid

5. พอร์ต CO ไม่ทำงาน

อาจเกิดจากบริการต้นทาง สาย หรือความเสียหายของวงจร

6. มีอาการหลังฝนตก

ควรตรวจความชื้น สายภายนอก และอุปกรณ์ป้องกัน

7. มีไฟดูดหรือรู้สึกชาขณะสัมผัสอุปกรณ์

ต้องหยุดใช้งานทันที ไม่ควรทดลองสัมผัสซ้ำเพื่อพิสูจน์

ข้อสำคัญ

อาการข้างต้นเป็นเบาะแสในการตรวจสอบ ไม่ใช่หลักฐานยืนยันไฟรั่วทุกกรณี

⑥ อุปกรณ์สำหรับตรวจแรงดันและไฟรั่วสายโทรศัพท์

อุปกรณ์	หน้าที่
Digital Multimeter	ตรวจแรงดัน AC/DC ตามพิกัด
Telephone Line Tester	ตรวจสถานะวงจรโทรศัพท์ที่รองรับ
Cable Tester	ตรวจสายขาดและสายช็อตเมื่อไม่มีแรงดัน
Tone Generator / Probe	ช่วยระบุคู่สายด้วยวิธีที่เหมาะสม
Modular Breakout Adapter	เปิดจุดทดสอบโดยไม่ทำให้ขั้วสัมผัสผิด
เครื่องตรวจฉนวนที่เหมาะสม	ตรวจสายที่แยกจากอุปกรณ์ตามวิธีผู้เชี่ยวชาญ
Telephone Test Set	ทดสอบบริการโทรศัพท์
Cable Mapping	ระบุเส้นทางสาย
MDF Jumper Schedule	ระบุจุดเชื่อมต่อ
อุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคล	ตามการประเมินความเสี่ยง

ข้อควรระวัง

เครื่องวัดทุกชนิดต้องมีพิกัดและวิธีใช้งานที่เหมาะกับวงจรที่กำลังตรวจ

ไม่ควรใช้เครื่องมือที่ไม่ทราบพิกัดแรงดันกับสายนอกโทรศัพท์ที่อาจมีสัญญาณ Ringing หรือแรงดันผิดปกติ

⑦ วิธีตรวจแรงดันสายโทรศัพท์อย่างปลอดภัย

งานวัดแรงดันบนสายโทรศัพท์ที่ยังทำงานอยู่ควรดำเนินการโดยช่างที่มีความรู้และเครื่องมือที่เหมาะสม

ขั้นตอน

① ระบุหมายเลขวงจร

② ตรวจว่าเป็น CO หรือ Extension

③ ตรวจแหล่งสัญญาณต้นทาง

④ ตรวจสภาพสายและจุดต่อจากภายนอก

⑤ ตรวจความเสี่ยงจากน้ำ ความชื้น และไฟฟ้ากำลัง

⑥ เลือกเครื่องวัดและหัวทดสอบที่มีพิกัดรองรับ

⑦ ตรวจสภาพเครื่องวัดก่อนใช้งาน

⑧ ใช้จุดทดสอบที่ออกแบบสำหรับการตรวจวัด

⑨ ตรวจแรงดัน DC และ AC ตามวิธีการของเครื่องมือและวงจร

⑩ บันทึกสถานะของสายขณะตรวจ

⑪ เปรียบเทียบกับข้อมูลอุปกรณ์ต้นทาง

⑫ หากพบความผิดปกติให้แยกวงจรและตรวจต่ออย่างปลอดภัย

ห้ามทำ

• ใช้มือแตะตัวนำเปลือย
• จับสายสองเส้นเพื่อทดลองว่ามีไฟหรือไม่
• ใช้ไขควงธรรมดาแตะขั้วเพื่อดูประกายไฟ
• ลัดวงจร T/R
• วัดความต้านทานบนสายที่ยังมีไฟ
• เปิดฝาตู้ PBX เพื่อสัมผัสวงจรภายในโดยไม่มีคุณสมบัติและขั้นตอนความปลอดภัย

⑧ วัดแรงดัน AC หรือ DC ก่อนดี

การเลือกโหมดวัดขึ้นอยู่กับประเภทสัญญาณและสิ่งที่ต้องการตรวจ

แรงดัน DC

เกี่ยวข้องกับไฟเลี้ยงและสภาวะการทำงานของวงจรโทรศัพท์แอนะล็อก

แรงดัน AC

อาจเกี่ยวข้องกับสัญญาณ Ringing หรือแรงดันจากแหล่งอื่น

สิ่งที่ต้องเข้าใจ

• Multimeter บางรุ่นอ่านสัญญาณ Ringing แบบเป็นจังหวะได้ไม่แม่นยำ
• เครื่องวัดบางรุ่นอาจไม่เหมาะกับรูปคลื่นหรือความถี่ของสัญญาณ
• ค่าที่อ่านได้ขึ้นอยู่กับสถานะของวงจร
• การวัดแรงดันระหว่างคู่สายกับกราวด์ต้องพิจารณาความต่างศักย์และการต่อกราวด์จริง

การมีแรงดัน AC บนสายนอกขณะมีสายเรียกเข้า ไม่ได้ยืนยันว่าไฟรั่ว

⑨ วิธีแยกปัญหาแรงดันผิดปกติระหว่าง CO กับ Extension

กรณี CO

ให้เริ่มจากตรวจบริการต้นทางและสถานะพอร์ตที่ผู้ให้บริการส่งสัญญาณมา

กรณี Extension

ให้ตรวจการทำงานของตู้ การเชื่อมสาย และโทรศัพท์ปลายทาง

ตารางวิเคราะห์

อาการ	จุดตรวจเริ่มต้น
CO1 ใช้งานไม่ได้	ผู้ให้บริการและ CO-IN
CO ทุกช่องผิดปกติ	ระบบต้นทางและ PBX
Extension เครื่องเดียวเสีย	สายและโทรศัพท์จุดนั้น
Extension ทุกเครื่องเสีย	ระบบ PBX และไฟฟ้า
มีปัญหาหลังเปลี่ยน ONT	TEL/FXS ของ ONT
มีปัญหาหลังจัมเปอร์ MDF	จุดต่อและวงจรที่เปลี่ยน

ข้อแนะนำ

ควรแยกสาเหตุให้ได้ก่อนว่ามาจากแหล่งสัญญาณภายนอก หรือเกิดภายในระบบ PBX

ไม่ควรเสียบสายที่สงสัยว่ามีแรงดันผิดปกติเข้าพอร์ตอื่นเพื่อทดลอง

⑩ วิธีตรวจไฟรั่วลงกราวด์ของสายโทรศัพท์

ไฟรั่วลงกราวด์หมายถึงมีเส้นทางการนำไฟฟ้าจากตัวนำไปยังกราวด์โดยไม่เป็นไปตามการออกแบบ

สาเหตุที่เป็นไปได้

1. ฉนวนสายชำรุด
2. น้ำเข้ากล่องพักสาย
3. ตัวนำสัมผัสโครงโลหะ
4. สายถูกเจาะด้วยสกรู
5. อุปกรณ์ป้องกันไฟกระชากชำรุด
6. มีการต่อสายผิดระบบ
7. ความชื้นใน MDF
8. สายภายนอกอาคารเสื่อมสภาพ

วิธีตรวจที่เหมาะสม

ช่างควรเริ่มจากตรวจแรงดันและการต่อกราวด์ของระบบ จากนั้นแยกสายออกจาก PBX โทรศัพท์ และอุปกรณ์ป้องกันที่เกี่ยวข้องตามวิธีที่ได้รับอนุญาต ก่อนตรวจสภาพฉนวนหรือการนำไฟฟ้าผิดปกติด้วยเครื่องมือที่เหมาะสม

ข้อควรระวัง

ห้ามต่อเครื่องทดสอบฉนวนแรงดันสูงเข้ากับ PBX, ONT, Gateway, โทรศัพท์ หรืออุปกรณ์ป้องกันที่ยังเชื่อมต่ออยู่

การทดสอบฉนวนต้องใช้วิธีและแรงดันทดสอบที่เหมาะกับประเภทสาย โดยผู้มีความชำนาญเท่านั้น

⑪ วิธีตรวจสายโทรศัพท์ที่มีไฟจากวงจรอื่นปะปน

นี่เป็นกรณีที่ต้องให้ความสำคัญด้านความปลอดภัยสูงสุด

สัญญาณเตือน

• มีอาการไฟดูด
• พบสายละลายหรือมีกลิ่นไหม้
• พบประกายไฟผิดปกติ
• เครื่องวัดแสดงแรงดันที่ไม่สัมพันธ์กับวงจรโทรศัพท์
• เบรกเกอร์ตัดเมื่อเชื่อมต่ออุปกรณ์
• สายโทรศัพท์สัมผัสวงจรไฟฟ้ากำลัง

ขั้นตอนที่ควรดำเนินการ

① หยุดใช้งานจุดที่สงสัย

② ป้องกันไม่ให้ผู้อื่นสัมผัสสายหรืออุปกรณ์

③ ไม่จับหรือถอดปลั๊กที่อาจมีไฟรั่วด้วยมือเปล่า

④ ให้ผู้มีหน้าที่รับผิดชอบแยกแหล่งจ่ายไฟอย่างปลอดภัย

⑤ ตรวจหาวงจรไฟฟ้าที่เกี่ยวข้อง

⑥ ตรวจความเสียหายของสายโทรศัพท์

⑦ ซ่อมและตรวจมาตรฐานความปลอดภัย

⑧ ตรวจอุปกรณ์ PBX ก่อนเปิดใช้งานอีกครั้ง

ข้อสำคัญ

หากสงสัยว่าไฟบ้าน 220–230V เข้าสู่วงจรโทรศัพท์ ต้องให้ช่างไฟฟ้าหรือบุคลากรที่มีคุณสมบัติเหมาะสมตรวจแก้ไข ไม่ควรดำเนินการแบบงานโทรศัพท์ทั่วไป

⑫ วิธีตรวจไฟรั่วที่ MDF

MDF เป็นจุดที่มีตัวนำจำนวนมากอยู่ใกล้กัน จึงต้องตรวจเป็นพิเศษเมื่อพบอาการผิดปกติ

จุดเสี่ยง

• Terminal มีความชื้น
• Jumper Wire ฉนวนแตก
• เศษทองแดงสัมผัสขั้วอื่น
• สายสัมผัสโครงโลหะ
• จุดต่อมีคราบกัดกร่อน
• สายจากผู้ให้บริการปะปนกับ Extension
• มีการจัมเปอร์ผิดประเภทวงจร

ขั้นตอน

1. ระบุ Circuit ID
2. ตรวจ Port Mapping
3. ตรวจ Jumper Schedule
4. ตรวจสภาพตู้จากภายนอก
5. ตรวจความเสี่ยงจากน้ำและไฟฟ้า
6. แจ้งผู้ใช้งานก่อนหยุดบริการ
7. แยกวงจรอย่างปลอดภัย
8. ตรวจความต่อเนื่องและฉนวนตามวิธีที่เหมาะสม
9. ซ่อมจุดที่พบปัญหา
10. ทดสอบก่อนเชื่อมต่อ PBX กลับ

ข้อควรจำ

ไม่ควรนำสายที่ยังไม่ทราบแหล่งสัญญาณไปจัมเปอร์รวมกับ Extension อื่น เพราะอาจส่งแรงดันผิดประเภทเข้าสู่วงจรของตู้

⑬ วิธีตรวจแรงดันผิดปกติที่หัว RJ11

หัว Modular ที่เสียหายอาจทำให้เกิดการสัมผัสผิดหรือขาดหายของสัญญาณ

จุดที่ควรตรวจ

① หัวมีรอยไหม้หรือไม่

② หน้าสัมผัสบิดงอหรือไม่

③ มีคราบกัดกร่อนหรือไม่

④ ฉนวนสายชำรุดหรือไม่

⑤ ตัวนำถูกจัดผิดตำแหน่งหรือไม่

⑥ มีการต่อผิดพอร์ตหรือไม่

⑦ หัวใช้จำนวนหน้าสัมผัสถูกต้องหรือไม่

วิธีดำเนินการ

หากพบหัวชำรุด ต้องแยกวงจรและตรวจว่าปลอดแรงดันก่อนเปลี่ยนหัว

หลังเปลี่ยนให้ตรวจ Wire Map ด้วยเครื่องมือที่เหมาะสม แล้วจึงเชื่อมต่อกับโทรศัพท์หรือตู้ PBX

⑭ วิธีตรวจไฟรั่วที่เต้ารับโทรศัพท์ RJ11

เต้ารับโทรศัพท์เป็นจุดที่อาจได้รับผลกระทบจากน้ำ ความชื้น และการกระแทก

จุดเสี่ยง

• เต้ารับใกล้หน้าต่างที่มีฝนสาด
• เต้ารับใกล้อ่างล้างมือ
• เต้ารับใกล้พื้นเปียก
• กล่องฝังที่มีน้ำซึม
• สายถูกสกรูยึดกล่องกดทับ
• เต้ารับที่มีขั้วทองแดงสัมผัสกัน

วิธีตรวจ

1. ตรวจความปลอดภัยของบริเวณนั้น
2. ตรวจสภาพเต้ารับโดยไม่สัมผัสขั้ว
3. แยกวงจรเมื่อปลอดภัย
4. ตรวจความชื้นและคราบกัดกร่อน
5. ตรวจการเข้าขั้ว
6. ตรวจฉนวนและสาย
7. เปลี่ยนเต้ารับที่เสียหาย
8. ทดสอบสายก่อนเชื่อมต่อระบบ

ข้อแนะนำ

หากพบปัญหาจากน้ำเข้า ควรแก้สาเหตุความชื้นด้วย ไม่ใช่เพียงเปลี่ยนเต้ารับแล้วจบงาน

⑮ วิธีตรวจเสียงฮัมจากไฟฟ้ารบกวนสายโทรศัพท์

เสียงฮัมเป็นอาการที่อาจเกิดจากการเหนี่ยวนำทางไฟฟ้า หรือระบบกราวด์และสายที่มีปัญหา

สาเหตุที่พบได้

• เดินสายโทรศัพท์ใกล้สายไฟฟ้ากำลังโดยไม่เป็นไปตามข้อกำหนด
• สายมีจุดต่อหลวม
• ตัวนำไม่อยู่ในคู่บิดเกลียวที่ถูกต้อง
• มีความผิดปกติของกราวด์
• โทรศัพท์ชำรุด
• อุปกรณ์จ่ายไฟมีสัญญาณรบกวน
• สายนอกต้นทางมีปัญหา

วิธีแยกอาการ

① ทดลองโทรภายในระหว่างสอง Extension

② ตรวจว่ามีเสียงฮัมหรือไม่

③ ทดลองโทรออกผ่าน CO

④ เปรียบเทียบอาการ

⑤ ตรวจโทรศัพท์และสายที่ใช้งาน

⑥ ตรวจจุดต่อ MDF และเส้นทางเดินสาย

ตัวอย่าง

หากโทรภายในเสียงชัด แต่โทรออกภายนอกมีเสียงฮัมเฉพาะ CO1 ควรตรวจ CO1 และบริการต้นทางเพิ่มเติม

หากมีเสียงฮัมทั้งการโทรภายในและภายนอก ต้องตรวจวงจร Extension และโทรศัพท์ร่วมด้วย

⑯ วิธีตรวจระบบสายดินของ Panasonic KX-TES824

Panasonic ระบุความสำคัญของ Frame Earth สำหรับตู้ KX-TES824

ระบบสายดินช่วยลดความเสี่ยงจากไฟฟ้าผิดปกติและสัญญาณรบกวน โดยต้องติดตั้งตามข้อกำหนดของผู้ผลิตและมาตรฐานไฟฟ้าที่เกี่ยวข้อง

จุดที่ควรตรวจ

• ปลั๊กไฟมีสายดินจริง
• สายดินของตัวตู้ถูกติดตั้งตามคู่มือ
• จุดต่อสายดินแน่นและไม่กัดกร่อน
• ขนาดตัวนำเหมาะสม
• เส้นทางสายดินถูกต้อง
• อุปกรณ์ป้องกันไฟกระชากมีการต่อสายดินตามข้อกำหนด
• ไม่มีการใช้ท่อน้ำหรือโครงโลหะที่ไม่รับรองแทนระบบสายดิน

ข้อควรระวัง

ไม่ควรถอดสายดินออกเพื่อทดลองแก้เสียงฮัมหรือปัญหาไฟรั่ว เพราะอาจเพิ่มความเสี่ยงไฟฟ้าดูด

การตรวจและปรับปรุงระบบสายดินควรดำเนินการโดยช่างไฟฟ้าที่มีคุณสมบัติเหมาะสม

⑰ ทำไม Panasonic KX-TES824 ควรมี Surge Protector

Surge Protector เป็นอุปกรณ์ป้องกันแรงดันกระชากที่อาจเข้าสู่วงจรโทรศัพท์จากภายนอก

แหล่งแรงดันกระชาก

1. ฟ้าผ่าในบริเวณใกล้เคียง
2. สายโทรศัพท์ภายนอกได้รับผลกระทบจากฟ้าผ่า
3. สายโทรศัพท์สัมผัสสายไฟฟ้า
4. ความผิดปกติของระบบไฟฟ้า
5. การเหนี่ยวนำแรงดันจากเหตุการณ์ภายนอก

ตำแหน่งที่เกี่ยวข้อง

สายนอก CO จากผู้ให้บริการ

↓

Surge Protector สำหรับวงจรโทรศัพท์

↓

จุดต่อสาย

↓

Panasonic KX-TES824

ข้อสำคัญ

Panasonic Installation Manual หัวข้อ Installing Surge Protector ระบุแนวทางการป้องกันวงจร CO และกรณีการเชื่อมต่อสายโทรศัพท์ระหว่างอาคาร

อุปกรณ์ป้องกันสำหรับสายนอก CO และสาย Extension อาจมีข้อกำหนดแตกต่างกัน ต้องเลือกชนิดที่เหมาะสม

Surge Protector ไม่สามารถรับประกันว่าจะป้องกันความเสียหายจากฟ้าผ่าได้ทุกกรณี

⑱ สายโทรศัพท์ระหว่างอาคารเสี่ยงแรงดันผิดปกติอย่างไร

เมื่อเดินสายโทรศัพท์ทองแดงระหว่างอาคาร อาจเกิดความต่างศักย์ระหว่างระบบกราวด์ และได้รับผลกระทบจากฟ้าผ่าหรือแรงดันเหนี่ยวนำ

ตัวอย่าง

อาคาร A มีตู้ Panasonic KX-TES824

อาคาร B มีโทรศัพท์ Extension

หากใช้สายทองแดงเชื่อมระหว่างอาคาร ต้องประเมินความเสี่ยงจาก

• ฟ้าผ่า
• ความต่างศักย์ระหว่างอาคาร
• ความชื้น
• สายชำรุด
• การสัมผัสไฟฟ้ากำลัง
• การเดินสายภายนอกอาคาร

แนวทาง

ควรให้ผู้เชี่ยวชาญออกแบบการป้องกันแรงดันกระชาก การแยกวงจร และระบบกราวด์ตามมาตรฐานที่เกี่ยวข้อง

ในบางงานอาจพิจารณาใช้ระบบส่งสัญญาณผ่านไฟเบอร์ออปติกหรืออุปกรณ์แปลงสัญญาณที่เหมาะสม เพื่อหลีกเลี่ยงการเชื่อมตัวนำทองแดงระหว่างอาคารโดยตรง

⑲ วิธีตรวจแรงดันผิดปกติจาก ONT หรือ VoIP Gateway

สำนักงานบางแห่งเชื่อม Panasonic KX-TES824 กับ ONT หรือ VoIP Gateway ผ่านพอร์ต TEL/FXS

ผัง

ผู้ให้บริการอินเทอร์เน็ต

↓

ONT / VoIP Gateway

↓

พอร์ต TEL / FXS

↓

คู่สายโทรศัพท์ T/R

↓

พอร์ต CO ของ KX-TES824

จุดที่ต้องตรวจ

1. รุ่นและคู่มือ ONT
2. พอร์ต TEL/FXS ที่ใช้งาน
3. สถานะการเปิดบริการโทรศัพท์
4. ความเข้ากันได้ของวงจร
5. สภาพสาย T/R
6. ระบบไฟฟ้าที่จ่ายให้ ONT
7. อุปกรณ์ป้องกันตามการออกแบบ
8. อาการผิดปกติเมื่อมีการเรียกเข้า

ข้อสำคัญ

ห้ามนำพอร์ต Ethernet หรือ PoE มาเชื่อมกับ CO โดยตรง

หากสงสัยว่าพอร์ต FXS ของ ONT มีแรงดันผิดปกติ ควรให้ผู้ให้บริการหรือช่างที่รับผิดชอบตรวจตามข้อมูลอุปกรณ์ ไม่ควรทดลองนำสายไปเสียบ CO ช่องอื่นเพื่อทดสอบ

⑳ วิธีตรวจแรงดันผิดปกติเมื่อ CO1 ใช้งานไม่ได้

อาการที่พบ

• CO1 ไม่มีสัญญาณ
• โทรออกไม่ได้
• รับสายเข้าไม่ได้
• โทรออกมีเสียงผิดปกติ
• อุปกรณ์ต้นทางแสดงสถานะผิดปกติ

ลำดับตรวจสอบ

① ตรวจบริการโทรศัพท์ต้นทาง

② ตรวจชนิดพอร์ต TEL/FXS หรือสายจากผู้ให้บริการ

③ ตรวจสภาพสายและหัว Modular

④ ตรวจแรงดันด้วยวิธีที่ปลอดภัย

⑤ ตรวจ MDF

⑥ ตรวจอุปกรณ์ Surge Protector

⑦ ตรวจการเชื่อมต่อเข้าพอร์ต CO1

⑧ ตรวจการตั้งค่าของ PBX

⑨ แยกสาเหตุระหว่างต้นทาง สาย และตัวตู้

⑩ ทดสอบหลังแก้ไข

ข้อควรจำ

การที่ CO1 ไม่ทำงาน ไม่ได้พิสูจน์ว่ามีไฟรั่วเสมอไป

ต้องตรวจสายขาด สายช็อต บริการต้นทาง และการตั้งค่าร่วมด้วย

㉑ วิธีตรวจแรงดันผิดปกติเมื่อ Extension ไม่มีสัญญาณ

หากโทรศัพท์ภายในไม่มีสัญญาณ ต้องตรวจแยกจากวงจร CO

สิ่งที่ควรตรวจ

• พอร์ต Extension
• ชนิดโทรศัพท์ SLT หรือ PT
• สาย T/R
• สาย H/L สำหรับ PT
• จุดต่อ MDF
• เต้ารับ RJ11
• สภาพไฟของตู้
• ความเข้ากันได้ของอุปกรณ์

ตัวอย่าง

Extension 105 ไม่มีสัญญาณ แต่เครื่องอื่นใช้งานได้

ควรตรวจโทรศัพท์ที่ใช้กับ Extension 105 สายจากพอร์ตไป MDF และสายไปยังเต้ารับก่อน

ไม่ควรนำค่าแรงดันจาก CO1 ไปเปรียบเทียบตรง ๆ กับ Extension 105

㉒ วิธีตรวจสายโทรศัพท์ช็อตกับไฟรั่วต่างกันอย่างไร

ทั้งสองปัญหาเกี่ยวข้องกับความผิดปกติของการนำไฟฟ้า แต่ไม่ได้เหมือนกันทั้งหมด

รายการ	สายช็อต	ไฟรั่ว
ลักษณะ	ตัวนำเชื่อมถึงกันผิดปกติ	มีกระแสผ่านเส้นทางที่ไม่ควรมี
ตัวอย่าง	T สัมผัส R	ตัวนำรั่วลงกราวด์
จุดเสี่ยง	หัว RJ11, MDF	ฉนวนชำรุด, ความชื้น
การตรวจ	Short/Wire Map	ตรวจแรงดันและฉนวนตามวิธีที่เหมาะสม
ต้องแยกอุปกรณ์ก่อนวัดความต้านทาน	ใช่	ใช่

ข้อสำคัญ

การตรวจ Short หรือ Resistance ต้องทำกับสายที่แยกจากแหล่งแรงดันแล้ว

ไม่ควรใช้การวัดเพียงครั้งเดียวตัดสินว่าเป็นไฟรั่ว เพราะอาจมีวงจรอิเล็กทรอนิกส์หรืออุปกรณ์ป้องกันเชื่อมต่ออยู่

㉓ วิธีแบ่งตรวจเพื่อหาจุดแรงดันผิดปกติ

การไล่วงจรเป็นช่วงช่วยจำกัดพื้นที่ตรวจสอบ

ตัวอย่างฝั่ง CO

แหล่งบริการ

↓

จุด A — จุดส่งมอบ

↓

จุด B — Surge Protector

↓

จุด C — MDF

↓

จุด D — สายเข้า PBX

↓

จุด E — CO Port

ตัวอย่างฝั่ง Extension

PBX

↓

จุด A — พอร์ต Extension

↓

จุด B — MDF

↓

จุด C — สายอาคาร

↓

จุด D — เต้ารับ

↓

จุด E — โทรศัพท์

ขั้นตอน

1. ระบุวงจรที่มีปัญหา
2. ตรวจความเสี่ยงและแรงดัน
3. ตรวจเอกสาร Cable Mapping
4. แยกวงจรทีละช่วงตามวิธีปลอดภัย
5. ตรวจแต่ละช่วงด้วยเครื่องมือที่เหมาะสม
6. บันทึกผล
7. ระบุช่วงที่ผิดปกติ
8. ซ่อมหรือเปลี่ยนอุปกรณ์ที่เสียหาย
9. ตรวจซ้ำก่อนเชื่อมต่อระบบ

ข้อควรระวัง

การแยกวงจรที่ยังมีไฟหรือแรงดันเรียกเข้าอาจเกิดอันตรายได้ จึงต้องดำเนินการโดยช่างที่มีคุณสมบัติและวิธีแยกวงจรที่ถูกต้อง

㉔ ตัวอย่างตรวจแรงดันผิดปกติจากสายโทรศัพท์สำนักงาน

สมมุติสำนักงานใช้ Panasonic KX-TES824 เชื่อมต่อ CO1 จาก ONT และมีโทรศัพท์ภายใน 8 จุด

อาการ

พนักงานรายงานว่าการโทรออกผ่าน CO1 มีเสียงฮัม แต่การโทรภายในระหว่าง Extension ปกติ

ข้อมูลตัวอย่าง

รายการ	ข้อมูล
PBX	KX-TES824
สายนอก	CO1
ต้นทาง	ONT TEL1
จุด MDF	CO-IN-01
อาการ	เสียงฮัม
โทรภายใน	ปกติ
โทรผ่าน CO1	ผิดปกติ

วิธีตรวจ

① ตรวจว่า CO2 และ CO3 มีอาการเดียวกันหรือไม่ หากมีการใช้งานจริง

② ตรวจสภาพ ONT และแหล่งจ่ายไฟ

③ ตรวจสายจาก TEL1 ไปยัง MDF

④ ตรวจจุดต่อและอุปกรณ์ป้องกัน

⑤ ตรวจการเชื่อมต่อจาก MDF ไป CO1

⑥ ให้ช่างตรวจแรงดันตามข้อกำหนดของพอร์ต FXS

⑦ ตรวจคุณภาพสัญญาณบริการต้นทางด้วยวิธีที่เหมาะสม

⑧ ตรวจระบบกราวด์โดยผู้ชำนาญ

⑨ แก้ไขตามสาเหตุที่ยืนยันได้

⑩ ทดสอบโทรออกอีกครั้ง

ข้อควรจำ

ตัวอย่างนี้ไม่ได้ระบุว่าเสียงฮัมต้องเกิดจากไฟรั่วเสมอไป

อาจเกิดจากคุณภาพบริการ ONT แหล่งจ่ายไฟ จุดต่อสาย หรือสัญญาณรบกวน

㉕ ตารางวิเคราะห์แรงดันผิดปกติ Panasonic KX-TES824

อาการ	สาเหตุที่อาจเกี่ยวข้อง	จุดตรวจ
มีเสียงฮัม	สัญญาณรบกวนหรือกราวด์	สายและระบบไฟ
เสียงซ่าหลังฝน	ความชื้น	MDF และเต้ารับ
CO1 ใช้งานไม่ได้	บริการต้นทางหรือสาย	CO-IN และ FXS
Extension ไม่มีสัญญาณ	สายหรือ PBX	พอร์ตและโทรศัพท์
โทรศัพท์ PT ไม่ทำงาน	H/L หรือพอร์ต	Hybrid Extension
พบแรงดันขณะ Ringing	อาจเป็นสภาวะปกติ	ตรวจสถานะวงจร
มีไฟดูดที่อุปกรณ์	ความผิดปกติที่อาจเป็นอันตราย	หยุดใช้งานและให้ช่างตรวจ
มีรอยไหม้ที่หัว RJ11	ความร้อนหรือแรงดันผิดปกติ	หยุดใช้งานวงจร
ปัญหาหลังฟ้าผ่า	Surge Damage	อุปกรณ์ป้องกันและ PBX
ใช้ได้หลังเปลี่ยนสาย	สายหรือจุดต่อเดิมมีปัญหา	ตรวจยืนยันและบันทึก

ตารางเป็นแนวทางวิเคราะห์ ไม่ใช่ผลวินิจฉัยที่ยืนยันโดยไม่ตรวจอุปกรณ์จริง

㉖ วิธีป้องกันไฟรั่วและแรงดันผิดปกติในอนาคต

1. ใช้ระบบสายดินที่ถูกต้อง

ติดตั้ง Frame Earth และระบบไฟฟ้าตามข้อกำหนดของผู้ผลิต

2. ติดตั้ง Surge Protector

เลือกอุปกรณ์ที่รองรับวงจร CO และ Extension ตามตำแหน่งใช้งาน

3. แยกสายโทรศัพท์จากสายไฟฟ้ากำลัง

จัดระยะและเส้นทางตามมาตรฐานที่เกี่ยวข้อง

4. ใช้สายให้เหมาะกับสภาพแวดล้อม

สายภายนอกต้องทนสภาพอากาศตามข้อกำหนด

5. ป้องกันความชื้น

ตรวจกล่องพักสายและ MDF ไม่ให้น้ำเข้า

6. ติดป้ายวงจร

แยก CO, Extension, Ethernet และ PoE ให้ชัดเจน

7. ตรวจหัวและจุดต่อ

เปลี่ยนหัว RJ11 หรือ Terminal ที่ชำรุด

8. ตรวจระบบหลังฟ้าผ่า

หากพบอุปกรณ์เสียหรืออาการผิดปกติ ต้องตรวจความปลอดภัยก่อนกลับมาใช้งาน

9. เก็บเอกสารระบบ

จัดทำ Port Mapping และ Cable Mapping

10. บำรุงรักษาตามรอบ

ตรวจสภาพสายและจุดเสี่ยงตามความเหมาะสมของอาคาร

㉗ ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยในการตรวจไฟรั่วสายโทรศัพท์

1. คิดว่าแรงดันทุกค่าที่วัดได้คือไฟรั่ว

วงจรโทรศัพท์มีแรงดันตามการทำงานตามปกติ

2. นำค่า 48V มาเป็นเกณฑ์ตายตัว

ระบบต่างประเภทอาจมีแรงดันต่างกัน

3. ใช้ Continuity กับวงจรมีไฟ

เสี่ยงทำให้อุปกรณ์เสียหาย

4. ตรวจ CO โดยไม่ทราบว่ามี Ringing

อาจพบแรงดัน AC ที่สูงกว่าคาด

5. วัดค่าระหว่างสายกับกราวด์แล้วสรุปทันทีว่าไฟรั่ว

ต้องพิจารณาวงจรและระบบกราวด์จริงประกอบ

6. ใช้เครื่องทดสอบฉนวนแรงดันสูงกับ PBX

อาจทำให้อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์เสียหาย

7. ถอดสายดินเพื่อแก้เสียงฮัม

เพิ่มความเสี่ยงด้านความปลอดภัย

8. สลับพอร์ต CO เพื่อทดลองสายที่สงสัยว่าผิดปกติ

อาจทำให้พอร์ตอื่นเสียหายตาม

9. ไม่ตรวจ ONT หรือ Gateway

ทำให้เข้าใจผิดว่าสาเหตุเกิดจาก PBX

10. ไม่ตรวจหลังซ่อม

อาจมีแรงดันหรือการต่อสายผิดเหลืออยู่

㉘ เช็กลิสต์ตรวจไฟรั่วและแรงดันผิดปกติ

ตรวจข้อมูลพื้นฐาน

• ตรวจรุ่น Panasonic KX-TES824
• ระบุวงจร CO หรือ Extension
• ตรวจพอร์ตจริง
• ตรวจแหล่งสัญญาณ
• ตรวจ Cable ID
• ตรวจ Port Mapping
• บันทึกอาการและช่วงเวลาที่เกิด

ตรวจความปลอดภัย

• ตรวจความเสี่ยงไฟฟ้าดูด
• ตรวจรอยไหม้หรือกลิ่นผิดปกติ
• ตรวจความชื้น
• ใช้เครื่องวัดพิกัดเหมาะสม
• ไม่สัมผัสตัวนำเปลือย
• ไม่ลัดวงจรเพื่อทดลอง
• แยกวงจรก่อนวัดความต้านทาน
• ให้ผู้ชำนาญตรวจหากสงสัยไฟบ้านเข้าวงจร

ตรวจเส้นทางสาย

• ตรวจจุดส่งมอบ CO
• ตรวจ ONT/FXS หากใช้
• ตรวจ Surge Protector
• ตรวจ MDF
• ตรวจ Jumper
• ตรวจหัว RJ11
• ตรวจเต้ารับ
• ตรวจสายอาคาร
• ตรวจความสมบูรณ์ของฉนวน

ตรวจระบบ PBX

• ตรวจสถานะไฟของตู้
• ตรวจ Frame Earth โดยผู้ชำนาญ
• ตรวจพอร์ตที่เกี่ยวข้อง
• ตรวจสาย T/R
• ตรวจ H/T/R/L สำหรับ PT
• ตรวจระบบไฟสำรองถ้ามี

ทดสอบหลังแก้ไข

• ตรวจแรงดันตามเงื่อนไขวงจร
• ตรวจไม่มีการลัดวงจรผิดปกติ
• ตรวจ Wire Map
• โทรภายในได้
• โทรออกผ่าน CO ได้
• รับสายเข้าได้
• เสียงสนทนาปกติ
• ไม่มีอาการผิดปกติซ้ำ
• บันทึกผลตรวจ

㉙ คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับไฟรั่วสายโทรศัพท์

สายโทรศัพท์ Panasonic KX-TES824 มีไฟฟ้าหรือไม่

มีแรงดันตามการออกแบบของวงจร จึงต้องปฏิบัติต่อสายอย่างระมัดระวัง โดยเฉพาะ CO และขณะมีสายเรียกเข้า

สายโทรศัพท์มีไฟ 48V ถือว่าปกติไหม

อาจพบได้ในวงจรแอนะล็อกบางประเภท แต่ไม่ใช่ค่ามาตรฐานที่ต้องใช้ตัดสินทุกวงจรของ KX-TES824

สายโทรศัพท์มีไฟ AC ถือว่าไฟรั่วไหม

ไม่เสมอไป หากเกิดระหว่าง Ringing อาจเป็นสัญญาณตามการทำงาน แต่ต้องตรวจสถานะและประเภทวงจร

สายโทรศัพท์ไฟรั่วทำให้เสียงฮัมได้ไหม

เป็นไปได้ แต่เสียงฮัมอาจเกิดจากสัญญาณรบกวน จุดต่อหลวม หรืออุปกรณ์ต้นทางด้วย

ใช้ Multimeter ตรวจแรงดันสายโทรศัพท์ได้ไหม

ได้เมื่อเป็นเครื่องมือที่มีพิกัดเหมาะสมและดำเนินการโดยผู้มีความรู้ด้านความปลอดภัยของวงจร

ใช้โหมด Ohm ตรวจสายโทรศัพท์ที่ยังต่อ PBX ได้ไหม

ไม่ได้ ควรแยกสายจากอุปกรณ์และแหล่งแรงดันก่อน

สายโทรศัพท์มีไฟดูดอันตรายไหม

หากมีอาการไฟดูดต้องถือว่าอาจเป็นอันตราย หยุดสัมผัสและให้ผู้ชำนาญตรวจสอบทันที

CO กับ Extension มีแรงดันเท่ากันไหม

ไม่จำเป็น เพราะใช้แหล่งสัญญาณและวงจรที่แตกต่างกัน

น้ำเข้า MDF ทำให้ไฟรั่วได้ไหม

เป็นไปได้ เพราะความชื้นอาจทำให้เกิดเส้นทางนำไฟฟ้าที่ไม่ต้องการและการกัดกร่อน

ONT ทำให้แรงดันสายโทรศัพท์ผิดปกติได้ไหม

อาจเกิดจากพอร์ต FXS หรืออุปกรณ์ต้นทางที่มีปัญหา ต้องตรวจตามข้อกำหนดของผู้ให้บริการ

ต้องติดตั้ง Surge Protector ให้ KX-TES824 ไหม

ควรปฏิบัติตาม Installation Manual และข้อกำหนดการป้องกันแรงดันกระชากสำหรับวงจร CO และสายภายนอกอาคาร

ถอดสายดินแล้วเสียงฮัมหาย ควรปล่อยไว้ไหม

ไม่ควร เพราะสายดินเป็นส่วนหนึ่งของระบบความปลอดภัย ต้องตรวจหาสาเหตุและแก้ไขโดยไม่ละเลยข้อกำหนดการต่อลงดิน

หากพบไฟบ้านเข้าวงจรโทรศัพท์ต้องทำอย่างไร

หยุดใช้งาน ป้องกันการสัมผัส และให้ช่างไฟฟ้าที่มีคุณสมบัติเหมาะสมตรวจและแยกแหล่งจ่ายอย่างปลอดภัย

㉚ สรุปวิธีตรวจไฟรั่วและแรงดันผิดปกติ Panasonic KX-TES824

การตรวจไฟรั่วและแรงดันผิดปกติของสายโทรศัพท์ Panasonic KX-TES824 ต้องเริ่มจากการแยกชนิดวงจร CO และ Extension เพราะแรงดันที่พบอาจเป็นส่วนหนึ่งของการทำงานตามปกติ ไม่ใช่ความผิดปกติเสมอไป

สำหรับวงจร CO ต้องตรวจแหล่งบริการจากผู้ให้บริการหรือพอร์ต FXS ของ ONT/VoIP Gateway รวมถึงอุปกรณ์ป้องกันแรงดันกระชากและจุดต่อ MDF

สำหรับวงจร Extension ต้องตรวจพอร์ตโทรศัพท์ สาย T/R หรือ H/T/R/L ตามประเภทอุปกรณ์ และสภาพสายจาก PBX ไปยังจุดใช้งาน

หากมีอาการไฟดูด รอยไหม้ หรือสงสัยว่าแรงดันจากไฟฟ้ากำลังเข้าสู่วงจรโทรศัพท์ ต้องหยุดใช้งานทันทีและให้ผู้เชี่ยวชาญดำเนินการตรวจแก้ไข

ส่วนการวัดความต้านทาน การตรวจสายช็อต และการตรวจฉนวน ต้องทำหลังแยกวงจรจากแหล่งจ่ายและอุปกรณ์ที่อาจเสียหายจากการทดสอบอย่างถูกต้องแล้วเท่านั้น

นอกจากนี้ควรตรวจ Frame Earth และ Surge Protector ตามคำแนะนำของ Panasonic เพื่อช่วยลดความเสี่ยงจากสัญญาณรบกวนและแรงดันกระชาก

ComSiam แนะนำให้ทุกงานตรวจซ่อมระบบ Panasonic KX-TES824 จัดทำรายงานผลตรวจแรงดัน จุดที่ผิดปกติ และรายละเอียดการแก้ไข พร้อมอัปเดต Cable Mapping เพื่อให้สามารถติดตามปัญหาได้อย่างเป็นระบบและช่วยรักษาความปลอดภัยของผู้ใช้งานและอุปกรณ์ในระยะยาว

ComSiam Professional Team